Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Xác suất kiểu gene kiểu hình trong phép lai (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể cân bằng HW. aa = 1% + 3% = 4% → q_a = 0,2, p_A = 0,8 (AA = 64%, Aa = 32%). bb = 24% + 1% = 25% → q_b = 0,5, B = 0,5 (BB = 25%, Bb = 50%). Kiểm tra: A_B_ = 96%·75% = 72% ✓; A_bb = 24% ✓; aaB_ = 3% ✓; aabb = 1% ✓.

Phép giao phối: cây thân cao hoa đỏ (A_B_) × cây thân cao hoa trắng (A_bb).
- Nhóm A_B_: trong nhóm A_ (96%): AA = 64/96 = 2/3, Aa = 1/3; trong nhóm B_ (75%): BB = 1/3, Bb = 2/3.
- Nhóm A_bb: AA = 2/3, Aa = 1/3; bb.

Tần số giao tử a: nhóm đỏ cho a = (1/3)(1/2) = 1/6; nhóm trắng cho a = 1/6 → aa = 1/6 × 1/6 = 1/36.

Hoa đỏ ở đời con: chỉ cần bố/mẹ nhóm đỏ mang B: tần số giao tử B từ nhóm đỏ = 1/3 + (2/3)(1/2) = 2/3; mẹ trắng (bb) chỉ cho b → B_ = 2/3.

Vậy thân thấp hoa đỏ = (1/36)(2/3) = 2/108 = 1/54, khớp đáp án B.

(P): $\frac{AbDH}{aBdh}{X}^E{X}^e$ x $\frac{AbDH}{aBdh}{X}^{E}Y$.
Xét riêng từng cặp NST ta có:
- P: $X^E{X}^e$ x $X^{E}Y$

F1: $\frac{1}{4}{X}^E{X}^E:\frac{1}{4}{X}^{E}Y:\frac{1}{4}{X}^{e}Y$
- Tỉ lệ kiểu hình đực mang tất cả các tính trạng trội ở đời con chiếm 8,25%
Hay (A-,B-,D-,H-) $X^{E}Y$ = 8,25% ⇒ (A-,B-,D-,H-) = 8,25% : 25% = 33%
- P: cái $\frac{Ab}{aB}$ x đực $\frac{Ab}{aB}$

Vì ruồi đực chỉ xảy ra liên kết gen nên đực $\frac{Ab}{aB}$ cho 2 loại giao tử là: $\underline{Ab}=\underline{aB}=50\%$

⇒ P: cái $\frac{Ab}{aB}$ x đực $\frac{Ab}{aB}$ không tạo được đời con có kiểu gen là $\frac{ab}{ab}$

⇒ (aa,bb) = 0% ⇒ (A-B-) = 50% ⇒ (aaB-) = (A-bb) = 25%
- Có (A-,B-,D-,H-) = 33% ⇒ (D-,H-) = 33% : 50% = 66%
⇒ (dd,hh) = 66% - 50% = 16%
⇒ (D-,hh) = (dd,H-) = 25% - 16% = 9%
- Tỉ lệ kiểu hình mang một trong năm tính trạng lặn ở đời con của phép lai trên là:
(aa,B-,D-,H-,E-) + (A-,bb,D-,H-,E-) + (A-,B-,dd,H-,E-) + (A-,B-,D-,hh,E-) + (A-,B-,D-,H-,ee)
= (0,25.0,66.0,75) + (0,25.0,66.0,75) + (0,5.0,09.0,75) + (0,5.0,09.0,75) + (0,5.0,66.0,25)
= 0,3975 = 39,75%
Đáp án C.

$P:Aa{a}_1{a}_1\times Aa{a}_1{a}_1$
$$Gp:\left(\frac{1}{6}Aa:\frac{2}{6}A{a}_1:\frac{2}{6}a{a}_1:\frac{1}{6}{a}_1{a}_1\right)\times \left(\frac{1}{6}Aa:\frac{2}{6}A{a}_1:\frac{2}{6}a{a}_1:\frac{1}{6}{a}_1{a}_1\right)\text{ (36 tổ hợp).}$$
Tuy nhiên vì đề bài yêu cầu tỉ lệ phân li kiểu hình nên ta sẽ viết lại tỉ lệ để tính cho nhanh như sau: (3 đỏ : 2 hồng : 1 trắng) × (3 đỏ : 2 hồng : 1 trắng)= 27 đỏ : 8 hồng : 1 trắng. (tính trội : đỏ> hồng> trắng).
Lưu ý khi nhân lại chúng ta nhân trắng với trắng trước được 1 trắng, sau đó đến hồng vì hồng trội hơn trắng nên khi hồng nhân với trắng sẽ ra hồng nên ta được 8 hồng. Cuối cùng, ta lấy 36 trừ đi cho tổng tỉ lệ của trắng và hồng ta được tỉ lệ của đỏ.

Phương pháp: Ta sử dụng cách đếm số kiểu gen theo số lượng alen. VD: AAaa × Aaaa → có tối đa 3, tối thiểu 0 alen trội trong kiểu gen → số kiểu gen: 4 (3,2,1,0 alen trội); 2 loại kiểu hình. Tương tự với cặp gen khác.
Cách giải:
Cách 1:

Cách 2: Tất cả các phép lai đều thỏa mãn cho đời con có 4 kiểu hình. Đời con có 9 kiểu gen khi và chỉ khi 9 = 3 × 3 nên mỗi cặp gen đều phải cho ra 3 loại kiểu gen ở đời con. Tức nếu có AAaa × Aa hoặc AAaa × Aaaa thì không thỏa mãn. Tương tự, có BBbb × Bb hoặc BBbb × Bbbb cũng không thỏa mãn. Xét trong đáp án: Vậy các phép lai thỏa mãn: 4, 5.

Có 4 khả năng, đó là (I), (II), (III) và (IV). → Đáp án A.

Bài toán này có 2 cặp tính trạng nhưng tính trạng chiều cao thân là tính trạng lặn cho nên khi tự thụ phân luôn cho đời con có 100% cây thân thấp. Do vậy có thể loại bỏ tính trạng chiều cao, chỉ xét tính trạng màu hoa cũng cho kết quả đúng.

Bài toán trở thành: Cho 3 cây hoa đỏ (P) tự thụ phấn, thu được F₁. Biết rằng không có đột biến xảy ra. Theo lí thuyết, trong các trường hợp về tỉ lệ kiểu hình sau đây, có tối đa bao nhiêu trường hợp phù hợp với tỉ lệ kiểu hình của F₁?

- Nếu 3 cây đều có KG Bb tự thụ phấn sẽ cho F₁ có 3 cây hoa đỏ : 1 cây hoa vàng. → (I) đúng.

- Nếu trong 3 cây P, có 2 cây BB và 1 cây Bb tự thụ phấn sẽ cho F₁ có tỉ lệ 11 cây hoa đỏ : 1 cây hoa vàng. → (IV) đúng.

- Nếu trong 3 cây P, có 1 cây BB và 2 cây Bb tự thụ phấn sẽ cho F₁ có 5 cây hoa đỏ : 1 cây hoa vàng. → (II) đúng.

- Nên 3 cây đều có kiểu gen BB tự thụ phấn sẽ cho F₁ có 100\% cây hoa đỏ.

→ (III) đúng.

A: da bình thường > a: da bạch tạng.
Quần thể 1: 0,25AA : 0,5Aa : 0,25aa; Quần thể 2: 0,16AA : 0,48Aa : 0,36aa.
Người chồng có da bình thường, ở quần thể 1: 1/3 AA: 2/3 Aa (tỉ lệ alen A = 2/3; a = 1/3).
Người vợ có da bình thường, ở quần thể 2: 1/4 AA; 3/4 Aa (tỉ lệ alen A = 5/8; a = 3/8).
I. Xác suất cặp vợ chồng trên sinh ra 1 đứa con gái dị hợp là 11/48. → đúng.
Tỉ lệ sinh con Aa = $\frac{2}{3}\times \frac{3}{8}+\frac{1}{3}\times \frac{5}{8}=\frac{11}{24}$ → sinh con gái dị hợp = 1/2 . Aa = 11/48.
II. Xác suất cặp vợ chồng trên sinh ra 2 đứa trong đó có 1 đứa bình thường và 1 đứa bị bệnh là 3/16. → sai.
Sinh con aa (bị bệnh) = 1/8; sinh con bình thường = A- = 7/8.
Sinh 1 con bị bệnh, 1 con bình thường = $\frac{1}{8}\times \frac{7}{8}\times C_2^1=\frac{7}{32}$.
III. Xác suất cặp vợ chồng trên sinh ra 2 đứa đều có kiểu gen dị hợp là 11/48. → sai.
Sinh 2 đều có kiểu gen dị hợp = $(11/24{)}^2$ = 121/576.
IV. Xác suất cặp vợ chồng trên sinh ra 2 đứa đều có kiểu gen đồng hợp là 5/16. → sai.
Sinh 2 con đều có kiểu gen đồng hợp = (AA + aa)² = 169/576.
Có 1 nhận định đúng.

[Lời giải do AI bổ sung, bám theo đáp án chính thức của đề (A), vì nguồn chỉ in bảng đáp án ở trang 5, không có lời giải in sẵn]
- Xét màu hoa (2 cặp gen A, a và B, b phân li độc lập): ở F1, hoa đỏ : hoa hồng : hoa trắng = (6 + 3) : (5 + 1) : 1 = 9 : 6 : 1. Tỉ lệ 9 : 6 : 1 (biến dị tổ hợp từ tỉ lệ 9 : 3 : 3 : 1) cho thấy P về màu hoa là AaBb × AaBb; khi đó F1 có 9 loại kiểu gen về màu hoa (AABB, AABb, AAbb, AaBB, AaBb, Aabb, aaBB, aaBb, aabb).
- Xét chiều cao cây (1 gen, 2 alen D, d): ở F1, thân cao : thân thấp = (6 + 5 + 1) : (1 + 3) = 12 : 4 = 3 : 1, cho thấy P về chiều cao là Dd × Dd; khi đó F1 có 3 loại kiểu gen về chiều cao (DD, Dd, dd).
- Theo đáp án chính thức của đề, số loại kiểu gen ở F1 được tính là 9 + 3 = 12 → chọn A.

Đáp án C

A: thân cao, a: thân thấp
B: hoa đỏ, b: hoa trắng
P: AaBb x AaBb
F 1: 9A-B- : 3A-bb : 3aaB- : 1aabb
Thân thấp, hoa đỏ F 1: (1/3aaBB : 2/3aaBb) → Giảm phân cho giao tử 2/3aB : 1/3ab
Thân thấp, hoa đỏ F 1 ngẫu phối ta có: (2/3aB : 1/3ab) x (2/3aB : 1/3ab)
Xét các phát biểu của đề bài:
(1) Đúng. Ở F2 tỉ lệ kiểu hình thân thấp hoa trắng thu được là: 1/3ab . 1/3ab = 1/9
(2) Đúng. Ở F2 tỉ lệ kiểu hình thân thấp hoa đỏ thuần chủng là: 2/3aB . 2/3aB = 4/9
(3) Đúng. Ở F2 tỉ lệ kiểu hình thân thấp hoa trắng = 1/9, ở F 1 tỉ lệ kiểu hình thân thấp, hoa trắng = 1/16
(4) Sai. Ở F2 không có kiểu hình thân thấp, hoa đỏ

♀ (0,41AB : 0,41ab : 0,09Ab : 0,09aB)(0,5X^D: 0,5X^d) × ♂ (0,5AB : 0,5ab)(0,5X^D: 0,5Y)

Tỷ lệ cá thể cái dị hợp 1 trong 3 cặp gen ở F₁ là:

$$\left(\frac{AB}{AB}+\frac{ab}{ab}\right)\times 0,25X^D{X}^d+\left(\frac{AB}{AB}+\frac{AB}{aB}+\frac{Ab}{ab}+\frac{aB}{ab}\right)\times 0,25X^D{X}^D=0,1475$$

$$\frac{AB}{AB}=\frac{ab}{ab}=0,5\times 0,41$$

$$\frac{AB}{AB}=\frac{AB}{aB}=\frac{Ab}{ab}=\frac{aB}{ab}=0,5\times 0,09$$

Chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
P (AaBb) tự thụ → F${}_1$. Chỉ lấy các cây nhiều quả, ngọt (kiểu hình A_B_, chiếm 9/16) cho giao phấn ngẫu nhiên. Các kiểu gen A_B_ ở F${}_1$ (tỉ lệ trong nhóm được chọn): AABB : AABb : AaBB : AaBb = 1 : 2 : 2 : 4. Tần số giao tử: AB = 4/9; Ab = 2/9; aB = 2/9; ab = 1/9 → tần số alen A = B = 2/3; a = b = 1/3. F${}_2$: AA = 4/9, Aa = 4/9, aa = 1/9; tương tự BB = 4/9, Bb = 4/9, bb = 1/9. Loại bỏ cây ít quả (aa = 1/9) → còn lại 8/9 cây nhiều quả, trong đó AA = 4/9, Aa = 4/9 (tức mỗi loại 1/2 số cây còn lại); mặt khác tần số alen B cũng như A nên cây quả ngọt chiếm 1 − 1/9 = 8/9 số cây còn lại.
Xét từng phát biểu về F${}_2$ (sau khi loại cây ít quả):
1. Cây quả ngọt chiếm 8/9 → ĐÚNG.
2. Cây thuần chủng: AABB + AAbb = 4/9·4/9 + 4/9·1/9 = 20/81; tỉ số = (20/81)/(8/9) = 5/18 ≠ 4/9 → SAI.
3. Cây dị hợp 1 cặp gen: AABb + AaBB + Aabb = 16/81 + 16/81 + 4/81 = 36/81; tỉ số = (36/81)/(8/9) = 1/2 ≠ 2/9 → SAI.
4. Cây quả ngọt (A_B_) chiếm (8/9)·(8/9) = 64/81; cây mang 3 alen trội (AABb, AaBB) = 16/81 + 16/81 = 32/81 → xác suất = (32/81)/(64/81) = 1/2 → ĐÚNG.
Vậy có 2 phát biểu đúng (1 và 4), khớp với đáp án C.

Chọn đáp án B. P: đỏ x trắng; F1: 100% đỏ; Đỏ F1 x trắng P → Fa; Fa tập giao → F2: 56,25% cây hoa trắng : 43,75% cây hoa đỏ (9 trắng : 7 đỏ). A đỏ; a trắng. P: AA x aa; F1: Aa; Aa x aa → 1Aa : 1aa tập giao → 1/16 AA; 6/16 Aa; 9/16 aa. Xác suất để chọn được 4 cây hoa đỏ ở đời F${}_2$ mà khi cho các cây này tự thụ phấn thì tỉ lệ hạt mọc thành cây hoa trắng chiếm 12,5%. Tức là: xAA : y Aa → aa = 12,5%. Mà x + y = 4 → y = 1/2. Vậy xác suất chọn được (2AA, 2Aa)/4A- = $(\frac{1}{7}{)}^2\times (\frac{6}{7}{)}^2\times C_4^2=\frac{216}{2401}$.