Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Lập phương trình đường tròn (Toán học Lớp 10)
Tuyển tập 18 câu hỏi thuộc chuyên đề Lập phương trình đường tròn (Hình học – Toán học Lớp 10) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.
Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:Lập phương trình đường tròn
Trong mặt phẳng tọa độ (Oxy), cho đường tròn (S) có tâm I nằm trên đường thẳng y=−x, bán kính R=3 và tiếp xúc với các trục tọa độ. Lập phương trình của (S).
(AI giải đề cho tôi) Tâm I nằm trên đường thẳng y=−x nên có dạng I(a;−a). Đường tròn (S) tiếp xúc với cả hai trục tọa độ nên khoảng cách từ I đến mỗi trục bằng bán kính R=3: d(I,Ox)=∣a∣=3 và d(I,Oy)=∣−a∣=3, suy ra a=±3.
- Với a=3: I(3;−3), phương trình (S): (x−3)2+(y+3)2=9. - Với a=−3: I(−3;3), phương trình (S): (x+3)2+(y−3)2=9.
Kiểm tra: cả hai tâm đều cách mỗi trục đúng 3 đơn vị và nằm trên y=−x, thỏa mọi giả thiết. Vậy có hai đường tròn thỏa mãn.
(AI giải đề cho tôi) Tâm I nằm trên d:2x−y+7=0 và cách đều A(1;3), B(3;1) nên I thuộc trung trực của AB. Trung điểm AB là (2;2), AB có hệ số góc −1 nên trung trực là y=x. Thay vào d: 2x−x+7=0⇒x=−7, vậy I(−7;−7). Bán kính R2=IA2=(−7−1)2+(−7−3)2=64+100=164. Phương trình: (x+7)2+(y+7)2=164, khớp đáp án B.
(AI giải đề cho tôi) Tâm đường tròn là giao hai đường trung trực. AC nằm trên trục hoành với trung điểm (-1;0) nên trung trực là x = -1. Trung trực của AB: trung điểm (2;3), hệ số góc AB = (6-0)/(1-3) = -3 nên trung trực có hệ số góc 1/3: y - 3 = (1/3)(x - 2). Tại x = -1 ta được y = 2, vậy tâm I(-1;2). R^2 = IA^2 = (3+1)^2 + (0-2)^2 = 16 + 4 = 20.
(AI giải đề cho tôi) Phương trình (x−2)2+(y+3)2=9 có dạng chuẩn (x−a)2+(y−b)2=R2 với tâm I(a;b), bán kính R=9=3. So sánh: a=2, −b=3⇒b=−3, nên I(2;−3) và R=3. Đáp án D.
(AI giải đề cho tôi) Đường tròn (C):x2+y2−2x−4y=0 viết lại thành (x−1)2+(y−2)2=5 nên tâm I(1;2), bán kính R=5. a) Đúng. b) Thay I(1;2) vào Δ: 1−2⋅2+3=0 nên Δ đi qua tâm → khẳng định sai. c) Thay A(2;0): 4+0−4−0=0 nên A∈(C) → đúng. d) M(0;4) thuộc (C) vì 0+16−0−16=0; IM=(−1;2), tiếp tuyến tại M: −1(x−0)+2(y−4)=0⇔x−2y+8=0 → đúng. a) (AI giải đề cho tôi) (x−1)2+(y−2)2=5 nên tâm I(1;2), bán kính 5. b) (AI giải đề cho tôi) Thay I(1;2) vào Δ: 1−2⋅2+3=0, nên Δ đi qua tâm. c) (AI giải đề cho tôi) 22+02−2⋅2−4⋅0=0 nên A∈(C). d) (AI giải đề cho tôi) M(0;4)∈(C); IM=(−1;2), tiếp tuyến −x+2(y−4)=0⇔x−2y+8=0.
(AI giải đề cho tôi) Phương trình đường tròn tâm I(1;2), bán kính R=5 là (x−1)2+(y−2)2=25. Khai triển: x2−2x+1+y2−4y+4=25⇔x2+y2−2x−4y−20=0. Đây chính là phương trình ở đáp án B.
(AI giải đề cho tôi) Đường tròn (C):(x+1)2+(y−2)2=9 có dạng (x−a)2+(y−b)2=R2 với tâm I(−a0;b0) suy ra x+1=x−(−1), y−2=y−2, nên tâm I(−1;2) và R2=9⇒R=3. Vậy đáp án A, khớp với đáp án nguồn (Mã đề 1111, Câu 11: A).
(AI giải đề cho tôi) Phương trình đường tròn dạng tổng quát phải có hệ số của x2 và y2 bằng nhau và khác 0. Loại A, B vì hệ số của x2 và y2 khác nhau. Xét C: x2+y2−2x−8y+18=0⇔(x−1)2+(y−4)2=−1, bán kính bình phương âm nên không phải đường tròn. Xét D: 2x2+2y2−4x+6y−12=0⇔x2+y2−2x+3y−6=0⇔(x−1)2+(y+23)2=437>0, đây là phương trình đường tròn tâm (1;−23) bán kính 237. Vậy chọn D.
(AI giải đề cho tôi) a) Đường tròn (C):x2+y2+4x+2y−4=0 có dạng x2+y2−2ax−2by+c=0 với −2a=4,−2b=2,c=−4, suyra tâm I(−2;−1), bán kính R=a2+b2−c=4+1+4=3.
b) Đường thẳng qua I(−2;−1) và O(0;0) có VTCP u=(2;1) (hoặc (−2;−1)), phương trình: 1(x−0)−2(y−0)=0, tức x−2y=0.
c) Vì O nằm trên Δ, viết Δ: kx−y=0 (không xét dạng x=0 vì khi đó d(I,Δ)=2, cho AB=29−4=25=4). Khoảng cách từ I(−2;−1) đến Δ: d=k2+1∣−2k+1∣. Ta có AB=2R2−d2=4⇒R2−d2=4⇒d2=5. Suy ra k2+1(2k−1)2=5⇔4k2−4k+1=5k2+5⇔k2+4k+4=0⇔(k+2)2=0⇔k=−2. Vậy Δ:−2x−y=0, tức 2x+y=0. Kiểm tra: d(I,Δ)=5∣−4−1∣=5, AB=29−5=4 đúng.
(AI giải đề cho tôi) a) Trung điểm của AB: I((2+0)/2;(-3-1)/2)=(1;-2) → đúng. b) AB=√(4+4)=2√2 nên R=√2, R²=2. Đường tròn: (x-1)²+(y+2)²=2 → đúng. c) Bán kính = d(A,d)=|2-2(-3)+4|/√5=12/√5=12√5/5 ≈ 5,37 ≠ 2√5 → sai. d) d(J,d)=|5-4+4|/√5=√5. R²=d²+(MN/2)²=5+4=9 → R=3 → đúng. a) (AI giải đề cho tôi) I là trung điểm AB: I(1;-2). b) (AI giải đề cho tôi) R=AB/2=√2 nên (x-1)²+(y+2)²=2. c) (AI giải đề cho tôi) R=d(A,d)=|2+6+4|/√5=12/√5≠2√5. d) (AI giải đề cho tôi) d(J,d)=√5, R²=5+2²=9 nên R=3.
Một trạm thu phát sóng điện thoại di động của Viettel được mô hình hóa trên mặt phẳng tọa độ Oxy, (đơn vị trên hai trục là ki-lô-mét) được đặt ở vị trí I(−2;1) với bán kính phủ sóng 3km. Anh Khoa di chuyển từ vị trí M(−4;6) đến vị trí N(3;−1).
a)
Phương trình đường tròn mô tả ranh giới bên ngoài vùng phủ sóng của Viettel là (x+2)2+(y−1)2=9.
b)
Phương trình tham số của đường thẳng mô tả đường đi của anh Khoa là {x=3−ty=−1+t(t∈R).
c)
Vị trí đầu tiên anh Khoa có thể sử dụng được dịch vụ của trạm thu phát sóng di động của Viettel là M(−2;4)
d)
Khoảng cách ngắn nhất giữa anh Khoa và trạm phát sóng là 233km.
(AI giải đề cho tôi) Trạm phát sóng: đường tròn tâm I(−2;1), bán kính R=3 km. a) Phương trình đường tròn: (x+2)2+(y−1)2=9. Đúng. b) Đường đi qua M(−4;6) và N(3;−1) có VTCP MN=(7;−7)∼(1;−1). Phương trình x=3−t,y=−1+t đi qua N(3;−1) với VTCP (−1;1) cùng phương, nên đúng. Đúng. c) Thay vào đường tròn: (5−t)2+(t−2)2=9⇔t2−7t+10=0⇔t=2 hoặc t=5. Anh Khoa xuất phát từ M ứng với t=7 (vì x=3−7=−4,y=−1+7=6) và di chuyển về N (t giảm), nên vị trí đầu tiên vào vùng phủ sóng là t=5: điểm (3−5;−1+5)=(−2;4). Đúng. d) Đường thẳng MN: x+y−2=0. Khoảng cách từ I đến MN: d=2∣−2+1−2∣=23=232≈2,12 km <3 km. Vậy khoảng cách ngắn nhất là 232 km, không phải 233 km. Sai. Đối chiếu đáp án mã đề 102: DDDS — khớp hoàn toàn. a) (AI giải đề cho tôi) Đường tròn tâm I(−2;1) bán kính 3: (x+2)2+(y−1)2=9. b) (AI giải đề cho tôi) Đường thẳng qua M(−4;6),N(3;−1) có VTCP (1;−1); phương trình x=3−t,y=−1+t đi qua N và có VTCP (−1;1) cùng phương, nên mô tả đúng đường đi. c) (AI giải đề cho tôi) Thay phương trình tham số vào đường tròn được t=2 hoặc t=5; xuất phát từ M (t=7) di chuyển về N, vị trí đầu tiên là t=5 tức (−2;4). d) (AI giải đề cho tôi) Đường thẳng MN: x+y−2=0; d(I,MN)=23=232≈2,12 km, không phải 233 km.
(AI giải đề cho tôi) Phương trình đường tròn dạng x2+y2−2ax−2by+c=0 với điều kiện a2+b2−c>0. A có x2−y2 (hệ số của y2 khác 1) nên không phải. B có 2y2 nên không phải. D có số hạng 6xy nên không phải. Xét C: x2+y2+6x−4y+2=0⇔(x+3)2+(y−2)2=11>0, đây là đường tròn tâm (−3;2) bán kính 11. Vậy chọn C, khớp với đáp án nguồn (đề 1001, câu 4: C).
Một cái cổng hình bán nguyệt rộng 6,8 mét và cao 3,4 mét. Mặt đường dưới cổng được chia thành hai làn xe ra vào. Một chiếc xe tải có chiều rộng 2,4m đi đúng làn đường quy định thì chiều cao (đơn vị mét) tối đa của xe tải để xe tải có thể qua cổng là bao nhiêu (kết quả làm tròn đến hàng phần chục)?
(AI giải đề cho tôi) Cổng bán nguyệt rộng 6,8 m nên bán kính R=3,4 m, tâm tại trung điểm mặt đường. Chọn hệ trục với gốc tại tâm, vòm cổng: x2+y2=3,42 (y≥0). Xe tải rộng 2,4 m đi đúng làn quy định (làn sát tâm đường), đặt sát tâm nên mép ngoài của xe cách tâm x=2,4 m. Chiều cao tối đa là tung độ của vòm tại x=2,4: y=3,42−2,42=11,56−5,76=5,8≈2,408 m. Làm tròn đến hàng phần chục: 2,4 m. Kết quả trùng với đáp án nguồn (2,4).
Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Lập phương trình đường tròn
Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.