Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Đảo đoạn có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trên nhiễm sắc thể (kể cả đoạn chứa tâm động), không nhất thiết luôn nằm ở đầu mút hay giữa và không phải luôn không mang tâm động. Do đó phát biểu A sai. Các phát biểu B, C, D đều đúng: đảo đoạn làm thay đổi trình tự phân bố gen nên hoạt động của gen có thể thay đổi; thể đảo đoạn dị hợp có thể giảm khả năng sinh sản do giảm phân tạo giao tử mất đoạn; sự sắp xếp lại gen tạo nguyên liệu cho tiến hoá.

Những dạng đột biến dùng để xác định vị trí của gen trên NST: Mất đoạn và lệch bội.

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến đảo đoạn NST làm gen chuyển đến vị trí mới (vùng thường hoặc vùng dị nhiễm sắc), do đó gen vốn đang hoạt động có thể không hoạt động hoặc tăng/giảm mức độ hoạt động do thay đổi môi trường tế bào chất xung quanh (hiệu ứng vị trí). Các đột biến đa bội, lệch bội chỉ làm thay đổi số lượng bộ NST, không làm gen chuyển vị trí. Đáp án C, khớp với bảng đáp án (Câu 102: C).

Chọn đáp án B

Giải thích:

Những dạng đột biến dùng để xác định vị trí của gen trên NST: Mất đoạn và lệch bội

Câu 9: Đáp án A
Trong hình 2 thì ta thấy cụm gen BCD trong NST ban đầu(NST số 1) bị đảo đi 1800 ở NST đột biến (NST số 2) → Đột biến đảo đoạn NST

- (1) đúng, đột biến đảo đoạn không làm thay đổi số lượng gen.
- (2) đúng, trường hợp sát nhập NST dẫn đến thay đổi nhóm gen liên kết.
- (3) đúng, lặp đoạn có thể tạo thành những alen giống nhau → thành cặp alen trên cùng 1 NST.
- (4) sai vì, người ta dùng mất đoạn nhỏ để loại bỏ gen không mong muốn ra khỏi cây trồng.
- (5) sai vì đột biến mất đoạn gây chết và làm giảm sức sống.
Đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Mỗi cặp NST tương đồng (số 3 và số 5) gồm 1 NST thường và 1 NST mang đột biến cấu trúc. Trong giảm phân không trao đổi chéo, mỗi cặp phân ly độc lập nên giao tử nhận NST thường của cặp 3 với xác suất 1/2 và NST thường của cặp 5 với xác suất 1/2. Xác suất giao tử không mang NST đột biến ở cả hai cặp: $\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{4}$. Kết quả khớp với đáp án nguồn (39B).

A và B. Sai. Vì chuyển đoạn trong một nhiễm sắc thể → vật chất di truyền không đổi, chỉ thay đổi trình tự các gen trên nhiễm sắc thể → không tạo thêm alen nào trên nhiễm sắc thể đơn bị đột biến → Loại.
D. Sai. Vì mất đoạn làm mất gen → không tạo thêm alen nào → loại.
Đúng. Vì lặp đoạn sẽ dẫn đến lặp gen lặp alen.
Ví dụ nhiễm sắc thể đơn ban đầu mang alen A, đột biến lặp đoạn làm nhiễm sắc thể này mang hai alen A (AA). Thỏa mãn yêu cầu bài toán.

Đột biến mất đoạn thường gây chết hoặc giảm sức sống

A, B, D đều là những ý đúng (Bài 5 SGK). Câu C sai. đột biến mất đoạn nhỏ chứa tâm động là mất luôn cả NST, không dùng để loại khỏi NST những gen không mong muốn.

Khi không có tâm động, đoạn NST đó sẽ bị phân giải

Một cơ thể ruồi giấm có 2n = 8, trong đó cặp số 1 có 1 NST bị đột biến đảo đoạn, cặp số 4 có 1 NST bị đột biến mất đoạn. Tỷ lệ giao tử bình thường = 0,5 x 0,5 = 1/4. Tỷ lệ giao tử mang đột biến = 1 – (1/4) = 3/4.

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến lặp đoạn làm tăng số lượng gen trên 1 NST (A sai vì không làm giảm); lặp đoạn có thể có lợi cho thể đột biến trong một số trường hợp (B đúng); 2 alen của 1 gen vẫn nằm trên cùng vị trí tương đồng của 2 NST trong cặp tương đồng, không phải 2 NST khác nhau do lặp đoạn (C sai); lặp đoạn dẫn đến lặp gen, tạo điều kiện cho đột biến gen và tiến hóa (D sai). Đáp án khớp với hướng dẫn giải trong tài liệu.

Chọn C. Các dạng đột biến làm thay đổi độ dài của phân tử ADN là:
(1). Mất đoạn nhiễm sắc thể. (2). Lặp đoạn nhiễm sắc thể. (3). Chuyển đoạn không tương hỗ.

Chọn đáp án C. Giải thích: Trong các dạng đột biến nêu trên chỉ có đột biến lặp đoạn NST dẫn đến lặp gen tạo điều kiện cho đột biến gen, tạo nên các gen mới trong quá trình tiến hóa.

(AI giải đề cho tôi)
Số lượng gene trên NST số 2 tăng lên trong khi các NST khác bình thường cho thấy một đoạn của NST bị lặp lại (lặp đoạn), làm số copy của các gene trong đoạn đó tăng lên. Mất đoạn làm gene giảm; chuyển đoạn trong 1 NST và đảo đoạn không làm thay đổi số lượng gene. Đáp án: B.

(AI giải đề cho tôi)
So sánh hai trình tự: gốc ABCDEF.HKM, đột biến ABCBCDEF.HKM. Đoạn BC được lặp lại thêm một lần (ABC·BC·DEF.HKM), đây là đột biến lặp đoạn (lặp đoạn nhỏ, không đảo chiều, không mất đoạn). Đột biến lặp đoạn thường làm tăng hoặc giảm cường độ biểu hiện của tính trạng do số lượng gen (liên kết gen) tăng lên, ví dụ như gen kiểm soát số mắt ở ruồi giấm (dòng Bar). Loại A sai vì đột biến cấu trúc không tạo gen mới (chỉ đột biến gen mới tạo alen mới); B sai vì lặp đoạn nhỏ thường ít gây chết; C sai vì không làm thay đổi số nhóm gen liên kết (không xảy ra chuyển đoạn giữa các nhiễm sắc thể khác nhau). Vậy đáp án D.

Chọn A. Đảo đoạn NST. Đảo đoạn NST là dạng đột biến làm một đoạn NST bị đứt ra, quay $180°$ rồi gắn lại. Dạng này không làm thay đổi số lượng và thành phần gene trên NST, chỉ làm thay đổi trật tự sắp xếp gene. Mất đoạn làm giảm gene, lặp đoạn làm tăng gene, chuyển đoạn có thể làm thay đổi thành phần gene trên NST.

Câu 16: Đáp án C

Câu 25 (NB): Đột biến đảo đoạn, chuyển đoạn trên 1 NST, đột biến gen, đột biến số lượng NST sẽ không làm thay đổi số lượng và thành phần gen trên 1 NST. Đột biến chuyển đoạn (có thể là chuyển đoạn giữa các NST) sẽ làm thay đổi thành phần gen trên NST. Chọn B.

Đột biến mất đoạn NST sẽ làm giảm số lượng gen trên một NST. Đảo đoạn, chuyển đoạn trên 1 NST không làm thay đổi số gen. Lặp đoạn NST sẽ làm tăng số lượng gen trên một NST. Chọn A.