Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (Sinh học Lớp 12)

Dạng đột biến đảo đoạn NST làm thay đổi trình tự phân bố các gen nhưng không làm thay đổi chiều dài của NST. Các dạng đột biến còn lại đều làm thay đổi chiều dài của NST. Mất đoạn: là đột biến mất một đoạn nào đó của NST. Đảo đoạn: là đột biến làm cho một đoạn nào đó của NST đứt ra, đảo ngược 180° và nối lại.

Đáp án B

(AI giải đề cho tôi)
Người đàn ông bị hội chứng Phelan-McDermid mang thể dị hợp về đoạn mất ở cặp NST số 22 (một NST 22 mất đoạn, một NST 22 bình thường). Trong giảm phân, các giao tử được tạo ra với tỉ lệ 50% mang NST 22 bình thường và 50% mang NST 22 mất đoạn. Người vợ có bộ NST bình thường nên chỉ tạo giao tử bình thường. Xác suất sinh con bình thường = xác suất cha cho giao tử bình thường × xác suất sinh con trai = 1/2 × 1/2 = 1/4 = 0,25. Kết quả trùng với đáp án nguồn (0,25).

(AI giải đề cho tôi)
Trình tự ban đầu: ABCDE•GHIK. Đột biến mất đoạn ABC (đoạn đầu của cánh NST) thì các gen A, B, C bị loại bỏ, phần còn lại là DE•GHIK. Kiểm tra các phương án: B là đảo đoạn/lặp không đúng loại đột biến mất đoạn; C mất thêm gen D; D là đảo đoạn. Đáp án đúng là A, trùng với đáp án nguồn (trang 9).

Chọn đáp án A

Giải thích:

Ta nhận thấy so với NST ban đầu, NST sau đột biến bị mất đoạn ABC. Đây là dạng đột biến thường gây chết hoặc giảm sức sống.

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến cấu trúc NST làm thay đổi hình dạng NST gồm: mất đoạn (1), lặp đoạn (2) và chuyển đoạn không tương hỗ (4) vì các dạng này làm thay đổi độ dài/tỉ lệ dài ngắn của NST. Đột biến chuyển đoạn tương hỗ và đảo đoạn không làm thay đổi hình dạng. Đột biến gen (3) chỉ thay đổi trình tự nucleotit trên phân tử ADN, không liên quan đến hình dạng NST. Vậy các dạng đúng là 1, 2 và 4, khớp với đáp án A trong bảng đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Thể đột biến dị hợp về cả hai cấu trúc NST: cặp NST số 1 có 1 NST mất đoạn và 1 NST thường; cặp NST số 5 có 1 NST đảo đoạn và 1 NST thường. Giảm phân bình thường, mỗi cặp phân ly độc lập nên xác suất giao tử nhận NST đột biến ở cặp số 1 là 1/2, ở cặp số 5 là 1/2. Tỉ lệ giao tử mang NST đột biến (mang ít nhất một trong hai NST đột biến) = 1/2 + 1/2 − 1/2 × 1/2 = 3/4 = 75%. Kết quả trùng với đáp án nguồn: C.

Chọn C.

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến chuyển đoạn là dạng đột biến cấu trúc NST, chỉ sắp xếp lại các đoạn NST (chuyển đoạn tương hỗ hoặc không tương hỗ) mà không làm thay đổi số lượng nhiễm sắc thể. Các dạng còn lại đều làm thay đổi số lượng NST: lệch bội (thiếu hoặc thừa một hay một vài cặp NST, $2n\pm 1$, $2n\pm 2$...), đa bội (tăng toàn bộ bộ NST, $3n$, $4n$...), dị đa bội (thể $2n+x$). Đáp án B trùng với đáp án nguồn ở trang 7.

Số lượng NST vẫn là 22 nhưng lượng DNA tăng nhẹ, phù hợp với chuyển đoạn.

Đột biến cấu trúc là hiện tượng thay đổi trong cấu trúc của nhiễm sắc thể (NST), dẫn đến những biến đổi quan trọng về mặt di truyền.

(1): a – B – D – E → vẫn chỉ gồm các gene A/B/D/E (chỉ khác tổ hợp allele) ⇒ không phải đột biến cấu trúc NST.

(2): a – b – D – E → vẫn là các gene A/B/D/E ⇒ không đột biến cấu trúc.

(3): A – b – d – e → vẫn là các gene A/B/D/E ⇒ không đột biến cấu trúc.

(4): a – b – M – N → xuất hiện M, N (không thuộc NST ban đầu) và mất D, E ⇒ đây là chuyển đoạn (đột biến cấu trúc NST).

Đáp án: 3

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến cấu trúc NST gồm: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn, chuyển đoạn. Trong đó, chuyển đoạn lớn (đặc biệt là chuyển đoạn giữa các NST không tương đồng) thường làm thay đổi lớn cấu trúc bộ gen, gây chết hoặc mất khả năng sinh sản của sinh vật. Các dạng mất đoạn nhỏ, lặp đoạn, đảo đoạn thường ít gây hại nghiêm trọng hơn (đảo đoạn thường không làm mất lượng chất liệu di truyền). Đáp án khớp với bảng đáp án của đề (Câu 11 → D).

(AI giải đề cho tôi)
Thể đột biến 2n = 10 có 5 cặp NST; có 3 cặp dị hợp về đột biến cấu trúc: cặp I (1 NST chuyển đoạn), cặp II (1 NST chuyển đoạn), cặp V (1 NST mất đoạn). Giảm phân bình thường, mỗi cặp phân li 1/2 NST đột biến : 1/2 NST thường, độc lập nhau → 8 loại giao tử bằng nhau.
I. Giao tử bình thường (cả 3 cặp cho NST thường): (1/2)^3 = 1/8 = 12,5% → đúng.
II. Giao tử mang NST đột biến (ít nhất 1 trong 3 NST đột biến): 1 − 1/8 = 7/8; số lượng = 7/8 × 4000 = 3500 → đúng.
III. Giao tử mang đúng 2 NST đột biến: C(3,2)/8 = 3/8; số lượng = 3/8 × 4000 = 1500 → đúng.
IV. Giao tử mang ít nhất 2 NST đột biến: (C(3,2)+C(3,3))/8 = 4/8 = 50%, không phải 62,5% → sai.
Vậy các phát biểu đúng là I, II, III → đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Hình vẽ (Câu 105) cho thấy nhiễm sắc thể ban đầu có trình tự A B C D E F G H, sau đột biến trở thành A D C B E F G H. Đoạn B C bị đảo ngược thành C B trong khi số lượng và loại đoạn vẫn giữ nguyên, không có đoạn nào mất đi, lặp thêm hay chuyển sang nhiễm sắc thể khác. Đây là đặc trưng của đột biến đảo đoạn (đảo đoạn 180° quanh tâm động). Đáp án D khớp với đáp án nguồn (Câu 105 = D).

Đáp án A.

ABCDEF.HI → là CDEFG.HI (NST bị mất đoạn AB)