Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chuỗi lưới thức ăn và bậc dinh dưỡng (Sinh học Lớp 12)

Sinh vật sản xuất là nhóm sinh vật có khả năng tổng hợp chất hữu cơ từ chất vô cơ của môi trường.

(AI giải đề cho tôi)
Loài A là sinh vật sản xuất. Xét 4 lưới thức ăn: ở Hình 2, loài B là mắt xích trung gian duy nhất nối A với các bậc dinh dưỡng cao hơn (A → B → C, sau đó C → D và C → E). Khi B bị diệt vong, toàn bộ nguồn năng lượng từ A không thể truyền tới C, D, E, làm cả lưới thức ăn bị đứt gãy hoàn toàn. Ở các hình còn lại (Hình 1, 3, 4), loài B chỉ là một nhánh trong lưới có nhiều mắt xích thay thế (nhiều mối liên kết chéo), nên khi B mất, các loài khác vẫn có nguồn thức ăn thay thế và lưới ít bị ảnh hưởng hơn. Vậy lưới thức ăn ở Hình 2 dễ bị ảnh hưởng nhất.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: I sai, vì trong lưới thức ăn một loài có thể tham gia nhiều bậc dinh dưỡng (ví dụ loài ăn tạp vừa là bậc 2 vừa là bậc 3). II đúng, lưới thức ăn hoàn chỉnh gồm sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ và sinh vật phân giải. III đúng, lưới thức ăn có nhiều mắt xích chung (nhiều đường đi năng lượng) giúp quần xã ổn định cao hơn khi một loài biến mất. IV đúng, từ vĩ độ thấp đến vĩ độ cao độ đa dạng giảm dần nên cấu trúc chuỗi/lưới thức ăn càng đơn giản. Vậy có 3 phát biểu đúng → chọn A, trùng với đáp án nguồn (Câu 113: A).

Chọn đáp án C.



I. Có 8 chuỗi thức ăn khác nhau. → sai, có 7 chuỗi thức ăn.
II. Loài B tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn hơn so với loài F. → sai, loài B tham gia vào 2 chuỗi thức ăn, loài F tham gia vào 3 chuỗi thức ăn.
III. Loài E thuộc 3 bậc dinh dưỡng khác nhau. → sai, loài E chỉ thuộc bậc dinh dưỡng cấp 2.
IV. Lượng chất độc mà loài F tích lũy được cao hơn loài C. → đúng, bậc dinh dưỡng cao nhất của F là bậc 4, bậc dinh dưỡng cao nhất của C là bậc 3, theo khuếch đại sinh học thì lượng chất độc ở bậc dinh dưỡng càng cao càng lớn.

(AI giải đề cho tôi)
Sinh vật sản xuất là sinh vật tự dưỡng, tổng hợp chất hữu cơ từ chất vô cơ (quang hợp). Tảo lục đơn bào quang hợp nên là sinh vật sản xuất. Tôm, chim bói cá, cá rô đều là sinh vật tiêu thụ (dị dưỡng). Đáp án B, khớp với bảng đáp án (câu 15 = B).

(AI giải đề cho tôi)
Chuỗi thức ăn ban đầu: vi khuẩn lam → động vật phù du → cá rutilut. Khi thả cá pecca (ăn cá rutilut), cá rutilut giảm → động vật phù du ít bị ăn nên tăng → ăn nhiều vi khuẩn lam → vi khuẩn lam giảm → quá trình hấp thụ và chuyển hóa NO3-, PO4^3- vào sinh vật giảm ô nhiễm dinh dưỡng. Về mặt khái niệm, việc bổ sung cá pecca tạo thêm bậc dinh dưỡng mới (vi khuẩn lam → động vật phù du → cá rutilut → cá pecca), tức chuỗi thức ăn trong hồ được kéo dài. B sai vì cá rutilut giảm chứ không tăng; C sai vì cá rutilut giảm nên không ăn nhiều hơn; D sai vì cá pecca ăn cá rutilut, không ăn trực tiếp NO3-, PO4^3-. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 1 = A).

Câu 34: Chọn đáp án D. Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III và IV. Giải thích: II sai vì chuỗi thức ăn dài nhất có 7 mắt xích, đó là A → I → K → H → C → D → E. III đúng vì nếu K bị tuyệt diệt thì M sẽ bị tuyệt diệt (vì K là nguồn thức ăn duy nhất của M). Do đó, chỉ còn lại 7 loài. IV đúng vì E ức chế sinh học đối với D và M nên khi E bị giảm số lượng thì D và M sẽ tăng số lượng.

(AI giải đề cho tôi)
Mắt xích mở đầu của chuỗi thức ăn luôn là sinh vật tự dưỡng (sinh vật sản xuất) - ở đây là cây mía, có khả năng quang hợp tự tổng hợp chất hữu cơ. Các sinh vật còn lại (sâu ăn lá mía, ếch đồng, rắn hổ mang) đều là sinh vật tiêu thụ, thuộc các mắt xích tiếp theo trong chuỗi: cây mía → sâu ăn lá mía → ếch đồng → rắn hổ mang. Đáp án A khớp với đáp án của đề (Câu 90: A).

Chọn đáp án C.

I. Có 8 chuỗi thức ăn khác nhau. → sai, có 7 chuỗi thức ăn.
II. Loài B tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn hơn so với loài F. → sai, loài B tham gia vào 2 chuỗi thức ăn, loài F tham gia vào 3 chuỗi thức ăn.
III. Loài E thuộc 3 bậc dinh dưỡng khác nhau. → sai, loài E chỉ thuộc bậc dinh dưỡng cấp 2.
IV. Lượng chất độc mà loài F tích lũy được cao hơn loài C. → đúng, bậc dinh dưỡng cao nhất của F là bậc 4, bậc dinh dưỡng cao nhất của C là bậc 3, theo khuếch đại sinh học thì lượng chất độc ở bậc dinh dưỡng càng cao càng lớn.

Khẳng định đúng là C.
Tiêu diệt bớt điều hâu → số lượng rắn hổ mang tăng → số chuột đồng giảm do bị rắn ăn thịt nhiều hơn

Đáp án D
- Loài bị ảnh hưởng nhiều nhất là các loài ăn thịt đầu bảng, ví dụ cá mập trắng. Vì theo quy luật khuếch đại sinh học, các mắt xích càng về cuối trong chuỗi thức ăn càng tích tụ nhiều chất độc hại của các mắt xích phía trước.

(1) sai vì mỗi hệ sinh thái chỉ có một lưới thức ăn.
(2) sai vì mạng lưới dinh dưỡng càng đa dạng thì hệ sinh thái càng ổn định.
(3) đúng.
(4) sai vì khi bị mất một mắt xích nào đó thì cấu trúc của mạng lưới ngay lập tức thay đổi.

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III và IV. Giải thích:
- II sai vì chuỗi thức ăn dài nhất có 7 mắt xích, đó là A → I → K → H → C → D → E.
- III đúng vì nếu K bị tuyệt diệt thì M sẽ bị tuyệt diệt (vì K là nguồn thức ăn duy nhất của M). Do đó, chỉ còn lại 7 loài.
- IV đúng vì E không chế sinh học đối với D và M nên khi E bị giảm số lượng thì D và M sẽ tăng số lượng.

Các phát biểu I, II đúng. → Đáp án B

III và IV sai. Vì vi khuẩn lam được xếp vào nhóm sinh vật sản xuất.

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III, IV. → Đáp án B.

I đúng. Vì chuỗi thức ăn dài nhất có 6 bậc dinh dưỡng là các chuỗi:

A → G → E → H → C → D.

II sai. Vì từ A đến B có 5 chuỗi. Từ A đến E có 4 chuỗi; Từ A đến G có 6 chuỗi. → Có 15 chuỗi.

III đúng. A là đầu mối của tất cả các chuỗi thức ăn. Do đó, nếu loại bỏ A thì tất cả các loài còn lại đều giảm số lượng cá thể.

IV đúng. Theo quy luật khuếch đại sinh học thì sinh vật ở càng xa sinh vật sản xuất thì mức độ nhiễm độc càng cao.

C. Các hệ sinh thái tự nhiên dưới nước chỉ có 1 loại chuỗi thức ăn mở đầu bằng sinh vật sản xuất. → sai, hệ sinh thái tự nhiên dưới nước có 2 loại chuỗi thức ăn: mở đầu bằng sinh vật sản xuất hoặc mở đầu là mùn bã hữu cơ.

(AI giải đề cho tôi)
Từ hình vẽ, các mối quan hệ ăn - được ăn là: A → C, A → E, A → G, B → E, B → F, B → D, C → G, E → M, F → M, F → H, D → H, G → M (A, B là sinh vật sản xuất). Xét từng phát biểu: I. Loài C ăn A, loài G ăn A (và C), loài F ăn B, loài D ăn B → cả C, G, F, D đều ăn sinh vật sản xuất nên cùng thuộc bậc dinh dưỡng thứ 2 → ĐÚNG. II. Nếu E bị loại bỏ, F có thể tăng do giảm cạnh tranh với E trên B, nhưng F còn bị H và M ăn nên số lượng F không 'chắc chắn' tăng → SAI. III. Các chuỗi thức ăn: A→C→G→M; A→G→M; A→E→M; B→E→M; B→F→M; B→F→H→M; B→D→H→M → tổng cộng 7 chuỗi → ĐÚNG. IV. Loài M tham gia cả 7 chuỗi thức ăn, còn loài B chỉ tham gia 4 chuỗi (B→E→M; B→F→M; B→F→H→M; B→D→H→M) → không bằng nhau → SAI. Vậy có 2 phát biểu đúng (I và III) → chọn đáp án A, trùng khớp với đáp án nguồn (bảng đáp án trang 5: câu 32 = A).

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: I đúng – sinh vật phân giải (vi khuẩn, nấm phân giải) phân giải xác chết và chất hữu cơ thành chất vô cơ. II đúng – xác chết của sinh vật là chất hữu cơ, thuộc thành phần hữu cơ (không phải sinh vật) của môi trường. III sai – không phải mọi vi sinh vật đều là sinh vật phân giải; nhiều vi sinh vật tự dưỡng (tảo, vi khuẩn quang dưỡng, hóa tự dưỡng) thuộc nhóm sinh vật sản xuất, một số vi sinh vật sống ký sinh/ăn mòn thuộc nhóm tiêu thụ. IV sai – nhóm sinh vật tiêu thụ không chỉ gồm động vật mà còn có một số vi sinh vật dị dưỡng (ví dụ vi khuẩn, nấm ăn mòn, ký sinh). V sai – sinh vật sản xuất gồm thực vật, tảo, vi khuẩn quang tự dưỡng và hóa tự dưỡng, không chỉ thực vật. Vậy có 2 phát biểu đúng (I, II) → đáp án C.

Chọn đáp án C
Giải thích:
Dựa vào lưới thức ăn, ta lần lượt xét các nhận định mà đề bài đưa ra:
- Lưới thức ăn bao gồm 6 chuỗi thức ăn là: “Cỏ → Dê → Hổ → Vi sinh vật” ; “ Cỏ → Thỏ → Hổ → Vi sinh vật” ; “Cỏ → Thỏ → Cáo → Vi sinh vật” ; “Cỏ → Thỏ → Mèo rừng → Vi sinh vật” ; “Cỏ → Gà → Cáo → Vi sinh vật” ; “Cỏ → Gà → Mèo rừng → Vi sinh vật” → I đúng
- Không tính đến sinh vật phân giải, có 5 mặt xích chung giữa các chuỗi thức ăn là: Hổ; Thỏ; Cáo; Gà; Mèo rừng → II đúng
- Khi gà biến mất khỏi lưới thức ăn thì cáo và mèo rừng chỉ còn nguồn thức ăn duy nhất là thỏ → số lượng thỏ sẽ giảm mạnh → III đúng
- Có ba loài sinh vật thuộc nhóm sinh vật tiêu thụ bậc 2 là : Hổ; Cáo; Mèo rừng →IV đúng
Vậy số nhận định đúng là 4.

Bảng đáp án ở trang 58 ghi 118.C, nhưng lời giải chi tiết ở trang 63 ghi "Chọn đáp án A" với lập luận: (1) sai, loài A còn sử dụng loài B là thức ăn nên nếu loài D mất đi thì loài A không bị mất đi. (2) đúng, vì loài B sử dụng 3 loài X, Y, Z làm thức ăn và là thức ăn cho loài A. (3) đúng, loài X bị suy giảm số lượng thì ảnh hưởng trực tiếp đến loài B, mà loài B sử dụng loài Y làm thức ăn chủ yếu thì sẽ gây nên cạnh tranh với loài C và loài D. → Theo lời giải: (1) sai; (2) đúng; (3) đúng. Đáp án bị mâu thuẫn giữa bảng đáp án (C) và lời giải (A).