Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Lệch bội và không phân li (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
6 nhóm gen liên kết ở loài lưỡng bội → bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 12 (n = 6). Thể một (monosomic) có 2n − 1 = 11 nhiễm sắc thể trong tế bào sinh dưỡng. Ở kì sau của nguyên phân, các tâm động phân tách, mỗi nhiễm sắc thể kép tách thành 2 nhiễm sắc thể đơn nên số NST đơn = 11 × 2 = 22. Khớp với đáp án D.

Chọn B
Cặp NST số 2 giảm phân bình thường tạo giao tử A và a
Cặp NST số 5 giảm phân bị rối loạn ở GP II ở 1 NST kép tạo ra bb, B hoặc BB, b
Vậy có 2 trường hợp:
+ TH${}_1$: NST kép aa đi cùng NST bị đột biến: bb → abb; AB, a
+ TH${}_2$: NST kép AA đi cùng NST bị đột biến: bb → Abb; AB, A.

Câu 36: Đáp án A. Cặp gen Aa, khi có một số tế bào không phân li trong giảm phân I thì các tế bào này sẽ tạo ra giao tử Aa, O; Các tế bào còn lại phân li bình thường thì sẽ tạo ra A và a. Cặp gen B, b phân li bình thường sẽ tạo ra giao tử B, b. → Các loại giao tử tạo ra là: (Aa, O, A, a)(B, b) → Có 8 loại giao tử là: Aab, AaB, AB, Ab, aB, ab, B, b.

(AI giải đề cho tôi)
Cơ thể ♂ AaBb: cặp NST mang cặp gen Aa không phân li trong giảm phân I nên tạo giao tử mang cả hai NST cùng nguồn (Aa) hoặc không mang NST nào của cặp này, kết hợp với alen B hoặc b phân li bình thường. Các loại giao tử của ♂: AaB, Aab, B, b (tỉ lệ bằng nhau). Cơ thể ♀ AaBB giảm phân bình thường cho giao tử AB và aB. Hợp tử $F_1$ có thể là: AAaBB, AaaBB, AAaBb, AaaBb, ABB, aBB, ABb, aBb. Trong các kiểu gen này không xuất hiện aaaBB, vì giao tử của ♂ không thể chỉ mang alen a đơn độc khi cặp Aa không phân li ở giảm phân I (giao tử thiếu cặp NST này thì không mang A lẫn a). Vậy kiểu gen không có ở $F_1$ là aaaBB → đáp án C, trùng với đáp án nguồn (Câu 114: C).

(AI giải đề cho tôi)
Cặp gen Aa nằm trên cặp NST số 2, cặp gen Bb nằm trên cặp NST số 5 nên hai cặp gen phân li độc lập. Giảm phân I diễn ra bình thường, tạo 2 tế bào con: một tế bào mang NST kép chứa allele A (kèm B hoặc b), một tế bào mang NST kép chứa allele a (kèm B hoặc b). Ở kì sau II, một nhiễm sắc thể kép của cặp số 2 không phân li (chỉ xảy ra ở một trong hai tế bào con):
- Tế bào con mang A không phân li chromatid chị em → tạo 2 giao tử mang cả 2 chromatid (AAB hoặc AAb) và 2 giao tử không mang NST số 2 (chỉ có B hoặc b).
- Tế bào con mang a giảm phân bình thường → tạo giao tử aB và ab.
Vậy tập giao tử có thể tạo ra gồm: AAB, AAb, B, b, aB, ab. Trong các phương án, chỉ phương án D (AAB, B, ab) đều thuộc tập này. Các giao tử aBB, Abb, abb đòi hỏi cặp số 5 không phân li; giao tử A, a đơn lẻ đòi hỏi không phân li ở kì sau I; AB đòi hỏi cặp số 2 giảm phân bình thường ở cả hai tế bào con — đều không thể xảy ra. Khớp đáp án nguồn D.

Đáp án A. Cơ thể có kiểu gen AaBbDd có 12% tế bào bị rối loạn phân ly. Cặp NST mang cặp gen Bb rối loạn phân ly ở GP1, GP2 bình thường tạo ra các loại giao tử: Bb và 0 với tỷ lệ ngang nhau = 0.12 : 2 = 0.06. Tỷ lệ giao tử AD là 1/4. Vậy xác suất để lấy ngẫu nhiên được 1 giao tử ABbD là 0.06 * 1/4 = 0.015 = 1.5%

ở giới cái $X^B{X}^b$, các tế bào rối loạn phân ly ở GP II cho ra các loại giao tử: $X^B{X}^B$ hoặc $X^b{X}^b$ hoặc 0. Các tế bào bình thường cho 2 loại giao tử $X^B$, $X^b$. Khi kết hợp với 2 giao tử: $X^b$, Y của bố cho ra các loại kiểu gen có thể xuất hiện là $X^B{X}^B{X}^b$, $X^B{X}^{B}Y$, $X^B{X}^b{X}^b$, $X^b{X}^b$, $X^B{X}^b$, $X^{B}Y$, $X^{b}Y$, $X^B{X}^B{X}^B$. Vậy đáp án phù hợp nhất là: C. (Đáp án A còn thiếu, đáp án B sai vì không thể tạo ra kiểu gen chứa 2 NST Y, đáp án D sai vì không thể tạo ra $X^B{X}^{b}Y$ (Do rối loạn ở GP II))

Vì tế bào của ruồi giấm đực mang cặp XY khi giảm phân 1 bình thường sẽ cho 2 tế bào là XX và YY.

Do 1 trong 2 tế bào này bị rối loạn giảm phân 2 nên:
+ XX bị rối loạn sẽ cho giao tử XX và 0, tế bào còn lại YY giảm phân bình thường cho 2 giao tử Y
+ YY bị rối loạn giảm phân sẽ cho giao tử YY, 0. còn lại giao tử XX sẽ cho 2 giao tử X.

Mẹo nhớ: ở NST thường (Aa) hay NST giới tính (XY) nếu:
+ Nếu không phân li ở giảm phân I, giảm phân II xảy ra bình thường sẽ cho : Aa và 0 tương tự XY và 0 (giao tử cho ra xem giống như thể dị hợp)
+ Nếu giảm phân I xảy ra bình thường, giảm phân II không phân li cả hai tế bào sẽ cho: AA, aa và 0 (giao tử cho ra xem giống như thể đồng hợp)

Số cách chọn một cặp NST trong 12 cặp NST để xuất hiện thể một là: $C_{11}^2$

Số cách chọn 2 cặp NST còn lại để xuất hiện thêm thể 3 kép là: $C_{11}^2$

=> Tổng số cách chọn là $C_{12}^1\times C_{11}^2$

Đáp án A
Vì ở giảm phân 1 bình thường nên mẹ sẽ cho 2 loại tế bào là XX với tỉ lệ bằng nhau
Ở giảm phân 2, có 50% số tế bào bị rối loạn sẽ cho 25% giao tử XX, 25% giao tử O, còn lại là cho 50% giao tử X.
Tỉ lệ giao tử O là $\frac{1}{4}$; Tỉ lệ giao tử X từ bố là $\frac{1}{2}$
Xác suất sinh con Tơcnơ XO là $\frac{1}{8}$

Đáp án D
Thể ba nhiễm kép 2n+l+l = 26
Kết thúc giảm phân I, các tế bào con tạo ra sẽ có bộ NST là:
Hoặc n kép và (n+1+1) kép
Hoặc (n+1) kép và (n+1) kép
Ở kì sau II, khi các NST kép phân li về 2 cực nhưng chưa xảy ra sự chia tách thành 2 tế bào, số NST trong tế bào có thể là 24 hoặc 28 hoặc 26.

Với bài này cũng khá đơn giản. Các em nên lưu ý đối với những bài dạng này có 1 cách giải rất nhanh chóng đó là chúng ta sẽ tìm tỉ lệ của hợp tử bình thường trước sau đó mới tìm tỉ lệ hợp tử đột biến.
Ở giới đực: số tế bào giảm phân bình thường là 92% số tế bào suy ra tạo ra 92% giao tử đực bình thường.
Ở giới cái: số tế bào giảm phân bình thường là 64% số tế bào nên tạo ra 64% giao tử cái bình thường.
( ở đây ta không cần xét đến kiểu gen vì đề bài không hỏi kiểu gen, chỉ hỏi về dạng hợp tử nên bất kì hợp tử mang kiểu gen nào cũng chấp nhận được cả chỉ cần nó phù hợp với yêu cầu là đột biến hay bình thường hay không thôi)
Tỉ lệ hợp tử bình thường = giao tử đực × giao tử cái = 0,92 × 0,64 = 0,5888
Tỉ lệ hợp tử đột biến = 1 - 0,5888 = 0,4112 = 41,12%.

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và III. → Đáp án C.

I đúng. Vì ở các thể lưỡng bội có số kiểu gen = 3×3×1×1 = 9 kiểu gen.

II đúng.

- Thể một ở cặp A có số kiểu gen = 1×2×1×1= 2 kiểu gen.

- Thể một ở cặp B có số kiểu gen = 2×1×1×1= 2 kiểu gen.

- Thể một ở cặp D có số kiểu gen = 2×2×1×1= 4 kiểu gen.

- Thể một ở cặp E có số kiểu gen = 2×2×1×1= 4 kiểu gen.

- Thể bình thường (2n) có số kiểu gen = 2×2×1×1= 4 kiểu gen.

→ Tổng số kiểu gen = 2+2+4+4+4 = 16 kiểu gen.

III đúng. Kiểu hình trội về 2 tính trạng là kiểu hình aabbDDED

- Thể một có số kiểu gen = 4×1×1×1= 4 kiểu gen.

- Thể bình thường (2n) có số kiểu gen = 1×1×1×1= 1 kiểu gen.

→ Tổng số kiểu gen = 4+1 = 5 kiểu gen.

IV sai. Vì có 30 kiểu gen.

- Thể một ở cặp A có số kiểu gen = 2×3×1×1= 6 kiểu gen.

- Thể một ở cặp B có số kiểu gen = 3×2×1×1= 6 kiểu gen.

- Thể một ở cặp D có số kiểu gen = 3×3×1×1= 9 kiểu gen.

- Thể một ở cặp E có số kiểu gen = 3×3×1×1= 9 kiểu gen.

→ Tổng số kiểu gen ở các thể một = 6+6+9+9 = 30 kiểu gen.

Đáp án A. Bộ NST 2n = 12 có 6 cặp NST. Cặp NST đột biến thể ba (2n + 1) có 4 kiểu gen, 5 cặp NST bình thường mỗi cặp có 3 kiểu gen $\Rightarrow$ số kiểu gen tối đa là $C_6^1\times 4\times 3^5=5832$.

Đáp án B. Một NST của cặp số 5 và một NST của cặp số 9 không phân li trong nguyên phân có thể tạo ra hai tế bào con có bộ NST là 2n + 1 + 1 và 2n – 1 – 1 (nếu cùng phân li về 1 cực) hoặc 2n + 1 – 1 và 2n – 1 + 1 (nếu phân li về 2 cực khác nhau).

Rối loạn phân ly xảy ra ở GP II, GP I diễn ra bình thường tạo các loại giao tử: AABB; AAbb; aaBB; aabb

Khi kết hợp với giao tử Ab sẽ tạo hợp tử có kiểu gen: AAABBb; AAAbbb; AaaBBb; Aaabbb

Ở một loài thực vật, cặp NST số 1 chứa cặp gen Aa, cặp NST số 3 chứa cặp Bb. Cơ thể có kiểu gen Aabb. Nếu ở một số tế bào, cặp NST số 1 không phân ly ở giảm phân II → tạo ra giao tử đột biến: AA, aa, O. Các tế bào giảm phân bình thường tạo: A, a. Cặp số 3 phân ly bình thường → tạo giao tử: b. => các loại giao tử gồm: AAb, aab, b, ab, Ab.

+ Ở tất cả các tế bào cặp Aa không phân li trong giảm phân 2 tạo 3 loại giao tử: AA, aa, O
+ bb phân li bình thường tạo 1 loại giao tử: b
+ Cơ thể có kiểu gen Aabb giảm phân cho các loại giao tử sau: AAb, aab, b.

Chọn đáp án C.
Vì kết thúc giảm phân I sẽ tạo ra 2 loại tế bào là Aabb và aabb.
Ở giảm phân II, cặp số 1 không phân li thì sẽ có:
• Tế bào AAbb, cặp AA không phân li sẽ tạo ra giao tử AAb và giao tử b.
• Tế bào aabb, cặp aa không phân li sẽ tạo ra giao tử aab và giao tử b.
→ Đáp án có 3 loại giao tử là AAb, aab, b.

Chọn đáp án A. Giải thích: Có 2 phát biểu đúng, đó là I và IV. Mẹ có kiểu gen $X^A{X}^a$, bố có kiểu gen $X^{A}Y$. Con gái có kiểu gen $X^A{X}^A{X}^a$ thì sẽ có 2 trường hợp sau: Trường hợp 1: Con gái nhận $X^A$ từ bố và $X^A{X}^a$ từ mẹ → mẹ bị rối loạn giảm phân I và bố giảm phân bình thường. Trường hợp 2: Con gái nhận $X^A{X}^A$ từ bố và $X^a$ từ mẹ → Bố bị rối loạn giảm phân II và mẹ giảm phân bình thường.