Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Lipid và chất béo (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Omega-3 (acid béo không no nhiều nối đôi như EPA, DHA) có hàm lượng cao nhất trong các loại cá béo như cá trích, cá hồi. Thịt bò, thịt lợn, trứng gà chỉ chứa hàm lượng omega-3 rất thấp. Vậy đáp án là D, phù hợp với đáp án được đánh dấu trong tài liệu.

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo là trieste của glycerol (C3H5(OH)3) với các acid béo mạch dài. Xét từng phương án: A. C15H31COOCH3 là methyl palmitate, chỉ là monoeste của methanol, không phải trieste của glycerol. B. (C17H35COO)3C3H5 là tristearin, trieste của glycerol với acid stearic (C17H35COOH) - đây là chất béo. C. CH3COOC2H5 là ethyl acetate, este đơn giản của acid acetic với ethanol, không phải chất béo. D. (C17H33COO)2C2H4 là dieste của ethylene glycol (C2H4(OH)2), không phải trieste của glycerol. Vậy đáp án là B, khớp với đáp án nguồn (được tô sáng trên trang 11).

(AI giải đề cho tôi)
Dầu thực vật chứa các chất béo không no (có liên kết đôi C=C). Để chuyển thành chất béo no (bơ thực vật), người ta cho phản ứng với hydrogen (H₂) với xúc tác Ni, cộng H₂ vào liên kết đôi: $-CH=CH-+H_2\stackrel{Ni}{\to }-C{H}_2-C{H}_2-$. Đây là phản ứng hydrogen hóa (cộng hydrogen). Không phải hydrate hóa (cộng H₂O), oxi hóa hay xà phòng hóa (thủy phân este bằng NaOH).

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo lỏng chứa nhiều gốc acid không no (có liên kết đôi C=C). Cho phản ứng với hydrogen (H2, xúc tác Ni, gia nhiệt) để cộng vào các liên kết đôi, chuyển thành gốc acid no, tạo chất béo rắn. Đó là phản ứng hydrogen hóa (cộng H2). Ester hóa, xà phòng hóa, hydrate hóa không làm bão hòa các gốc acid không no. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Omega-3 (axit béo không no nhiều nối đôi như EPA, DHA) có hàm lượng cao nhất trong dầu cá, đặc biệt dầu cá hồi. Dầu dừa chủ yếu là axit béo no, dầu đậu nành và thịt bò có hàm lượng Omega-3 thấp hơn nhiều. Vậy đáp án là A, trùng với đáp án nguồn (được tô sáng ở trang 11).

(AI giải đề cho tôi)
Acid béo omega-3 (kí hiệu ω-3 hay n-3) là acid béo không no mà liên kết đôi đầu tiên (gần nhất tính từ đầu methyl) nằm ở nguyên tử carbon thứ 3 khi đánh số từ nhóm -CH3 ở đầu mạch. Ví dụ: acid α-linolenic (18:3, ω-3) có liên kết đôi đầu tiên giữa C3 và C4 tính từ đầu methyl. Do đó vị trí là số 3, tương ứng phương án B (khớp với đáp án nguồn ở trang 6).

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo (triglyceride) là ester của glycerol với các acid béo, có phân tử lớn, không có nhóm phân cực mạnh nên ít tan trong nước (tan trong dung môi hữu cơ) và có khối lượng riêng nhỏ hơn nước (d≈0,9–0,95 g/mL). Do đó tính chất vật lý chung là ít tan trong nước và nhẹ hơn nước, khớp đáp án C trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Dầu thực vật chứa các chất béo không no (có liên kết đôi C=C trong gốc axit béo). Để chuyển thành chất béo no (bơ thực vật), người ta cho dầu tác dụng với hydrogen (H2, xúc tác Ni, gia nhiệt) để cộng vào các liên kết đôi, tức phản ứng hydrogen hóa (cộng H2). Đây không phải oxi hóa, xà phòng hóa (thủy phân trong NaOH) hay hydrate hóa (cộng H2O). Đáp án khớp với đáp án nguồn: C.

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo là trieste của glycerol với các acid béo, nên thủy phân hoàn toàn bất kì chất béo nào (bằng NaOH hoặc H2O) đều thu được glycerol $C_3{H}_5(OH{)}_3$ bên phần acid béo (phần acid béo thay đổi tùy chất béo). Glycerol được dùng phổ biến trong mỹ phẩm (chất giữ ẩm) và làm phụ gia thực phẩm. Vậy X là glycerol, đáp án A. Điều này khớp với đáp án được tô sáng trong tài liệu nguồn (trang 7).

(AI giải đề cho tôi)
Oleic acid là axit béo không no có 18 nguyên tử carbon với một liên kết đôi, công thức $C_{17}{H}_{33}COOH$ (tên đầy đủ: axit cis-9-octadecenoic, $C_{17}{H}_{33}COOH$). Các phương án khác: B là acetic acid, C là formic acid, D là propionic acid. Đáp án trùng với đáp án nguồn (A).

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo là trieste của glycerol (C3H5(OH)3) với các acid béo (acid stearic, oleic, palmitic...). Glycerol có 3 nhóm -OH nên tạo được trieste với acid béo; ethylene glycol chỉ có 2 nhóm -OH, ethanol 1 nhóm -OH, phenol không tạo ester béo thông thường. Đáp án: B.

(AI giải đề cho tôi)
Dầu thực vật chứa các chất béo không no (có liên kết đôi C=C trong gốc axit béo). Để chuyển thành bơ thực vật (chất béo no), người ta cho phản ứng cộng $H_2$ vào liên kết đôi với xúc tác Ni, tức phản ứng hydrogen hoá (cộng hydro). Xà phòng hoá là thuỷ phân ester trong môi trường base, hydrate hoá là cộng nước, oxi hoá không làm bão hoá chất béo. Đáp án A, trùng với đáp án nguồn ở trang 12.

(AI giải đề cho tôi)
Dầu cá, dầu thực vật và mỡ động vật đều có thành phần chính là lipid (triglyceride - este của glycerol và các axit béo). Dầu diesel là hỗn hợp hydrocarbon (C13–C17) thu được từ chưng cất dầu mỏ, không phải lipid. Vậy đáp án là D, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Xà phòng hóa este của glycerol (triglyceride) thu được glycerol. Tristearin (triester của glycerol với acid stearic) khi xà phòng hóa với NaOH: $(C_{17}{H}_{35}COO{)}_3{C}_3{H}_5+3NaOH\to 3C_{17}{H}_{35}COONa+C_3{H}_5(OH{)}_3$ (glycerol). Các este đơn chức khác (methyl formate, benzyl acetate, methyl acetate) chỉ cho alcohol đơn chức, không cho glycerol. Đáp án D, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Tristearin là trieste của glycerol với axit stearic (C17H35COOH), nên công thức là (C17H35COO)3C3H5. Các phương án khác: A là triformin, B là tripropionin, C là triacetin. Đáp án nguồn (D) khớp với kết quả giải độc lập.

(AI giải đề cho tôi)
Để biến dầu (chất béo lỏng chứa nhiều gốc acid béo không no) thành mỡ rắn hoặc bơ nhân tạo, người ta hydrogen hóa (cộng H2) với xúc tác Ni, nhiệt độ và áp suất thích hợp, làm giảm bậc không no của gốc acid béo. Vậy đáp án là D, trùng với đáp án được tô trong tài liệu nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Dầu thực vật chứa các chất béo không no (có liên kết đôi C=C trong gốc axit béo). Để chuyển thành bơ thực vật (chất béo no), người ta cho dầu tác dụng với H₂ (xúc tác Ni, đun nóng) để cộng H₂ vào các liên kết đôi, tức là phản ứng hydrogen hoá (cộng hydro). Xà phòng hoá là thuỷ phân este trong kiềm tạo xà phòng, hydrate hoá là cộng nước, oxi hoá không làm chất béo no hơn. Vậy đáp án là A.

(AI giải đề cho tôi)
Tripalmitin là trieste của glycerol với acid palmitic, công thức phân tử $C_3{H}_5(OOC-C_{15}{H}_{31}{)}_3$ hay $C_{51}{H}_{98}{O}_6$. Mỗi nhóm ester mang 2 nguyên tử oxygen, tripalmitin có 3 nhóm ester nên tổng số nguyên tử oxygen là $3\times 2=6$. Đáp án C, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo là trieste của glycerol (ancohol trihydroxy) và các acid béo (cacboxylic acid mạch dài). Do đó ô (1) là glycerol, ô (2) là acid béo. Phương án B sai vì 'cacboxylic acid' chung chung, không phải acid béo; A, C sai vì glucose và ethylen glycol không phải là ancohol tạo thành chất béo. Khớp với đáp án nguồn D.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 8: Phát biểu không đúng là D. Phản ứng thủy phân ester trong môi trường kiềm (với NaOH/KOH) mới được gọi là phản ứng xà phòng hóa, vì sản phẩm tạo thành là muối của acid béo (xà phòng). Thủy phân trong môi trường acid tạo ra acid và alcohol, không gọi là xà phòng hóa. Các phát biểu A, B, C đều đúng: mỡ động vật và dầu thực vật (chất béo) thủy phân trong NaOH tạo xà phòng; nhiều ester có mùi thơm dùng làm chất tạo hương; chất béo là triester của glycerol với các acid béo. Kết quả trùng với đáp án nguồn: D.