Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Xác suất kiểu gene kiểu hình trong phép lai (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Lai phân tích: AaBb × aabb → F₁ phân li đều, kiểu hình thân thấp, hoa trắng (aabb) chiếm 1/4; còn lại 3/4. Xác suất trong 4 cây F₁ có đúng 2 cây thân thấp hoa trắng theo phân phối Bernoulli: $P=\left(\genfrac{}{}{0ex}{}{4}{2}\right){\left(\frac{1}{4}\right)}^2{\left(\frac{3}{4}\right)}^2=6\cdot \frac{9}{256}=\frac{54}{256}=\frac{27}{128}$. Khớp đáp án B.

Chọn B. P: aaBB (thấp, đỏ) x AAbb (cao, trắng). F1: AaBb (100\% cao, đỏ) tự thụ phấn. F2: tỉ lệ cao, đỏ dị hợp 1 cặp gen trong số cây cao, đỏ F2 = (AaBB + AABb) / (A-B-) = (2/4 x 1/4 + 1/4 x 2/4) / (3/4 x 3/4) = 4/9

Ta có P đều dị hợp về 1 cặp gen, mang 2 tính trạng trội, F₁ chỉ có 1 loại kiểu hình → P có kiểu gen khác nhau (hay dị hợp về các cặp gen khác nhau) → P: AaBB × AABb → F₁: AABb : AaBb : AABb : AABB. Vậy cây có 3 alen trội chiếm 1/2.

(AI giải đề cho tôi)
Cây 4n giảm phân cho giao tử 2n. Xét phép lai AAaa x AAaa (đáp án C, khớp đáp án nguồn 22C): thể dị hợp bốn (duplex) AAaa cho giao tử theo tỉ lệ AA : Aa : aa = 1 : 4 : 1 (do phân li ngẫu nhiên của 4 nhiễm sắc thể, số cách chọn 2 trong 4 = 6). Kiểu hình hoa trắng chỉ xuất hiện khi hợp tử aa/aa: xác suất = (1/6) x (1/6) = 1/36. Vậy đời con phân li hoa đỏ : hoa trắng = 35 : 1. Các phép lai khác: Aaaa x AAaa và Aaaa x Aaaa cho aa/aa = 1/4 (tỉ lệ 3:1); Aaaa x AAAa không cho con hoa trắng. Kiểm tra khớp đáp án nguồn: C.

(AI giải đề cho tôi)
P (AaBb) tự thụ → F${}_1$. Chỉ lấy các cây nhiều quả, ngọt (kiểu hình A_B_, chiếm 9/16) cho giao phấn ngẫu nhiên. Các kiểu gen A_B_ ở F${}_1$ (tỉ lệ trong nhóm được chọn): AABB : AABb : AaBB : AaBb = 1 : 2 : 2 : 4. Tần số giao tử: AB = 4/9; Ab = 2/9; aB = 2/9; ab = 1/9 → tần số alen A = B = 2/3; a = b = 1/3. F${}_2$: AA = 4/9, Aa = 4/9, aa = 1/9; tương tự BB = 4/9, Bb = 4/9, bb = 1/9. Loại bỏ cây ít quả (aa = 1/9) → còn lại 8/9 cây nhiều quả, trong đó AA = 4/9, Aa = 4/9 (tức mỗi loại 1/2 số cây còn lại); mặt khác tần số alen B cũng như A nên cây quả ngọt chiếm 1 − 1/9 = 8/9 số cây còn lại.
Xét từng phát biểu về F${}_2$ (sau khi loại cây ít quả):
1. Cây quả ngọt chiếm 8/9 → ĐÚNG.
2. Cây thuần chủng: AABB + AAbb = 4/9·4/9 + 4/9·1/9 = 20/81; tỉ số = (20/81)/(8/9) = 5/18 ≠ 4/9 → SAI.
3. Cây dị hợp 1 cặp gen: AABb + AaBB + Aabb = 16/81 + 16/81 + 4/81 = 36/81; tỉ số = (36/81)/(8/9) = 1/2 ≠ 2/9 → SAI.
4. Cây quả ngọt (A_B_) chiếm (8/9)·(8/9) = 64/81; cây mang 3 alen trội (AABb, AaBB) = 16/81 + 16/81 = 32/81 → xác suất = (32/81)/(64/81) = 1/2 → ĐÚNG.
Vậy có 2 phát biểu đúng (1 và 4), khớp với đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Cây 4n aaaa chỉ tạo giao tử aa (100%). Cây 4n AAaa tạo giao tử với tần số: AA = 1/6, Aa = 4/6, aa = 1/6 (theo phân li ngẫu nhiên 2 alen trong 4 bản sao, tương tự phân li của AAaa như 2 cặp AAaa → tổ hợp C(4,2)=6). Hợp tử: aa × AA → AAaa (đỏ) = 1/6; aa × Aa → Aaaa (đỏ) = 4/6; aa × aa → aaaa (vàng) = 1/6. Vậy đời lai phân tính 5 đỏ : 1 vàng, khớp đáp án B của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Yêu cầu: phép lai cho đồng loạt thân cao, hạt tròn (A_B_ với tỉ lệ 100%).
- A. AAbb × aaBB: con đều AaBb → 100% thân cao, hạt tròn. Đúng.
- B. AABb × Aabb: con về gen B có 3/4 tròn, 1/4 dài → không đồng loạt.
- C. AABb × aabb: con 1/2 AaBb (cao, tròn), 1/2 Aabb (cao, dài) → không đồng loạt.
- D. AaBB × aabb: con 1/2 AaBB (cao, tròn), 1/2 aaBB (thấp, tròn) → không đồng loạt.
Khớp đáp án nguồn (Câu 87: A).

Câu 89: A.
Phép lai P: AaX${}^B$X${}^b$ × AaX${}^B$Y = (Aa × Aa)(X${}^B$X${}^b$ × X${}^B$Y) = 3.2 = 6 kiểu gen.

Chọn đáp án B. P: đỏ x trắng; F1: 100% đỏ; Đỏ F1 x trắng P → Fa; Fa tập giao → F2: 56,25% cây hoa trắng : 43,75% cây hoa đỏ (9 trắng : 7 đỏ). A đỏ; a trắng. P: AA x aa; F1: Aa; Aa x aa → 1Aa : 1aa tập giao → 1/16 AA; 6/16 Aa; 9/16 aa. Xác suất để chọn được 4 cây hoa đỏ ở đời F${}_2$ mà khi cho các cây này tự thụ phấn thì tỉ lệ hạt mọc thành cây hoa trắng chiếm 12,5%. Tức là: xAA : y Aa → aa = 12,5%. Mà x + y = 4 → y = 1/2. Vậy xác suất chọn được (2AA, 2Aa)/4A- = $(\frac{1}{7}{)}^2\times (\frac{6}{7}{)}^2\times C_4^2=\frac{216}{2401}$.

Chọn đáp án C. Giải thích: Cây dị hợp từ 2 cặp gen là AaBb giao phân tạo F₁ có 4 loại kiểu hình và 9 loại kiểu gen; chọn tất cả các cây thân cao F₁ đem trồng ở vùng đất ngập mặn ven biển. Các cây này giao phân ngẫu nhiên tạo ra F₂. F₁ (1 AABB: 2AaBB: 2AABb: 4AaBb) x (1 AABB: 2AaBB: 2AABb: 4AaBb). F₂ thu được tổng số 81 tổ hợp trong đó có 64A-B-. + 4 aaBB + 4 aaBb + (4 AAbb + 4 Aabb + 1aabb). Vì cây bb chết và hạt bb không nảy mầm trên đất mặn nên chỉ còn 72 tổ hợp. Vậy số cây thân cao, chịu mặn chiếm tỉ lệ 64/72 = 8/9.

Chọn D. Xét 2 gen, mỗi gen có 2 alen, thực hiện một phép lai giữa một cây có kiểu gen dị hợp tử về 2 cặp gen (Aa, Bb) với một cây khác cùng loài (P), ở thế hệ F1 thu được kiểu hình phân li theo tỉ lệ 3 : 3 : 1 : 1. Tỉ lệ kiểu hình 3 : 3 : 1 : 1 = (3 : 1).(1 : 1). Theo lí thuyết, trong các trường hợp tỉ lệ phân li kiểu gen của đề bài, có 3 trường hợp phù hợp với kết quả của đề bài:
+ 1 : 1 : 1 : 1 : 2 : 2: Trong trường hợp có tương tác gen bổ sung 9:3:3:1 và phân li độc lập.
+ 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 2: Trong trường hợp có hoán vị gen với tần số 50%. Ví dụ: phép lai: AB/ab x Ab/ab (f = 50%).
[Trường hợp thứ ba bị thiếu trong tài liệu gốc]

(AI giải đề cho tôi)
Xét phép lai AaBbDdEe × AaBbDdEe, mỗi cặp gen phân ly độc lập.
I. Kiểu hình mang 2 tính trạng trội và 2 tính trạng lặn: chọn 2 cặp trội (tỉ lệ 3/4 mỗi cặp) và 2 cặp lặn (1/4 mỗi cặp): $C_4^2\cdot (3/4{)}^2\cdot (1/4{)}^2=6\cdot 9/256=54/256\ne 9/256$ → sai.
II. Số dòng thuần chủng có thể tạo ra là $2^4=16$, không phải 8 → sai.
III. Tỉ lệ con giống kiểu gen bố mẹ (AaBbDdEe) là $(1/2{)}^4=1/16$, nên kiểu gen khác bố mẹ chiếm $15/16$, không phải 3/4 → sai.
IV. Kiểu gen chứa 2 cặp đồng hợp lặn (aa, tỉ lệ 1/4 mỗi cặp) và 2 cặp dị hợp (Aa, tỉ lệ 1/2 mỗi cặp): $C_4^2\cdot (1/4{)}^2\cdot (1/2{)}^2=6/64=3/32$ → đúng.
Vậy chỉ có 1 kết luận đúng (IV), đáp án B, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Phép lai: AaBb × Aabb (hoặc aaBb, kết quả tương tự). Xét từng cặp gen: Aa × Aa cho tỉ lệ dị hợp Aa = 1/2, đồng hợp = 1/2; Bb × bb cho dị hợp Bb = 1/2, đồng hợp bb = 1/2. Cây dị hợp đúng 1 cặp gen gồm: dị hợp Aa và đồng hợp ở cặp B (1/2 × 1/2 = 1/4) hoặc đồng hợp ở cặp A và dị hợp Bb (1/2 × 1/2 = 1/4). Tổng = 1/4 + 1/4 = 1/2 = 50%. Khớp đáp án nguồn (Câu 113: D).

(AI giải đề cho tôi)
Cơ thể 4n AAaa có 4 allele, giao tử nhận 2 allele ngẫu nhiên: tỉ lệ giao tử AA : Aa : aa = 1 : 4 : 1 (tổng 6). Xét các kiểu gen đời con: P(AAAA) = (1/6)² = 1/36; P(aaaa) = (1/6)² = 1/36; P(AAaa) = (4/6)² = 16/36; P(Aaaa) = 2·(4/6)·(1/6) = 8/36... tổng kiểm tra: 1+16+1+18 = 36/36 (P(Aaaa) = 18/36). Kiểu gen dị hợp (chứa cả hai allele A và a) gồm AAaa và Aaaa: 16/36 + 18/36 = 34/36. Vậy đáp án D, khớp với đáp án nguồn (Câu 119: D).

(AI giải đề cho tôi)
Cây 4n kiểu gen Aaaa có 4 NST mang alen: A, a, a, a. Trong giảm phân, mỗi giao tử nhận 2 trong 4 NST, nên các loại giao tử là: Aa (chọn A và 1 trong 3 alen a: 3 cách) và aa (chọn 2 trong 3 alen a: 3 cách) → tỉ lệ giao tử Aa : aa = 1 : 1. Cây aaaa chỉ tạo giao tử aa. Hợp tử: Aa × aa → Aaaa (quả đỏ) : aa × aa → aaaa (quả vàng) = 1 : 1. Vậy đời lai phân tính 1 đỏ : 1 vàng, khớp đáp án A của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Tỉ lệ F1: 3 vàng tròn : 3 xanh tròn : 1 vàng nhăn : 1 xanh nhăn cho thấy cặp màu sắc phân li 1:1 (Aa × aa) và cặp hình dạng phân li 3:1 (Bb × Bb). Vậy P: AaBb × aaBb. Xét hạt xanh, tròn (aaB_): xác suất aa = 1/2, B_ = 3/4, nên aaB_ chiếm 1/2 × 3/4 = 3/8. Trong đó đồng hợp tử aaBB: 1/2 × 1/4 = 1/8. Tỉ lệ aaBB trong tổng số hạt xanh, tròn = (1/8)/(3/8) = 1/3. Khớp đáp án B.