Một bệnh hiếm gặp ở người (bệnh M) do đột biến gene làm giảm hoạt tính enzyme G khiến hồng cầu dễ vỡ nhưng lại tăng khả năng chống chịu sốt rét của người mang đột biến. Một đoạn DNA của gene bị đột biến thêm 2 cặp nucleotide (Indel 2bp) làm mất vị trí cắt của enzyme giới hạn được dùng phân biệt allele bình thường A (bị cắt thành 2 bằng 300 và 200 cặp nucleotide-bp) và allele đột biến A₁ (bằng 502 cặp nucleotide). Đoạn DNA này của những người trong gia đình được nhân bản nhân tạo nhiều lần (phương pháp PCR), sản phẩm nhân bản được cắt bằng enzyme cắt giới hạn rồi điện di. Protein G được tách từ hồng cầu những người này cũng dùng phương pháp điện di và phát hiện bằng kháng thể đặc hiệu. Phả hệ của những người trong gia đình và kết quả điện di thể hiện ở hình bên. Hình minh họa

Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Chuỗi polypeptide do gene A₁ mã hóa ngắn hơn chuỗi polypeptide của gene A mã hóa.
b)
Trường hợp vợ của người thanh niên II.4 có kết quả giải trình tự tổng số nucleotide của đoạn DNA của gene trên là 2004 thì khả năng họ sinh con có khả năng chống chịu bệnh sốt rét là 25%.
c)
Đột biến gây bệnh M là đột biến lặn.
d)
Kiểu gene của người I.1 và II.1 đều là AA₁.
Đáp án chính thức: a:Đ,b:Đ,c:Đ,d:S
Hướng dẫn giải chi tiết
Bệnh M liên quan đến đột biến gene làm giảm hoạt tính enzyme G. Allele bình thường A bị enzyme giới hạn cắt thành hai băng 300 bp và 200 bp. Allele đột biến mất vị trí cắt nên tạo một băng 502 bp. a) Đúng. Quan sát điện di protein G: protein do allele mã hóa di chuyển khác với protein bình thường, tạo băng thấp hơn. Protein có kích thước nhỏ hơn thường di chuyển xa hơn trong gel. Vì vậy có thể kết luận chuỗi polypeptide do gene mã hóa ngắn hơn chuỗi polypeptide do gene A mã hóa. b) Đúng. Người II.4 là nam bình thường, có allele A. Vợ của II.4 có tổng số nucleotide của đoạn DNA là 2004, suy ra có một allele A (500 bp) và một allele (502 bp). Vì gene này liên kết giới tính, người vợ có kiểu gene , người chồng II.4 có kiểu gene . Sơ đồ lai , đời con có: con gái bình thường; con gái mang allele đột biến; con trai bình thường; con trai mang allele đột biến, có khả năng chống chịu sốt rét. Xác suất sinh con có khả năng chống chịu sốt rét là . c) Đúng. Người I.1 không bị bệnh nhưng có cả băng 502 bp, 300 bp và 200 bp, chứng tỏ mang allele A₁. Người II.2 là nam bị bệnh và chỉ có băng 502 bp, chứng tỏ mang allele A₁. Bố I.2 bình thường. Kiểu di truyền này phù hợp với đột biến lặn, cụ thể là allele bệnh chỉ biểu hiện rõ khi không có allele bình thường tương ứng. d) Sai. Không nên viết kiểu gene của I.1 và II.1 là AA₁ như gene nằm trên NST thường. Kết quả phả hệ và điện di phù hợp với gene nằm trên NST giới tính X. Vì vậy kiểu gene chính xác của I.1 và II.1 là , không phải AA₁.
a) Đúng. Quan sát điện di protein G: protein do allele mã hóa di chuyển khác với protein bình thường, tạo băng thấp hơn. Protein có kích thước nhỏ hơn thường di chuyển xa hơn trong gel. Vì vậy có thể kết luận chuỗi polypeptide do gene mã hóa ngắn hơn chuỗi polypeptide do gene A mã hóa.
b) Đúng. Người II.4 là nam bình thường, có allele A. Vợ của II.4 có tổng số nucleotide của đoạn DNA là 2004, suy ra có một allele A (500 bp) và một allele (502 bp). Vì gene này liên kết giới tính, người vợ có kiểu gene , người chồng II.4 có kiểu gene . Sơ đồ lai , đời con có: con gái bình thường; con gái mang allele đột biến; con trai bình thường; con trai mang allele đột biến, có khả năng chống chịu sốt rét. Xác suất sinh con có khả năng chống chịu sốt rét là .
c) Đúng. Người I.1 không bị bệnh nhưng có cả băng 502 bp, 300 bp và 200 bp, chứng tỏ mang allele A₁. Người II.2 là nam bị bệnh và chỉ có băng 502 bp, chứng tỏ mang allele A₁. Bố I.2 bình thường. Kiểu di truyền này phù hợp với đột biến lặn, cụ thể là allele bệnh chỉ biểu hiện rõ khi không có allele bình thường tương ứng.
d) Sai. Không nên viết kiểu gene của I.1 và II.1 là AA₁ như gene nằm trên NST thường. Kết quả phả hệ và điện di phù hợp với gene nằm trên NST giới tính X. Vì vậy kiểu gene chính xác của I.1 và II.1 là , không phải AA₁.
Câu hỏi này trích từ đề thi chính thức:

Kỳ Thi Thử Tốt Nghiệp THPT Sinh Học 2026 Sở GD&ĐT Cà Mau (Mã Đề 0401)

28 câu hỏi•Thời gian 50 phút•Chấm điểm & giải thích chi tiết

Các câu hỏi khác trong đề (28 câu)

Xem toàn bộ đề →
Câu 14:Hình bên mô tả mối quan hệ, tác động giữa các loài trong một quần xã nhỏ trên sa mạc. Nhận định nào sau đây sai?
Xem →
Câu 15:Hiện tượng con lai có năng suất, phẩm chất, sức chống chịu, khả năng sinh trưởng và phát triển vượt trội bố mẹ gọi là
Xem →
Câu 16:Trong quang hợp ở thực vật C 3 , chất nhận CO 2 đầu tiên trong tế bào mô giậu là
Xem →
Câu 17:Khoảng 3 triệu năm trước, sự hình thành eo biển Panama đã chia cắt quần thể tôm gõ mỏ (Alpheus) ban đầu thành hai quần thể cách li nhau ở vù
Xem →
Câu 18:Dấu tích của loài chim thủy tổ (Archaeopteryx) được tìm thấy trong các lớp đá trầm tích cho thấy chúng có mỏ có răng và đuôi dài mang đốt số
Xem →
Câu 19:Ở người, hormone insulin có vai trò điều hòa nồng độ đường trong máu. Bệnh nhân mắc tiểu đường do cơ thể không tự sản xuất được insulin cần
Xem →
Câu 20:El Nino là tên gọi của dòng hải lưu nóng di chuyển trên đại dương, tham gia vào quá trình thay đổi nhiệt độ trên Trái Đất. El Nino di chuyển
Xem →
Câu 21:Hình a mô phỏng một phần cấu trúc giải phẫu tim và mạch ở người với các vị trí mô tả được đánh số từ (1) đến (9). Hình b biểu thị giá trị áp
Xem →
Câu 22:Một bệnh hiếm gặp ở người (bệnh M) do đột biến gene làm giảm hoạt tính enzyme G khiến hồng cầu dễ vỡ nhưng lại tăng khả năng chống chịu sốt
Xem →
Câu 23:Ở một loài động vật ngẫu phối, xét một gene có 2 allele (A và a), trong đó allele A trội hoàn toàn so với allele a, có 6 quần thể thuộc loại
Xem →
Câu 24:Cho biết mỗi gene quy định một tính trạng, allele trội là trội hoàn toàn. Phép lai nào sau đây cho tỉ lệ kiểu hình ở đời con là 3 : 3 : 1 :
Xem →
Câu 25:Các đồ thị hình bên dưới phản ánh về sự biến đổi hàm lượng DNA trong một tế bào. Đồ thị nào phù hợp với sự biến đổi hàm lượng tương đối DNA
Xem →
Câu 26:Cây phát sinh chủng loại như hình bên thể hiện mối quan hệ tiến hóa giữa loài người và các loài linh trưởng bao gồm: (1) Đười ươi, (2) Tinh
Xem →
Câu 27:Ở vi khuẩn E.coli kiểu dại, sự biểu hiện của gene lacZ, lacY, lacA của operon phụ thuộc vào sự có mặt của lactose trong môi trường nuôi cấy.
Xem →
Câu 28:Ở 1 loài thú, khi cho con đực thân đen, mắt trắng thuần chủng lai với con cái thân xám, mắt đỏ thuần chủng được F₁ đồng loạt thân xám, mắt đ
Xem →
Chuyên đề trọng tâm • Lớp 12

Bài tập trắc nghiệm cùng chuyên đề: Phân tích phả hệ (125 câu)

Câu luyện thêm 1Trích từ: Đề Thi Thử Tốt Nghiệp THPT Sinh Học 2022 THPT Nguyễn Trung Thiên - Mã Đề 008
Sơ đồ phả hệ dưới đây mô tả 2 bệnh di truyền ở người, trong đó có một bệnh do gen nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X quy định. Biết rằng không có đột biến mới xảy ra ở tất cả các cá thể trong phả hệ. Xác suất cặp vợ chồng 13-14 sinh đứa con đầu lòng bị hai bệnh là bao nhiêu?

Hình minh họa
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 2Trích từ: Đề Thi Thử Tốt Nghiệp THPT Sinh Học 2022 - Đề Số 14
Cho sơ đồ phả hệ:

Hình từ đề gốc

Sơ đồ phả hệ trên mô tả sự di truyền một bệnh ở người do một trong hai alen của một gen quy định. Biết rằng không xảy ra đột biến ở tất cả các cá thể trong phả hệ, tỷ lệ người mắc bệnh trong cả quần thể cân bằng di truyền này là 1%. Người phụ nữ số 8 lớn lên kết hôn với một người nam giới bình thường trong cùng quần thể. Hỏi xác suất họ sinh được người con đầu lòng không bị bệnh là bao nhiêu?
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 3Trích từ: Khảo Sát Chất Lượng Học Sinh Lớp 12 Môn Sinh Học Sở GD&ĐT Thanh Hóa 2025-2026 - Lần 1 (Mã Đề 1401)
Một thành viên trong gia đình (II.2) cần truyền máu để phẫu thuật gấp. Tuy nhiên, bệnh viện không đủ nhóm máu phù hợp và đề nghị gia đình kiểm tra nhóm máu để tìm người hiến máu. Bác sĩ yêu cầu các thành viên trong gia đình làm xét nghiệm nhóm máu và kết quả được ghi nhận trên phả hệ. Tuy nhiên có một số người trong gia đình vắng mặt, một số khác chưa rõ thông tin về nhóm máu. Theo lí thuyết, trong gia đình bệnh nhân nên đưa ai đi truyền máu cho người (II.2) là thích hợp và nhanh nhất?

Hình từ đề gốc
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 4Trích từ: Đề Thi Thử Minh Họa Số 01 Kỳ Thi Tốt Nghiệp THPT Sinh Học 2021
Phả hệ dưới đây mô tả hai bệnh di truyền phân li độc lập với nhau, mỗi bệnh do một gen quy định. Biết không xảy ra đột biến ở tất cả mọi người trong phả hệ. Tính theo lí thuyết, xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng là gái và không bị bệnh.
Hình từ đề gốc
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 5Trích từ: Đề Thi Thử Minh Họa Số 9 Kỳ Thi Tốt Nghiệp THPT Sinh Học 2021
Cho phả hệ về sự di truyền bệnh ở người do 1 trong 2 alen của một gen qui định

Hình từ đề gốc

Biết rằng không xảy ra đột biến mới ở tất cả những người trong các gia đình trên. Dựa vào các thông tin trên, hãy cho biết, trong các kết luận sau, có bao nhiêu kết luận đúng về phả hệ trên?

I. Bệnh do gen lặn nằm trên NST thường quy định.

II. Có ít nhất 11 người trong phả hệ biết chắc chắn kiểu gen.

III. Có tối đa 10 người trong phả hệ trên có kiểu gen đồng hợp.

IV. Xác suất để cặp vợ chồng (15) và (16) sinh ra một trai, một gái, trong đó một đứa mắc bệnh, 1 đứa không mắc bệnh là 5/72.
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 6Trích từ: Đề Thi Tham Khảo Số 4 Kỳ Thi Tốt Nghiệp THPT Sinh Học 2024
Cho phả hệ như hình sau:

Hình từ đề gốc

Chú thích phả hệ: Nam không bị bệnh P và không bị bệnh Q (ô vuông trắng); Nam bị bệnh P (ô vuông có gạch chéo); Nam bị bệnh Q (ô vuông đen); Nữ không bị bệnh P và không bị bệnh Q (ô tròn). Các cá thể được đánh số 1–11; cặp 7 – 8 sinh con đánh dấu "?".

Cho biết không xảy ra đột biến và bệnh P do gen P có 2 alen là P1 và P2 gen quy định; Bệnh Q do gen Q có 2 alen là Q1 và Q2 quy định như bảng dưới:

Hình từ đề gốc

Bảng kết quả điện phân (băng allele tương ứng với các alen có mặt; "?" là vị trí chưa xác định):
- P1: người 1 (+), 2 (+), 5 (+), 9 (+), 11 (?); còn lại (3, 4, 6, 7, 8, 10) không có băng.
- P2: người 1 (+), 2 (+), 6 (+), 9 (+), 10 (+); người 3, 4, 7, 8 (?); còn lại (5, 11) không có băng.
- Q1: người 1 (+), 2 (+), 3 (+), 5 (+), 6 (+), 7 (+), 8 (+), 10 (+), 11 (+); người 4, 9 không có băng.
- Q2: người 1 (+), 4 (+), 5 (+), 8 (+), 11 (+); người 9 (?); còn lại (2, 3, 6, 7, 10) không có băng.

Theo lý thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Bệnh Q do gen lặn nằm trên NST X quy định.
II. Bệnh P do gen lặn nằm trên NST thường quy định.
III. Người số 11 sẽ tạo ra giao tử không mang alen bệnh với xác suất .
IV. Cặp 7 - 8 có xác suất sinh con trai không mang alen bệnh là .
Xem trang câu hỏi →

Muốn biết hiện tại bạn đạt khoảng bao nhiêu điểm ở môn này? Làm thử đề nhanh 15 phút để hệ thống chấm điểm ngay.

Làm đề nhanh 15 phút ngay