Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chất béo và acid béo (Hóa học Lớp 12)

Chọn đáp án B
Giải thích:
+ $n_X=\frac{n_{C{O}_2}}{C_X}=\frac{2,28}{3.18+3}=0,04\Rightarrow n_{H_{2}O}=6n_X+2n_{O_2}-2n_{C{O}_2}=2,12$.
+ $n_{B{r}_2}=n_{C{O}_2}-n_{H_{2}O}-2n_X=0,08$ mol.

Số axit béo có thể tạo nên trieste là 2.
Số loại trieste được tạo = $\frac{n^2.(n+1)}{2}=\frac{2^2.(2+1)}{2}=6$
→ Số trieste được tạo ra tối đa thu được là 6.

n${}_{C_{17}{H}_{33}COONa}$ = n${}_{B{r}_2}$ = 0,24
m muối = 109,68 → n${}_{C_{17}{H}_{35}COONa}$ = 0,12
Tỉ lệ C${}_{17}$H${}_{35}$COONa : C${}_{17}$H${}_{33}$COONa = 1 : 2
→ X là (C${}_{17}$H${}_{35}$COO)(C${}_{17}$H${}_{33}$COO)${}_2$C${}_3$H${}_5$
→ M${}_X$ = 886

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng thủy phân: ${\mathrm{C}}_3{\mathrm{H}}_5(\mathrm{OOCR}{)}_3+3NaOH\to {\mathrm{C}}_3{\mathrm{H}}_5(\mathrm{OH}{)}_3+3RCOONa$.
Số mol muối: $n_{\text{panmitat}}=13,9/306=0,04542$ mol; $n_{\text{oleat}}=7,6/304=0,025$ mol. Tổng muối $=0,07042$ mol, nên $n_X=0,07042/3=0,02347$ mol.
Khối lượng glixerol: $0,02347\times 92=2,16$ g. Khối lượng NaOH phản ứng: $0,07042\times 40=2,817$ g.
Bảo toàn khối lượng: $m_X=m_{\text{muoˆˊi}}+m_{\text{glixerol}}-m_{NaOH}=13,9+7,6+2,16-2,817=20,84\approx 20,8$ g. Vậy chọn D, khớp đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (a) Đúng - giấm ăn (axit axetic) phản ứng với các hợp chất tạo mùi tanh (amin) của cá, giảm mùi tanh. (b) Đúng - mọi triglixerit đều là este của glixerol, thủy phân hoàn toàn đều thu được glixerol. (c) Đúng - lưu hóa tạo cầu disulfur giữa các mạch polime, làm cao su đàn hồi và bền hơn. (d) Đúng - riêu cua nổi lên khi nấu là do protein bị biến tính (đông tụ) bởi nhiệt độ. (e) Đúng - nilon-6,6 là poliamit, chứa liên kết peptit bị thủy phân trong môi trường kiềm nên vải kém bền trong nước xà phòng. (g) Đúng - mononatri glutamat (MSG) là mì chính/bột ngọt. Cả 6 phát biểu đều đúng → chọn B (6).

(AI giải đề cho tôi)
Tristearin có khối lượng mol $M_{C_{57}{H}_{110}{O}_6}=890$ g/mol. Số mol tristearin: $n=356/890=0,4$ mol. Phản ứng thủy phân trong KOH dư: $(C_{17}{H}_{35}COO{)}_3{C}_3{H}_5+3KOH\to 3C_{17}{H}_{35}COOK+C_3{H}_5(OH{)}_3$. Hiệu suất 60% nên số mol tristearin phản ứng: $0,4\times 0,6=0,24$ mol. Số mol muối kali stearat: $3\times 0,24=0,72$ mol. Khối lượng mol muối $C_{17}{H}_{35}COOK$: $M=18\times 12+35+32+39=322$ g/mol. Khối lượng muối: $m=0,72\times 322=231,84$ gam. Khớp với đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Đốt cháy: $n_{O_2}=69,44/22,4=3,1$ mol; $n_{H_{2}O}=36,72/18=2,04$ mol → $n_H=4,08$ mol. $n_{B{r}_2}=12,8/160=0,08$ mol → số liên kết đôi trong m gam X là 0,08 mol. Thử $n_X=0,04$ mol: mỗi mol X có $4,08/0,04=102$ mol H và $0,08/0,04=2$ liên kết đôi. Triglixerit trung hòa có công thức $C_c{H}_{2c-4-2d}{O}_6$ (d là số liên kết đôi): $2c-4-2\cdot 2=102\Rightarrow c=55$. Kiểm tra: $n_{O_2}=c+\frac{H}{4}-3=55+25,5-3=77,5$ mol/mol X, tổng $77,5\cdot 0,04=3,1$ mol ✓ khớp đề bài. Vậy X là $C_{55}{H}_{102}{O}_6$ ($M=858$ g/mol), $m=0,04\cdot 858=34,32$ g.
Thủy phân: $C_{55}{H}_{102}{O}_6+3NaOH\to$ glixerol $+3RCOONa$; $n_{NaOH}$ cần $=3\cdot 0,04=0,12<0,15$ mol → NaOH dư $0,03$ mol (1,2 g).
Khối lượng muối (bảo toàn khối lượng): $m_{muoi}=m_X+m_{NaOH,pU}-m_{glixerol}=34,32+0,12\cdot 40-0,04\cdot 92=34,32+4,8-3,68=35,44$ g. (Kiểm tra chéo: muối = axit + $22$ mỗi nhóm, $m_{axit}=34,32+2,16-3,68=32,8$ g, $m_{muoi}=32,8+0,12\cdot 22=35,44$ g ✓.)
Chất rắn khan sau khi cô cạn gồm muối + NaOH dư (glixerol và nước bay hơi hết): $p=35,44+1,2=36,64$ g.
Đáp án B, khớp đáp án nguồn (Bảng đáp án trang 4: câu 36 = B).

(AI giải đề cho tôi)
Bảo toàn O cho X: $n_{O(X)}=2n_{C{O}_2}+n_{H_{2}O}-2n_{O_2}=6,84+3,18-9,66=0,36$ mol nguyên tử O. Triglixerit có 6 O nên $n_X=0,06$ mol. Suy ra $n_C=3,42/0,06=57$, $n_H=2\times 3,18/0,06=106$: X có công thức trung bình $C_{57}{H}_{106}{O}_6$, $M_X=886$ g/mol, $m_X=0,06\times 886=53,16$ g.
Thủy phân trong NaOH: $n_{NaOH}=3n_X=0,18$ mol; glycerol sinh ra $0,06\times 92=5,52$ g.
Bảo toàn khối lượng: $m_{mu\acute{\hat{o}}i}=m_X+m_{NaOH}-m_{glycerol}=53,16+0,18\times 40-5,52=54,84$ g.
Vậy b = 54,84 → chọn D.

(AI giải đề cho tôi) Axit oleic (C${}_{17}$H${}_{33}$COOH) và axit linoleic (C${}_{17}$H${}_{31}$COOH) có tỉ lệ mol 2 : 1 nên trung bình mỗi gốc axit trong triglixerit có công thức C${}_{18}$H${}_{33,33}$O${}_2$, suy ra công thức trung bình của triglixerit trong X là C${}_{57}$H${}_{105}$O${}_6$ (khối lượng mol ≈ 889 g/mol).

Đốt cháy a gam X: n${}_{C{O}_2}$ = 37,62/44 = 0,855 mol → n${}_{triglixerit}$ = 0,855/57 = 0,015 mol.

Hiđro hóa hoàn toàn 2a gam X (0,03 mol triglixerit) thu được Y là các triglixerit no (toàn gốc stearat). Đun Y với KOH vừa đủ: mỗi mol triglixerit cho 3 mol muối K${}_{17}$H${}_{35}$COO (C${}_{17}$H${}_{35}$COOK, M = 322 g/mol).

n${}_{mu\acute{\hat{o}}i}$ = 0,03 × 3 = 0,09 mol → m = 0,09 × 322 = 28,98 gam.

Vậy chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Đốt cháy: $n_{C{O}_2}=3,42$ mol, $n_{H_{2}O}=3,18$ mol. Bảo toàn O: $n_O$ trong X $=2(3,42)+3,18-2(4,83)=0,36$ mol nguyên tử O. Vậy tỉ lệ C:H:O trong X $=3,42:6,36:0,36=57:106:6$, tức X có dạng $C_{57}{H}_{106}{O}_6$ (triglixerit). Suy ra $n_X=0,36/6=0,06$ mol (kiểm tra: $O_2=57+106/4-3=80,5$ mol/mol X, $80,5\times 0,06=4,83$ ✓). Khối lượng X: $M_X=684+106+96=886$ g/mol, $a=0,06\times 886=53,16$ g. Thủy phân bằng NaOH: $C_{57}{H}_{106}{O}_6+3NaOH\to$ glixerol + muối. Khối lượng muối $=m_X+m_{NaOH}-m_{glixerol}=53,16+0,18\times 40-0,06\times 92=53,16+7,2-5,52=54,84$ g.

(AI giải đề cho tôi)
Đốt cháy X: nCO2 = 1,14 → nC = 1,14; nH2O = 1,06 → nH = 2,12; bảo toàn O: nO(trong X) = 2·1,14 + 1,06 − 2·1,61 = 0,12. Tỉ lệ C : H : O = 1,14 : 2,12 : 0,12 = 57 : 106 : 6 → X có dạng C57H106O6 (triglixerit chứa 2 liên kết đôi trong gốc axit), M_X = 57·12 + 106 + 96 = 886 g/mol.

Khi cho 26,58 g X tác dụng vừa đủ với NaOH (thủy phân hoàn toàn): n_X = 26,58/886 = 0,03 mol. Theo bảo toàn khối lượng: m_muối = m_X + m_NaOH − m_glixerol. Cần NaOH: 3·0,03 = 0,09 mol → m_NaOH = 3,6 g; glixerol: 0,03·92 = 2,76 g.

m_muối = 26,58 + 3,6 − 2,76 = 27,42 gam. Vậy chọn C, trùng đáp án nguồn.

Hướng dẫn giải
Đáp án 2
$$<table><tbody><tr><td>C{H}_2-OOC{C}_{17}{H}_{35}</td></tr><tr><td>|</td></tr><tr><td>CH-OOC{C}_{17}{H}_{35}</td></tr><tr><td>|</td></tr><tr><td>C{H}_2-OOC{C}_{15}{H}_{31}</td></tr></tbody></table><table><tbody><tr><td>C{H}_2-OOC{C}_{17}{H}_{35}</td></tr><tr><td>|</td></tr><tr><td>CH-OOC{C}_{15}{H}_{31}</td></tr><tr><td>|</td></tr><tr><td>C{H}_2-OOC{C}_{17}{H}_{35}</td></tr></tbody></table>$$

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo X là trieste của glycerol với 2 gốc stearic acid (C17H35COOH) và 1 gốc palmitic acid (C15H31COOH), vì tỉ lệ mol stearic : palmitic = 2 : 1 và mỗi phân tử chất béo thủy phân cho 3 phân tử acid béo. Vậy X có dạng glycerol este hóa với 2 gốc -OCOC17H35 và 1 gốc -OCOC15H31. Do 2 gốc stearic giống nhau, số đồng phân cấu tạo chỉ phụ thuộc vị trí của gốc palmitic trên khung glycerol: palmitic ở vị trí giữa (C2) hoặc ở vị trí đầu (C1 hoặc C3, hai vị trí này cho cùng một đồng phân do đối xứng). Vậy chỉ có 2 đồng phân cấu tạo thỏa mãn.

(1) Đúng, C đầu tiên (tính từ đầu methyl) chứa nối đôi ở vị trí số 6 nên ARA thuộc loại acid béo omega-6.
(2) Sai, trong một phân tử ARA có 10 nhóm methylene ($-C{H}_2-$).
(3) Sai, triester của glycerol với ARA $(C_{19}{H}_{31}COO{)}_3{C}_3{H}_5$, công thức phân tử là $C_{63}{H}_{98}{O}_6$.
(4) Đúng, ARA có 4C=C nên a mol ARA tác dụng tối đa với 4a mol $H_2$.

Câu 73. Chọn C.
(e) Sai, nước ép nho hầu như không chứa protein nên không có phản ứng màu biure.

(a) Sai, tristearin là chất béo no
(b) Đúng
(c) Sai
CH${}_3$-CH${}_2$-NH-CH${}_2$-CH${}_3$
CH${}_3$-CH${}_2$-CH${}_2$-NH-CH${}_3$
(CH${}_3$)${}_2$CH-NH-CH${}_3$
(d) Sai, tơ nilon-6,6, tơ nitron là tơ tổng hợp.
(e) Đúng

nX = nC${}_3$H${}_5$(OH)${}_3$ = 0,02
nC${}_{17}$H${}_{35}$COONa = 0,02
⟶ X là (C${}_{17}$H${}_{35}$COO)(C${}_{17}$H${}_{33}$COO)${}_2$C${}_3$H${}_5$
A. Sai, MX = 886
B. Đúng
C. Đúng, nC${}_{17}$H${}_{33}$COONa = 2nX = 0,04 ⟶ m = 12,16 gam
D. Đúng, có 2C=C + 3C=O

Câu 74: A
+ BTKL : 35,36 + 3n_X.40 = 36,48 + 92n_X ⇒ n_X = 0,04.
+ BTNT O → n_{H_2O} = 0,04.6 + 3,2375.2 - 2,28.2 = 2,155
→ n_{H_2} = a = $\frac{2,155.18+2,28.44-35,36-3,2375.32}{2}$ = 0,075 mol

$n_{NaOH}=0,05\to n_O=0,1$

$n_{C{O}_2}=0,85$ và $n_{H_{2}O}=0,82$

$\to n_{C_{17}{H}_{31}COOH}=\frac{n_{C{O}_2}-n_{H_{2}O}}{2}=0,015$

$m_X=m_C+m_H+m_O=13,44$

$\to \%mo{l}_{C_{17}{H}_{31}COOH}=\frac{0,015}{0,05}.100\%=30\%$

(Lưu ý: tài liệu gốc in nhầm dòng kết luận \%C_{17}H_{31}COOH = 31,25\%; theo bảng đáp án chính thức và theo tính toán, giá trị đúng là 30% → chọn B.)