Câu 531THPTChuyên đề: Xà phòng và chất giặt rửa • Lớp 12Chất béo và acid béoVận dụng#secondary:CHEM12.L3.ESTER_LIPID.FATS#curriculum:undetermined
Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:
Bước 1: Cho vào cốc thủy tinh chịu nhiệt khoảng 5 gam mỡ lợn và 10 ml dung dịch NaOH 40%.
Bước 2: Đun sôi nhẹ hỗn hợp, liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tinh khoảng 30 phút và thỉnh thoảng thêm nước cất để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi. Để nguội hỗn hợp.
Bước 3: Rót thêm vào hỗn hợp 15 – 20 ml dung dịch NaC bão hòa nóng, khuấy nhẹ. Để yên hỗn hợp.
Cho các phát biểu sau:
(a) Sau bước 3 thấy có lớp chất rắn màu trắng nổi lên là glixerol.
(b) Vai trò của dung dịch NaCl bão hòa ở bước 3 là để tách muối natri của axit béo ra khỏi hỗn hợp.
(c) Ở bước 2, nếu không thêm nước cất, hỗn hợp bị cạn khô thì phản ứng thủy phân không xảy ra.
(d) Ở bước 1, nếu thay mỡ lợn bằng dầu dừa thì hiện tượng thí nghiệm sau bước 3 vẫn xảy ra tương tự.
(e) Trong công nghiệp, phản ứng ở thí nghiệm trên được ứng dụng để sản xuất xà phòng và glixerol.
Số phát biểu đúng là
Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:
Bước 1: Cho vào cốc thủy tinh chịu nhiệt khoảng 5 gam mỡ lợn và 10 ml dung dịch NaOH 40%.
Bước 2: Đun sôi nhẹ hỗn hợp, liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tinh khoảng 30 phút và thỉnh thoảng thêm nước cất để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi. Để nguội hỗn hợp.
Bước 3: Rót thêm vào hỗn hợp 15 – 20 ml dung dịch NaC bão hòa nóng, khuấy nhẹ. Để yên hỗn hợp.
Cho các phát biểu sau:
(a) Sau bước 3 thấy có lớp chất rắn màu trắng nổi lên là glixerol.
(b) Vai trò của dung dịch NaCl bão hòa ở bước 3 là để tách muối natri của axit béo ra khỏi hỗn hợp.
(c) Ở bước 2, nếu không thêm nước cất, hỗn hợp bị cạn khô thì phản ứng thủy phân không xảy ra.
(d) Ở bước 1, nếu thay mỡ lợn bằng dầu dừa thì hiện tượng thí nghiệm sau bước 3 vẫn xảy ra tương tự.
(e) Trong công nghiệp, phản ứng ở thí nghiệm trên được ứng dụng để sản xuất xà phòng và glixerol.
Số phát biểu đúng là
Bước 1: Cho vào cốc thủy tinh chịu nhiệt khoảng 5 gam mỡ lợn và 10 ml dung dịch NaOH 40%.
Bước 2: Đun sôi nhẹ hỗn hợp, liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tinh khoảng 30 phút và thỉnh thoảng thêm nước cất để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi. Để nguội hỗn hợp.
Bước 3: Rót thêm vào hỗn hợp 15 – 20 ml dung dịch NaC bão hòa nóng, khuấy nhẹ. Để yên hỗn hợp.
Cho các phát biểu sau:
(a) Sau bước 3 thấy có lớp chất rắn màu trắng nổi lên là glixerol.
(b) Vai trò của dung dịch NaCl bão hòa ở bước 3 là để tách muối natri của axit béo ra khỏi hỗn hợp.
(c) Ở bước 2, nếu không thêm nước cất, hỗn hợp bị cạn khô thì phản ứng thủy phân không xảy ra.
(d) Ở bước 1, nếu thay mỡ lợn bằng dầu dừa thì hiện tượng thí nghiệm sau bước 3 vẫn xảy ra tương tự.
(e) Trong công nghiệp, phản ứng ở thí nghiệm trên được ứng dụng để sản xuất xà phòng và glixerol.
Số phát biểu đúng là
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: B
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Thí nghiệm là phản ứng xà phòng hóa mỡ lợn (tristearin chủ yếu) với NaOH: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH → 3C17H35COONa + C3H5(OH)3.
(a) Sai: lớp chất rắn màu trắng nổi lên sau bước 3 là muối natri của axit béo (xà phòng), không phải glixerol; glixerol tan ở lớp dung dịch nước/NaCl.
(b) Đúng: NaCl bão hòa làm giảm độ tan của muối natri axit béo (hiệu ứng muối), giúp tách xà phòng ra khỏi hỗn hợp.
(c) Sai: nếu không thêm nước, hỗn hợp cạn khô thì phản ứng diễn ra chậm và có thể dừng, nhưng không phải phản ứng thủy phân 'không xảy ra' — bản chất phát biểu sai vì thủy phân vẫn xảy ra ở giai đoạn đầu khi còn nước/NaOH.
(d) Đúng: dầu dừa cũng là triglixerit (chứa nhiều axit béo no như axit lauric, myristic), xà phòng hóa với NaOH cũng tạo muối natri axit béo kết tủa nổi lên tương tự khi thêm NaCl bão hòa.
(e) Đúng: công nghiệp sản xuất xà phòng và glixerol chính bằng thủy phân chất béo trong NaOH (xà phòng hóa).
Vậy có 3 phát biểu đúng: (b), (d), (e).
Thí nghiệm là phản ứng xà phòng hóa mỡ lợn (tristearin chủ yếu) với NaOH: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH → 3C17H35COONa + C3H5(OH)3.
(a) Sai: lớp chất rắn màu trắng nổi lên sau bước 3 là muối natri của axit béo (xà phòng), không phải glixerol; glixerol tan ở lớp dung dịch nước/NaCl.
(b) Đúng: NaCl bão hòa làm giảm độ tan của muối natri axit béo (hiệu ứng muối), giúp tách xà phòng ra khỏi hỗn hợp.
(c) Sai: nếu không thêm nước, hỗn hợp cạn khô thì phản ứng diễn ra chậm và có thể dừng, nhưng không phải phản ứng thủy phân 'không xảy ra' — bản chất phát biểu sai vì thủy phân vẫn xảy ra ở giai đoạn đầu khi còn nước/NaOH.
(d) Đúng: dầu dừa cũng là triglixerit (chứa nhiều axit béo no như axit lauric, myristic), xà phòng hóa với NaOH cũng tạo muối natri axit béo kết tủa nổi lên tương tự khi thêm NaCl bão hòa.
(e) Đúng: công nghiệp sản xuất xà phòng và glixerol chính bằng thủy phân chất béo trong NaOH (xà phòng hóa).
Vậy có 3 phát biểu đúng: (b), (d), (e).