Câu 18THPTChuyên đề: Phân tích phả hệ • Lớp 12Đa allele và nhóm máuVận dụng#secondary:BIO12.EXTENDED_GENETICS.L3.MULTIPLE_ALLELES#curriculum:undetermined
Câu 18. Một thành viên trong gia đình (II.2) cần truyền máu để phẫu thuật gặp. Tuy nhiên, bệnh viện không đủ nhóm máu phù hợp và đề nghị gia đình kiểm tra nhóm máu để tìm người hiến máu. Bác sĩ yêu cầu các thành viên trong gia đình làm xét nghiệm nhóm máu và kết quả được ghi nhận trên phả hệ. Tuy nhiên có một số người trong gia đình vắng mặt, một số khác chưa rõ thông tin về nhóm máu. Theo lí thuyết, trong gia đình bệnh nhân nên đưa ai đi truyền máu cho người (II.2) là thích hợp và nhanh nhất?
[Phả hệ (hình vẽ): Thế hệ I: 1 (nữ, tròn trắng - có mặt), 2 (nam vuông trắng - có mặt, nhóm máu B). Thế hệ II: 1 (nam vuông đen - vắng mặt, nhóm máu B), 2 (nữ tròn trắng - có mặt, bệnh nhân cần truyền máu), 3 (nam vuông trắng - có mặt, nhóm máu AB), 4 (nam vuông đen - vắng mặt), 5 (nữ tròn đen - vắng mặt, nhóm máu O), 6 (nam vuông trắng - có mặt). Thế hệ III: 1 (nam vuông đen - vắng mặt, nhóm máu O), 2 (nữ tròn đen - vắng mặt, nhóm máu A), 3 (nữ tròn trắng - có mặt); 4 (nữ tròn đen - vắng mặt, nhóm máu B), 5 (nam vuông trắng - có mặt, nhóm máu B), 6 (nam vuông trắng - có mặt).
Quy ước:
- Nữ vắng mặt (hình tròn đen)
- Nam vắng mặt (hình vuông đen)
- Nữ có mặt (hình tròn trắng)
- Nam có mặt (hình vuông trắng)]
A. Người III.2.
B. Người II.5.
C. Người I.1.
D. Người III. 5.
[Phả hệ (hình vẽ): Thế hệ I: 1 (nữ, tròn trắng - có mặt), 2 (nam vuông trắng - có mặt, nhóm máu B). Thế hệ II: 1 (nam vuông đen - vắng mặt, nhóm máu B), 2 (nữ tròn trắng - có mặt, bệnh nhân cần truyền máu), 3 (nam vuông trắng - có mặt, nhóm máu AB), 4 (nam vuông đen - vắng mặt), 5 (nữ tròn đen - vắng mặt, nhóm máu O), 6 (nam vuông trắng - có mặt). Thế hệ III: 1 (nam vuông đen - vắng mặt, nhóm máu O), 2 (nữ tròn đen - vắng mặt, nhóm máu A), 3 (nữ tròn trắng - có mặt); 4 (nữ tròn đen - vắng mặt, nhóm máu B), 5 (nam vuông trắng - có mặt, nhóm máu B), 6 (nam vuông trắng - có mặt).
Quy ước:
- Nữ vắng mặt (hình tròn đen)
- Nam vắng mặt (hình vuông đen)
- Nữ có mặt (hình tròn trắng)
- Nam có mặt (hình vuông trắng)]
A. Người III.2.
B. Người II.5.
C. Người I.1.
D. Người III. 5.
Một thành viên trong gia đình (II.2) cần truyền máu để phẫu thuật gấp. Tuy nhiên, bệnh viện không đủ nhóm máu phù hợp và đề nghị gia đình kiểm tra nhóm máu để tìm người hiến máu. Bác sĩ yêu cầu các thành viên trong gia đình làm xét nghiệm nhóm máu và kết quả được ghi nhận trên phả hệ. Tuy nhiên có một số người trong gia đình vắng mặt, một số khác chưa rõ thông tin về nhóm máu. Theo lí thuyết, trong gia đình bệnh nhân nên đưa ai đi truyền máu cho người (II.2) là thích hợp và nhanh nhất?
Một thành viên trong gia đình (II.2) cần truyền máu để phẫu thuật gấp. Tuy nhiên, bệnh viện không đủ nhóm máu phù hợp và đề nghị gia đình kiểm tra nhóm máu để tìm người hiến máu. Bác sĩ yêu cầu các thành viên trong gia đình làm xét nghiệm nhóm máu và kết quả được ghi nhận trên phả hệ. Tuy nhiên có một số người trong gia đình vắng mặt, một số khác chưa rõ thông tin về nhóm máu. Theo lí thuyết, trong gia đình bệnh nhân nên đưa ai đi truyền máu cho người (II.2) là thích hợp và nhanh nhất?
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: C
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Xác định nhóm máu bệnh nhân (II.2): II.2 kết hôn với II.1 (nhóm B), sinh được III.1 nhóm O và III.2 nhóm A. Con nhóm O (ii) chứng tỏ II.2 mang allele i; con nhóm A (I^A i) chứng tỏ II.2 mang I^A. Vậy II.2 có nhóm máu A (I^A i). Người hiến máu phù hợp cho nhóm A là người nhóm A hoặc nhóm O. Xét các lựa chọn: III.2 là nữ nhóm A nhưng đang vắng mặt (hình tròn tô đen), không hiến được ngay; II.5 là nữ nhóm O nhưng cũng vắng mặt (hình tròn tô đen); III.5 là nam nhóm B (không phù hợp truyền cho nhóm A). Người I.1 là nữ đang có mặt (hình tròn rỗng) và chưa ghi nhóm máu trên phả hệ; however, I.1 và I.2 (nhóm B) sinh được con II.5 nhóm O nên cả hai đều mang i, và sinh được con II.3 nhóm AB nên I.2 là I^B i, do đó I.1 phải là I^A i, tức nhóm A. Người nhóm A hiến được cho người nhóm A, và I.1 đang có mặt nên là lựa chọn thích hợp và nhanh nhất. Vậy đáp án C.
Xác định nhóm máu bệnh nhân (II.2): II.2 kết hôn với II.1 (nhóm B), sinh được III.1 nhóm O và III.2 nhóm A. Con nhóm O (ii) chứng tỏ II.2 mang allele i; con nhóm A (I^A i) chứng tỏ II.2 mang I^A. Vậy II.2 có nhóm máu A (I^A i). Người hiến máu phù hợp cho nhóm A là người nhóm A hoặc nhóm O. Xét các lựa chọn: III.2 là nữ nhóm A nhưng đang vắng mặt (hình tròn tô đen), không hiến được ngay; II.5 là nữ nhóm O nhưng cũng vắng mặt (hình tròn tô đen); III.5 là nam nhóm B (không phù hợp truyền cho nhóm A). Người I.1 là nữ đang có mặt (hình tròn rỗng) và chưa ghi nhóm máu trên phả hệ; however, I.1 và I.2 (nhóm B) sinh được con II.5 nhóm O nên cả hai đều mang i, và sinh được con II.3 nhóm AB nên I.2 là I^B i, do đó I.1 phải là I^A i, tức nhóm A. Người nhóm A hiến được cho người nhóm A, và I.1 đang có mặt nên là lựa chọn thích hợp và nhanh nhất. Vậy đáp án C.
