Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Lệch bội và không phân li (Sinh học Lớp 12)

Đáp án: C.

Đáp án C

(AI giải đề cho tôi)
Bệnh siêu nữ là hội chứng tam thể X (47,XXX): cơ thể nữ có bộ NST lưỡng bội với 3 nhiễm sắc thể X, thường do trứng mang 2 NST X được thụ tinh bởi tinh trùng mang X (hoặc do không phân ly ở giai đoạn nguyên phân của hợp tử). Do đó khi xét nghiệm thai nhi, bác sĩ kết luận dựa vào việc phát hiện bộ NST lưỡng bội có 3 nhiễm sắc thể X. Các đáp án B, C, D lần lượt liên quan đến tam thể 23 (không tồn tại như một bệnh đã học), hội chứng Down (3 NST 21) và hội chứng Edwards (3 NST 18), không phải siêu nữ. Đáp án đúng là A, trùng với đáp án của đề (88. A).

(AI giải đề cho tôi)
Cá thể đực XY giảm phân: nếu phân li bất thường ở kì sau của giảm phân I, cặp XY không phân li → tạo giao tử XY và O. Nếu phân li bất thường ở kì sau của giảm phân II, các chromatid của X hoặc Y không phân li → tạo giao tử X, Y, XX, YY và O (kết hợp cả trường hợp bình thường). Tổng hợp tất cả các loại giao tử có thể tạo ra: X, Y, XX, YY, XY và O. Đáp án khớp với đáp án nguồn (5D).

Ở cá thể đực có 3 cặp gene dị hợp → tạo 8 loại giao tử bình thường và 8 loại giao tử đột biến. Ở cá thể cái có 2 cặp gene dị hợp → tạo 4 loại giao tử. → Số kiểu tổ hợp giao tử = 16 x 4 = 64.

(AI giải đề cho tôi)
Từ hình vẽ: tế bào sinh tinh có kiểu gen AaBbDd giảm phân tạo 4 giao tử: một giao tử mang 2 NST giống nhau chứa AB cùng NST D (n + 1, kiểu gen AB AB D), một giao tử chỉ có NST D (n - 1), và hai giao tử abd bình thường (n). Điều này cho thấy cặp NST chứa A,a và B,b không phân li trong giảm phân II (các chromatid chị em đi về cùng một cực), còn giảm phân I diễn ra bình thường (A tách khỏi a, B tách khỏi b). Cặp NST chứa D,d phân li bình thường ở cả giảm phân I và II. Do đó: A đúng (D,d phân li bình thường); B đúng (giao tử có n, n+1, n-1); D đúng (2 giao tử đột biến kiểu gen AB AB D và D). Nhận định C sai vì cặp NST chứa A,a và B,b không phân li ở giảm phân II chứ không phải giảm phân I. Đáp án khớp với đáp án nguồn (C).

(AI giải đề cho tôi)
Hình vẽ tế bào A cho thấy bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 8 (4 cặp NST tương đồng). Thể ba là dạng đột biến lệch bội có thêm một NST ở một cặp, nên kiểu nhiễm sắc thể là 2n + 1 = 8 + 1 = 9 NST trong mỗi tế bào sinh dưỡng. Kết quả trùng với đáp án nguồn (9).

(AI giải đề cho tôi)
Xét 3 cặp gen Aa, Bb, Dd trên 3 cặp NST khác nhau, alen trội trội hoàn toàn, đột biến thể một (mất 1 NST trong 1 cặp, 2n−1).

Phát biểu 1 (ĐÚNG): Thể một mất 1 NST ở 1 trong 3 cặp → 3 cách chọn cặp bị mất. Cặp bị mất chỉ còn 1 NST, kiểu gen trội phải mang alen trội: A/− (hoặc B/−, D/−) → 1 kiểu gen. Hai cặp còn lại phân li bình thường, mỗi cặp có 2 kiểu gen trội (AA, Aa). Vậy số kiểu gen thể một trội về cả 3 tính trạng: 3 × 1 × 2 × 2 = 12.

Phát biểu 2 (ĐÚNG): Quần thể gồm cả thể bình thường và thể một. Thể bình thường trội về cả 3: 2 × 2 × 2 = 8. Cộng với 12 kiểu gen thể một: 8 + 12 = 20.

Phát biểu 3 (ĐÚNG): Thể một trội về đúng 1 tính trạng. Với mỗi cặp NST bị mất (3 cách):
- Cặp bị mất là cặp quy định tính trạng trội: A/− (Bb, Dd đều lặn aa, dd) → 1 kiểu gen.
- Cặp bị mất là cặp lặn: a/− (hoặc b/−, d/−), 1 trong 2 cặp còn lại trội (2 cách chọn cặp × 2 kiểu gen AA hoặc Aa), cặp còn lại lặn → 4 kiểu gen.
Mỗi trường hợp mất: 1 + 4 = 5; tổng: 3 × 5 = 15.

Phát biểu 4 (ĐÚNG): Quần thể gồm cả thể bình thường: trội về đúng 1 tính trạng ở thể bình thường: 3 (chọn cặp trội) × 2 (AA hoặc Aa) = 6. Cộng 15 kiểu gen thể một: 6 + 15 = 21.

Cả 4 phát biểu đều đúng → đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Tế bào sinh dưỡng AaBbDdEe nhân đôi trước nguyên phân: các cặp trở thành AAaa, BBbb, DDdd, EEee. Khi cặp Dd bị rối loạn phân li (cả 2 nhiễm sắc thể cùng đi về 1 cực), một tế bào con nhận cả D và d (kiểu gen DDdd) cùng AaBbEe, tế bào còn lại không nhận cặp D nào, chỉ còn AaBbEe. Vậy hai tế bào con là AaBbDDddEe và AaBbEe, khớp với đáp án B (khớp cả đáp án nguồn).

(AI giải đề cho tôi)
Thể một (thể khuyết một nhiễm sắc thể) của loài lưỡng bội 2n là dạng đột biến lệch bội mất một nhiễm sắc thể trong cặp, nên bộ nhiễm sắc thể là 2n - 1. Thể ba (2n + 1) là thể ba, còn n + 1 và n - 1 không phải là thể một ở thể lưỡng bội. Kết quả trùng với đáp án nguồn (Câu 27: B).

(AI giải đề cho tôi)
Đậu Hà lan có $2n=14$, tức $n=7$. Tế bào sinh dưỡng chứa 15 NST = $2n+1$, đây là dạng thể ba (một cặp NST có thêm 1 NST). Đáp án D, trùng với đáp án nguồn (Câu 98 = D).

Chọn đáp án A.

Chọn đáp án B. Ở một tế bào sinh dục đực, sự không phân li của toàn bộ bộ NST trong lần giảm phân 1 sẽ tạo ra 1 tế bào mang 2n NST kép và 1 tế bào không mang NST nào. Các tế bào này đi vào giảm phân 2 bình thường sẽ tạo ra 2 giao tử mang 2n NST đơn và 2 giao tử không mang NST nào. Vậy đáp án của câu hỏi này là: giao tử 2n.

Chọn đáp án A. Giải thích: Cặp số 4 chỉ có 1 chiếc thay vì có 2 chiếc, do vậy là đột biến thể một.

Chọn đáp án D

Giải thích:
2n = 6, mặt khác theo đề bài trong loài đã xuất hiện các dạng thể ba tương ứng với các cặp NST.
Số kiểu gen của loài = số kiểu gen thể lưỡng bội (2n) + số kiểu gen thể tam bội (3n)
+ Vì số kiểu gen của thể lưỡng bội (2n) =3×3×1 =9 kiểu gen
+ Số kiểu gen của thể ba (2n + l) gồm có các trường hợp:
■ Thể ba ở gen A có số kiểu gen =4×3×1 =12 kiểu gen.
■ Thể ba ở gen B có số kiểu gen =3×4×1 =12 kiểu gen.
■ Thể ba ở gen D có số kiểu gen =3×3×1 =9 kiểu gen.
→ Tổng số kiểu gen = 9 + 12 + 12 + 9 = 42 kiểu gen → A sai
- Cây mang kiểu hình trội về 3 tính trạng (A-B-DD)
+ Số kiểu gen qui định kiểu hình A-B-DD của thể 2n =2×2×1 =4 kiểu gen.
+ Số kiểu gen qui định kiểu hình A-B-DD của thể 2n+l gồm có các trường hợp:
■ Thể ba ở gen A có số kiểu gen 3×2×1 =6 kiểu gen.
■ Thể ba ở gen B có số kiểu gen =2×3×1 =6 kiểu gen.
■ Thể ba ở gen D có số kiểu gen =2×2×1 =4 kiểu gen.
→ Tổng số kiểu gen = 4 + 6 + 6 + 4 = 20 kiểu gen -> B sai
- Số loại kiểu gen của các thể ba (2n+l) = 12 + 12 + 9 = 33 kiểu gen → C sai
- Ở loài này, các cây mang kiểu hình lặn về 1 trong 3 tính trạng có tối đa số loại kiểu gen là
+ Ở các thể 2n có 2 trường hợp là A-bbDD và aaB-DD nên số kiểu gen 2×1×1+1×2×1 =4 kiểu gen
+ Ở các thể 2n + l gồm có các trường hợp:
■ Thể ba ở gen A có số kiểu gen =3×1×1 +1×2×1 =5 kiểu gen.
■ Thể ba ở gen D có số kiểu gen 2×1×1 +1×2×1 =4 kiểu gen.
→ Tổng số kiểu gen = 4 + 5 + 5 + 4 = 18 kiểu gen → D đúng

Chọn đáp án D

Giải thích:

P: ♀ $X^a{X}^a$ x ♂ $X^{A}Y$

- Phát sinh giao tử cái cặp $X^a{X}^a$ không phân li trong giảm phân I nên tạo ra các loại giao tử là $X^a{X}^a$, O.
- Phát sinh giao tử đực bình thường nên $X^{A}Y$ cho giao tử: $X^A$, Y.
Vậy đời con xuất hiện những kiểu gen sau: $X^A{X}^a{X}^a$, $X^a{X}^{a}Y$, $X^{A}O$, YO.

Đáp án A (2 nhận xét đúng) theo bảng đáp án nguồn trang 4. Lời giải do AI solution agent cung cấp (nguồn chỉ có bảng đáp án, không in lời giải):
- Nhận xét 1 đúng: hình vẽ minh họa không phân ly của cặp NST trong giảm phân tạo giao tử 2n+1 = 5 và 2n−1 = 3, dẫn đến thể lệch bội.
- Nhận xét 2 sai: hình vẽ thể hiện không phân ly trong giảm phân, không phải nguyên phân.
- Nhận xét 3 đúng: lệch bội xảy ra trong nguyên phân ở tế bào sinh dưỡng tạo thể khảm.
- Nhận xét 4 sai: dùng đột biến lệch bội và đột biến mất đoạn để xác định vị trí gen trên NST, không phải đảo đoạn.
- Nhận xét 5 sai: nhiều thể lệch bội vẫn sống được (ví dụ người 2n+1, 2n−1).
- Nhận xét 6 sai: hội chứng tiếng mèo kêu và ung thư máu ác tính (Philadelphia) là đột biến cấu trúc NST (mất đoạn), không phải thể lệch bội.
- Nhận xét 7 sai: lệch bội thường gặp ở thực vật, ít gặp ở động vật bậc cao.
- Nhận xét 8 sai: trong chọn giống dùng đột biến mất đoạn để xác định vị trí gen, không phải lệch bội.
Vậy có 2 nhận xét đúng (1 và 3).

Thể 1: AaBbDdE (thiếu 1 NST ở cặp E) $\Rightarrow$ thể một (2n−1).
Thể 2: AAaaBBbbDDddEEee $\Rightarrow$ thể tứ bội (4n) (không "chỉ" phát sinh qua giảm phân-thụ tinh; có thể do nhân đôi NST ở nguyên phân).
Thể 3: AaBDdEe (thiếu 1 NST ở cặp B) $\Rightarrow$ 2n−1.
Thể 4: AaBbDddEe $\Rightarrow$ thể ba (2n+1) ở cặp D.

(AI giải đề cho tôi)
Trong 2000 tế bào sinh tinh, 80 tế bào có cặp NST số 8 không phân li ở giảm phân I, chiếm 80/2000 = 4%. Ở các tế bào này, mọi giao tử tạo ra đều bất thường (n+1 hoặc n−1) vì cặp NST 8 đi nguyên vẹn về một cực ở giảm phân I. 96% tế bào còn lại giảm phân bình thường, tạo 100% giao tử bình thường. Vậy tỉ lệ giao tử bình thường = 96% × 100% = 96%. Khớp với đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Cặp Aa phân li bình thường ở giảm phân I, còn cặp Bb không phân li (cả B và b cùng về một cực). Do đó ở cuối giảm phân I tạo ra 2 loại tế bào: một tế bào mang A cùng cả B và b (ABb), một tế bào chỉ mang a (a). Giảm phân II diễn ra bình thường: tế bào ABb cho các giao tử ABb; tế bào A cho giao tử A; tương tự phía kia cho aBb và a. Vậy các loại giao tử là: ABb, aBb, A, a. Khớp với đáp án C và với đáp án nguồn (Câu 108 = C).