Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Liên kết gene hoàn toàn (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Cây P thân cao, hoa trắng có thể có 2 kiểu gen (không hoán vị): AAbb (thuần chủng, chỉ tạo giao tử Ab) hoặc Ab/aB (cao trắng do repulsion, tạo giao tử Ab và aB).

Trường hợp 1: P1 = AAbb (giao tử Ab). Cây kia phải cho 2 loại giao tử sao cho F1 = 1 cao đỏ : 1 cao trắng (mọi con đều thân cao). Các kiểu gen phù hợp của cây kia:
- AB/ab (AaBb): giao tử AB, ab → AABb (cao đỏ) : Aabb (cao trắng) = 1:1 ✓
- AB/Ab (AABb): giao tử AB, Ab → AABb (cao đỏ) : AAbb (cao trắng) = 1:1 ✓
- aB/ab (AaBb): giao tử aB, ab → AaBb (cao đỏ) : Aabb (cao trắng) = 1:1 ✓
- Ab/aB (cao trắng): giao tử Ab, aB → AAbb (cao trắng) : AaBb (cao đỏ) = 1:1 ✓
→ 4 phép lai.

Trường hợp 2: P1 = Ab/aB (giao tử Ab, aB). Để mọi F1 đều thân cao, cây kia phải cho giao tử đều chứa A. Xét các khả năng: AB/AB hay AB/Ab cho F1 toàn hoa đỏ; AB/ab cho F1 = 3 đỏ : 1 trắng (loại). Chỉ AAbb × Ab/aB thỏa mãn, nhưng phép lai này đã được tính ở trường hợp 1.

Vậy tối đa có 4 phép lai phù hợp ở thế hệ P. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn.

TH${}_1$: Nếu hai cặp gen trên NST thường; 1 gen nằm trên NST X



TH${}_2$: Nếu hai cặp gen trên NST X; 1 gen nằm trên NST thường



→ I đúng, II đúng, III đúng, IV sai.

Xét từng phép lai, chỉ phép lai ở phương án A cho $F_1$ có tỉ lệ kiểu hình 6 : 3 : 3 : 2 : 1 : 1 (tổng bằng 16):
- Cặp gen $A$, $a$ nằm trên một cặp NST, phân li độc lập với nhóm gen liên kết $BD$/$bd$ (không hoán vị gen): $Aa\times Aa$ cho $A\_:aa=3:1$.
- Hai cây mang kiểu gen liên kết $\frac{Bd}{bd}\times \frac{BD}{bd}$ cho giao tử $Bd,bd$ và $BD,bd$, hợp thành: $\frac{BD}{bd}:\frac{Bd}{bd}:\frac{bd}{bd}=1:1:2$, tương ứng kiểu hình $B\_D\_:B\_dd:bbdd=3:3:6$.
- Kết hợp: $A\_B\_D\_:A\_B\_dd:A\_bbdd:aaB\_D\_:aaB\_dd:aabbdd=3:3:6:1:1:2$, tức tỉ lệ 6 : 3 : 3 : 2 : 1 : 1 (viết lại thứ tự).

(AI giải đề cho tôi)
Từ F₁ tự thụ: thân thấp chiếm 25% → P là Aa; hoa trắng chiếm 43,75% = 7/16 → màu hoa do hai cặp gen B, C (B_C_ hoa đỏ, trắng 7/16 khi tự thụ BbCc). Nếu A độc lập với B, C thì cao đỏ = 3/4 × 9/16 = 42,19% ≠ 37,5%, nên A liên kết với B, không hoán vị gen. Xét P = Ab/aB (tức Aabb... cụ thể Ab/aB) kết hợp Cc, tự thụ với 4 loại giao tử AbC, Abc, aBC, aBc mỗi loại 25%: cao đỏ (A_B_C_) = 1/2 × 3/4 = 37,5%; cao trắng = 3/4 − 3/8 = 37,5%; thấp đỏ (aaB_C_) = 1/4 × 3/4 = 18,75%; thấp trắng = 1/16 = 6,25% — khớp hoàn toàn dữ kiện. Vậy kiểu gen P: Ab/aB; Cc. Cho P giao phấn với cây đồng hợp lặn aabbcc (ab/ab; cc), P cho 4 loại giao tử AbC, Abc, aBC, aBc mỗi loại 1/4, đời con: AbC/abc = AabbCc → thân cao, hoa trắng (1/4); Abc/abc = Aabbcc → thân cao, hoa trắng (1/4); aBC/abc = aaBbCc → thân thấp, hoa đỏ (1/4); aBc/abc = aaBbcc → thân thấp, hoa trắng (1/4). Tỉ lệ kiểu hình: 1 thân thấp, hoa đỏ : 2 thân cao, hoa trắng : 1 thân thấp, hoa trắng → đáp án A.

- Tỉ lệ kiểu hình ở F1 9 cây lá nguyên, hoa đỏ : 3 cây lá nguyên, hoa hồng : 3 cây lá xẻ, hoa hồng : 1 cây lá xẻ, hoa trắng.
- Xét tính trạng lá cây: 3 lá nguyên : 1 lá xẻ → Aa x Aa.
- Xét tính trạng màu sắc 9 đỏ : 6 hồng : 1 trắng → BbDd x BbDd và tỉ lệ kiểu gen 9 B-D- : 3B-dd : 3 bbD- : 1bbdd.
(3:1) (9:6:1) ≠ 9:3:3:1 vậy có sự liên kết giữa gen quy định lá cây với gen quy định màu sắc hoa.
Tỉ lệ cây lá xẻ, hoa trắng = 6.25%. vậy các gen liên kết hoàn toàn.
Theo đề bài, cây lá xẻ, hoa đỏ có KG aa, B-D- suy ra a liên kết với B hoặc D.
KG cây P có thể là: $Dd\frac{Ab}{aB}$ hoặc $Bb\frac{Ad}{aD}$
Khi P giao phấn với cây lá nguyên, hoa trắng dị hợp tử $Dd\frac{Ab}{aB}$ x $dd\frac{Ab}{ab}$
2A-bbD- : 2 A-bbdd : 1A-B-D- : 1A-B-dd : 1aaB-D- : 1aaB-dd
Tỉ lệ KH: 3 lá nguyên, hoa hồng: 2 lá nguyên, hoa trắng : 1 lá nguyên, hoa đỏ : 1 lá xẻ, hoa đỏ : 1 lá xẻ, hoa hồng.
Tỉ lệ cây lá nguyên, hoa hồng là 3/8 = 37.5%