Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Xác suất kiểu gene kiểu hình trong phép lai (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi) Xét phép lai AaBb × AaBb:
(1) SAI. Các dòng thuần chủng ở F1 là AABB, AAbb, aaBB, aabb → chỉ có 4 dòng, không phải 8.
(2) ĐÚNG. Xét số alen trội: P(0 alen trội) = P(aabb) = 1/16; P(1 alen trội) = P(AAbb) + P(aaBB) + P(Aabb) + P(aaBb) = 1/16 + 1/16 + 1/8 + 1/8 = 6/16. Vậy P(ít nhất 2 alen trội) = 1 − 1/16 − 6/16 = 9/16 = 56,25%.
(3) ĐÚNG. Các cây chỉ chứa 1 alen lặn: AABb (1/8) và AaBB (1/8) → tổng 1/4 = 25%.
(4) ĐÚNG. F1 giao phấn ngẫu nhiên: tần số alen A = a = B = b = 1/2, nên mỗi locus cho tỉ lệ kiểu hình trội : lặn = 3 : 1; hai locus độc lập → F2 phân li kiểu hình 9:3:3:1.
→ Có 3 phát biểu đúng → chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Con đường chuyển hóa: Phenylalanine —(enzyme 1, do allele A mã hóa)→ Tyrosine → p-HPPA → Homogentistic acid —(enzyme 2, do allele B mã hóa)→ Maleyacetoacetic acid. Vì p-HPPA và homogentistic acid chỉ được tạo ra từ con đường này, nếu thiếu enzyme (1) (kiểu gene aa__) thì phenylalanine không chuyển thành tyrosine, không tạo được homogentistic acid → con chỉ bị PKU, không bị AKU. Bệnh PKU: kiểu gene aa__ (aaBB, aaBb, aabb); bệnh AKU: kiểu gene __bb nhưng phải có enzyme (1) mới tích tụ homogentistic acid (AAbb, Aabb); aabb chỉ bị PKU.

a) AaBb × AaBb: con chỉ bị PKU mà không bị AKU là mọi con aa__ (kể cả aabb), xác suất P(aa) = 1/4 = 4/16 ≠ 3/16. → Sai.

b) Bố bị PKU (aa__) luôn truyền a; mẹ bị AKU (__bb) luôn truyền b → mọi con đều aabb: không có enzyme (1) nên không tạo ra homogentistic acid → con chỉ mắc PKU, không mắc AKU, tức không đồng thời mắc cả hai bệnh. → Đúng.

c) Trẻ bị AKU thiếu enzyme (2) nên homogentistic acid tích tụ; nhưng vì homogentistic acid chỉ được tạo ra từ con đường trên, nếu cho ăn kiêng cả tyrosine và phenylalanine từ nhỏ thì homogentistic acid không được tạo ra → trẻ không biểu hiện bệnh. → Đúng.

d) Người bị PKU có 3 kiểu gene (aaBB, aaBb, aabb); người bị AKU chỉ có 2 kiểu gene (AAbb, Aabb) vì aabb không có enzyme (1) nên không tạo ra homogentistic acid, chỉ bị PKU → số loại kiểu gene khác nhau. → Đúng.

Kết quả a Sai, b Đúng, c Đúng, d Đúng, khớp bảng đáp án trang 4 (câu 20 = SĐĐĐ).
a) AaBb × AaBb: Con chỉ bị PKU mà không bị AKU là con không có enzyme (1) (kiểu gene aa__), vì khi đó phenylalanine không chuyển thành tyrosine nên không tạo ra homogentistic acid (p-HPPA và homogentistic acid chỉ được tạo từ con đường này) → không mắc AKU. Xác suất = P(aa) = 1/4 = 4/16, không phải 3/16 (không được trừ aabb vì aabb cũng chỉ bị PKU, không tích tụ homogentistic acid). → Sai.
b) Bố bị PKU có kiểu gene aa__ (luôn truyền a cho con); mẹ bị AKU có kiểu gene __bb (luôn truyền b cho con). Mọi con đều có kiểu gene aabb: không có enzyme (1) nên phenylalanine không chuyển thành tyrosine, không tạo ra homogentistic acid → con chỉ mắc PKU, không mắc AKU, tức không đồng thời mắc cả hai bệnh. → Đúng.
c) Trẻ bị AKU thiếu enzyme (2) nên homogentistic acid tích tụ. Vì p-HPPA và homogentistic acid chỉ được tạo ra từ con đường chuyển hoá trên (từ phenylalanine → tyrosine → p-HPPA → homogentistic acid), nếu cho ăn kiêng cả tyrosine và phenylalanine từ nhỏ thì không tạo ra homogentistic acid, trẻ sẽ không biểu hiện bệnh. → Đúng.
d) Người bị PKU có các kiểu gene: aaBB, aaBb, aabb (3 kiểu gene). Người bị AKU chỉ có các kiểu gene: AAbb, Aabb (2 kiểu gene), vì aabb không có enzyme (1) nên không tạo ra homogentistic acid, chỉ bị PKU chứ không bị AKU → số loại kiểu gene khác nhau. → Đúng.

Chọn đáp án B

Các cơ thể con có 3 cặp gen
Tỉ lệ 1 : 1 = (1 : 1) × 1 × 1
Xét 1 cặp gen:
Tỉ lệ kiểu gen 1 : 1 = dị hợp × đồng hợp.
Tỉ lệ kiểu gen 1 = đồng hợp × đồng hợp.
→ Chỉ có phép lai AabbDD × AABBdd = (Aa × AA)(bb × BB)(DD × dd) là thỏa mãn.

Chọn đáp án A
Giải thích:
NST thường cho số loại giao tử ít hơn NST giới tính; kiểu gen đồng hợp cho số giao tử ít hơn kiểu gen dị hợp. Số lượng giao tử càng nhiều thì số biến dị tổ hợp càng lớn và tỉ lệ thuận với nó là kiểu hình càng phong phú. Dựa vào phân tích trên ta có thể nhận ra trong các phép lai đang xét, phép lai: $X^A{X}^{a}Bb\times X^{a}YBb$ cho số kiểu hình nhiều nhất vì hội tụ cả hai yếu tố, số cặp gen dị hợp nhiều nhất và có một cặp gen nằm trên NST giới tính. Vậy đáp án của câu hỏi này là: $X^A{X}^{a}Bb\times X^{a}YBb$

Chọn đáp án B
Giải thích:
Ở một loài thực vật, xét hai cặp alen qui định hai cặp tính trạng trội lặn hoàn toàn. Khi cho cơ thể dị hợp về hai cặp alen đang xét tự thụ phấn, gọi x là tỉ lệ kiểu hình lặn - lặn ở đời con, theo lý thuyết, tỉ lệ phân li kiểu hình ở F₁ sẽ là: 50\% + x (trội - trội) : 25\% - x (trội - lặn) : 25\% - x (lặn - trội) : x (lặn - lặn)
→ chỉ có tỉ lệ 1 : 2 : 1 là phù hợp (dị hợp tử chéo lai với nhau liên kết gen hoàn toàn)

Chọn đáp án C.

P: 0,4 AaBb : 0,6 aaBb.

Tỉ lệ giao tử (Gp) do P tạo ra:
$$Gp=\frac{1}{6}AB:\frac{1}{6}Ab:\frac{4}{6}aB$$

Gp: 0,1AB : 0,1Ab : 0,4aB : 0,4ab (loại ab vì không có khả năng thụ tinh).

Số thân cao hoa đỏ ở F${}_1$ là:
$$A\text{-}B\text{-}=\frac{1}{6}AB\times 1+\frac{1}{6}Ab\times (1-Ab)+\frac{4}{6}aB\times \frac{2}{6}(1-aB)=\frac{19}{36}$$

Theo đáp án nguồn (trang 23): A-B-: đỏ; A-bb; aaB-; aabb: trắng. D: thấp >> d: cao. EE: tròn; Ee: bầu; ee: dài. P: AaBbDdEe x aabbDdEE. Tỉ lệ kiểu hình hoa đỏ, thân cao, quả bầu = A-B-ddEe = 0,5 x 0,5 x 0,25 x 0,5 = 1/32 = 3,125%. Đáp án C.

Chọn đáp án A. Có 4 khả năng, đó là (I), (II), (III) và (IV).
Bài toán này có 2 cặp tính trạng nhưng tính trạng chiều cao thân là tính trạng lặn cho nên khi tự thụ phấn luôn cho đời con có 100% cây thân thấp. Do vậy có thể loại bỏ tính trạng chiều cao, chỉ xét tính trạng màu hoa cũng cho kết quả đúng.
Bài toán trở thành: Cho 3 cây hoa đỏ (P) tự thụ phấn, thu được F${}_1$. Biết rằng không có đột biến xảy ra. Theo lí thuyết, trong các trường hợp về tỉ lệ kiểu hình sau đây, có tối đa bao nhiêu trường hợp phù hợp với tỉ lệ kiểu hình của F${}_1$?
Nếu 3 cây đều có KG Bb tự thụ phấn sẽ cho F${}_1$ có 3 cây hoa đỏ : 1 cây hoa vàng → I đúng.
Nếu trong 3 cây P, có 2 cây BB và 1 cây Bb tự thụ phấn sẽ cho F${}_1$ có tỉ lệ 11 cây hoa đỏ : 1 cây hoa vàng → IV đúng.
Nếu trong 3 cây P, có 1 cây BB và 2 cây Bb tự thụ phấn sẽ cho F${}_1$ có tỉ lệ 5 cây hoa đỏ : 1 cây hoa vàng → II đúng.
Nên 3 cây đậu có kiểu gen BB tự thụ phấn sẽ cho F₁ có 100% cây hoa đỏ → III đúng.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng cặp gen: A: Aa × AA → AA (1/2) hoặc Aa (1/2), đều mang alen trội A. B: bb × Bb → Bb (1/2) hoặc bb (1/2). D: Dd × dd → Dd (1/2) hoặc dd (1/2). E: Ee × Ee → EE (1/4), Ee (1/2), ee (1/4). Cần tổng số alen trội = 5. Các tổ hợp thỏa mãn: (1) AA + Bb + Dd + Ee = 2+1+1+1 = 5: tỉ lệ 1/2 × 1/2 × 1/2 × 1/2 = 1/16 = 2/32. (2) AA + Bb + dd + EE = 2+1+0+2 = 5: 1/2 × 1/2 × 1/2 × 1/4 = 1/32. (3) AA + bb + Dd + EE = 2+0+1+2 = 5: 1/32. (4) Aa + Bb + Dd + EE = 1+1+1+2 = 5: 1/32. Tổng: 2/32 + 3/32 = 5/32. Đáp án C, khớp với đáp án được đánh dấu trong tài liệu nguồn.

Phương pháp:
- Thể tứ bội AAaa giảm phân tạo ra 1/6AA:4/6Aa:1/6aa

Cách giải:

P : AA x aa → Aa
F1 bị cônsixin tác động phát triển thành các cây F1 tứ bội ( AAaa)
F1 x F1 : AA aa x AA aa
F2 : 1 AAAA : 8 AAAa : 18 AAaa : 8 Aaaa : 1 aaaa
Cho F2 giao phối ngẫu nhiên và F2 giảm phân tạo ra các giao tử lưỡng bội ( AA , Aa , aa)
Ta có :
- AAAA → 1 AA
- AAAa → 1 AA : 1 Aa
- AAaa → 1 AA : 4 Aa : 1 aa
- Aaaa → 1 Aa : 1 aa
- aaaa → 1 aa

Tỉ lệ giao tử aa được tạo ra từ cơ thể F2 là : $\frac{18}{36}\times \frac{1}{6}+\frac{8}{36}\times \frac{1}{2}+\frac{1}{36}=\frac{2}{9}$

Tỉ lệ kiểu hình hoa trắng ở F3 là : $\frac{2}{9}\times \frac{2}{9}=\frac{4}{81}$

Tỉ lệ kiểu hình hoa đỏ ở F3 là : $1-\frac{4}{81}=\frac{77}{81}$

Đáp án B

Cây M giao phấn với 3 cây có KG khác nhau là N,P,Q (KG khác cây M) đều tạo ra 4 KH → Cây M phải có đủ allele lặn và trội là AaBb
Cây M tự thụ phấn: AaBb × AaBb thu được tỉ lệ số cây thuần chủng về 2 cặp gene là
AABB + AAbb + aaBB + aabb = $\frac{1}{4}\times \frac{1}{4}\times 4=\frac{1}{4}=0,25$

Sơ đồ lai:

P: AA x aa

F1: Aa

F1 x F1: Aa x Aa

F2: 1 AA : 2 Aa : 1 aa

Cho các cây hoa tím ở F2 tự thụ phấn ta có:

AA x AA → 100% AA (hoa tím)

Aa x Aa → 75% A- : 25% aa (3 tím : 1 trắng)

→ Các cây hoa tím có kiểu gene đồng hợp tự thụ phấn cho F3 không xuất hiện hoa trắng.

→ Số lượng cây hoa tím đồng hợp = $\frac{1}{1+2}\times (75\%\times 4800)=1200$ cây

Đáp án: 1200

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng cặp gen phân li độc lập: Aa x Aa cho đời con dị hợp Aa chiếm 1/2; tương tự Bb chiếm 1/2 và Dd chiếm 1/2. Vậy kiểu gen dị hợp về cả 3 cặp gen (AaBbDd) chiếm tỉ lệ $\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{8}=12,5\%$. Kết quả trùng với đáp án nguồn (Câu 2: C).

(AI giải đề cho tôi)
P tự thụ cho F1 phân li 3 cao : 1 thấp nên P có kiểu gen Aa. Các cây thân cao ở F1 gồm 1/3 AA và 2/3 Aa. Cho tất cả cây cao F1 giao phấn với cây thân thấp (aa): - Nhóm AA (chiếm 1/3) x aa cho 100% con thân cao; - Nhóm Aa (chiếm 2/3) x aa cho 1/2 con thân cao, 1/2 con thân thấp. Tỉ lệ con thân cao = 1/3 x 1 + 2/3 x 1/2 = 1/3 + 1/3 = 2/3; tỉ lệ con thân thấp = 2/3 x 1/2 = 1/3. Vậy đời con phân li theo tỉ lệ 2 cây thân cao : 1 cây thân thấp, khớp với đáp án B của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Phép lai AaBbDdEe × AaBbDdEe, mỗi cặp gen phân li độc lập: xác suất đời con mang tính trạng trội (A_, B_, D_, E_) là 3/4, tính trạng lặn (aa, bb, dd, ee) là 1/4. Cần đúng 2 tính trạng trội và 2 tính trạng lặn, chọn 2 trong 4 cặp mang trội: $C_4^2\cdot {\left(\frac{3}{4}\right)}^2\cdot {\left(\frac{1}{4}\right)}^2=6\cdot \frac{9}{16}\cdot \frac{1}{16}=\frac{54}{256}=\frac{27}{128}$. Kết quả khớp đáp án A của đề.

Chọn đáp án A
Giải thích:
A cao >> a thấp; B đỏ >> b trắng; D tròn >> d dài.

Cho cây thân cao, hoa đỏ, quả tròn (P) tự thụ phấn, thu được

F1 có tỉ lệ: 6 cây thân cao, hoa đỏ, quả tròn : 3 cây thân cao, hoa đỏ, quả dài : 3 cây thân thấp, hoa đỏ, quả tròn : 2 cây thân cao, hoa trắng, quả tròn : 1 cây thân cao, hoa trắng, quả dài : 1 cây thân thấp, hoa trắng, quả tròn. = (3:1)x(1:2:1)

Tỷ lệ kiểu hình đối với từng cặp gen ở F1 đều là 3 : 1 (3 cao : 1 thấp; 3 đỏ : 1 trắng; 3 tròn : 1 dài).
⇒ P dị hợp 3 cặp (Aa, Bb, Dd)

Tỷ lệ kiểu hình F1: 6A-B-D- : 3A-B-dd : 3aaB-D- : 2A-bbD- : 1 A-bbdd : 1aabbD- = 3B- (2A-D- : 1A-dd : 1aaD-) : 1bb(2A-D- : 1A-dd : 1aaD-) = (3B- : 1bb)( 1A-dd : 2A-D- : 1aaD-)

⇒ Kiểu gen P: Ad/aD Bb

Khi lấy ngẫu nhiên 1 cây thân cao, hoa đỏ, quả tròn ở F1. Xác suất thu được cây dị hợp về cả 3 cặp gen là 2/3.

→ đúng

Vì F1: (1 Ad/Ad: 2 Ad/aD: 1aD/aD)(1BB: 2Bb: 1bb)

Đáp án B

Đáp án C

A: thân cao, a: thân thấp
B: hoa đỏ, b: hoa trắng
P: AaBb x AaBb
F 1: 9A-B- : 3A-bb : 3aaB- : 1aabb
Thân thấp, hoa đỏ F 1: (1/3aaBB : 2/3aaBb) → Giảm phân cho giao tử 2/3aB : 1/3ab
Thân thấp, hoa đỏ F 1 ngẫu phối ta có: (2/3aB : 1/3ab) x (2/3aB : 1/3ab)
Xét các phát biểu của đề bài:
(1) Đúng. Ở F2 tỉ lệ kiểu hình thân thấp hoa trắng thu được là: 1/3ab . 1/3ab = 1/9
(2) Đúng. Ở F2 tỉ lệ kiểu hình thân thấp hoa đỏ thuần chủng là: 2/3aB . 2/3aB = 4/9
(3) Đúng. Ở F2 tỉ lệ kiểu hình thân thấp hoa trắng = 1/9, ở F 1 tỉ lệ kiểu hình thân thấp, hoa trắng = 1/16
(4) Sai. Ở F2 không có kiểu hình thân thấp, hoa đỏ

phép lai: $\frac{Ab}{aB}{X}^{D}Y\times \frac{Ab}{ab}{X}^D{X}^d$ = (Ab/aB x Ab/ab)(XDXd x XDY)

+ Ab/aB x Ab/ab cho kiểu hình thân xám, cánh cụt (A-bb) = 1/2Ab . 1/2Ab + 1/2Ab . 1/2ab = ½

+ XDXd x XDY cho kiểu hình ruồi đực mắt đỏ = 1/4

→ Phép lai trên cho ruồi đực thân xám, cánh cụt, mắt đỏ là : 1/4 . ½ = 1/8 = 12,5%

Đáp án D
P: AABB x AABb → 1AABB : 1AABb
Vậy đời con có 2 kiểu gen