Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Lệch bội và không phân li (Sinh học Lớp 12)

Đáp án B
Thể ba kép là dạng đột biến số lượng NST mà có 2 cặp NST có 3 chiếc, các cặp còn lại có 2 chiếc bình thường.
Trong các thể đột biến của đề bài, B là dạng thể ba kép do cặp số 1 và cặp số 3 có 3 chiếc.

Đáp án C
- A sai vì, tạo ra thể khảm chứ không phải là thể ba.
- B sai vì, thể lệch bội là làm thay đổi số lượng NST ở một hay một số cặp tương đồng → có thể tăng hoặc giảm hàm lượng ADN.
- C đúng, cônsixin có tác dụng ức chế quá trình hình thành thoi phân bào có thể gây đột biến đa bội ở thực vật
- D sai, vì thể đa bội chẵn có khả năng sinh sản hữu tính bình thường.

Đáp án D
P. ♀ X${}^A$ X${}^a$ × ♂ X${}^a$ Y
- Con cái có kiểu gen X${}^A$ X${}^a$ không phân li trong giảm phân I, giảm phân II bình thường tạo giao tử là X${}^A$ X${}^a$, O.
- X${}^a$ Y giảm phân bình thường cho 2 loại giao tử là: X${}^a$, Y
Đời con xuất hiện những kiểu gen sau : X${}^A$ X${}^a$ X${}^a$; X${}^A$ X${}^a$ Y, X${}^a$ O, OY

- A, C, D đều phát sinh do đột biến số lượng NST dạng thể 3 (2n +1) = 47 NST
- B chọn vì Macfan (hội chứng người nhện) phát sinh do đột biến gen trội trên NST thường → nên bộ NST là 2n = 46 NST.

Đáp án B

2n = 24
Thể ba có dạng 2n + 1 = 25.
Chọn D.

Ta thấy ở hình trên có các NST đơn đang phân li về 2 cực → đây là kì sau → kì giữa có 4 NST kép nhưng chỉ thuộc 3 cặp NST:
NST 1: AB/AB
NST 2: De/De
NST 3: mN/mN
NST 4: Mn/Mn
Trong đó NST 3, NST 4 thuộc cùng 1 cặp tương đồng.



→ 2n = 6
Đây là kì sau của GP II, ở kì giữa 1 có sự không phân li của cặp NST kép mN/mN - Mn/Mn.
A sai, cây X là 2n = 3
B sai, đây là kì sau của GP II.
C đúng.
D sai, có sự không phân li của 1 cặp NST ở GP I.
Chọn C.

Xét cặp Aa:
+ Giới đực: (0,05 Aa : 0,05 O : 0,45 A : 0,45 a)
+ Giới cái: 0,5 A, 0,5 a
→ Aaa = 0,05×0,5 = 0,025
Số kiểu gen: 7 (3 bình thường; 4 đột biến)
Xét cặp Bb:
- Giới đực: 0,5B : 0,5b
- Giới cái: 0,05BB : 0,05bb; 0,1O; 0,4B; 0,4b
→ BBb = Bbb = BBB = 0,05×0,5 = 0,025
Số kiểu gen 9 (6 đột biến; 3 bình thường)
Xét cặp Dd: DD × Dd → 1DD : 1Dd
Xét các phát biểu:
(1) đúng, AaabbDd = 0,025×0,4×0,5×0,5 = 0,25%.
(2) đúng, AaaBBbDD = 0,025×0,025×0,5 ≈ 0,031%
(3) đúng
(4) sai, số kiểu gen tối đa trong quần thể là: 7×9×2 = 126

(AI giải đề cho tôi)
Hội chứng Đao ở người: A đúng vì xác suất sinh con mắc hội chứng Đao tăng theo tuổi của mẹ (đặc biệt mẹ trên 35–40 tuổi, do bất thường trong phân bào giảm phân ở noãn bào). B sai vì hội chứng Đao gặp ở cả nam và nữ với tần số tương đương. C sai vì không phải mọi trường hợp Đao đều do thể tam bội: một số trường hợp do chuyển đoạn cân bằng/không cân bằng giữa NST 21 và 14 (Đao chuyển đoạn), nên khẳng định tuyệt đối 'do đột biến thể tam bội' không chính xác. D sai vì người mắc hội chứng Đao có ba nhiễm sắc thể số 21 (tam bội 21), không phải số 22. Đáp án khớp với đáp án nguồn (câu 22 = A).

Phương pháp giải:
Tính số kiểu gen tối đa khi có đột biến
+ Xét từng cặp gen, tính số kiểu gen đột biến và bình thường
+ Tính tích các kết quả thu được
Giải chi tiết:
P: ♂ AaBbX^D Y × ♀ AaBbX^D X^d
Khi không có đột biến:
+ Cặp Aa và Bb mỗi cặp cho 3 kiểu gen bình thường (VD: Aa × Aa → 1AA:2Aa:1aa)
→ có 3 × 3 × 2 = 18 kiểu gen
Khi có đột biến
Xét cặp Aa (tương tự với Bb)
+ giới cái tạo: Aa và O
+ giới đực tạo: A và a
→ có 4 kiểu gen đột biến, 3 kiểu gen bình thường (VD: Aa × Aa → 1AA:2Aa:1aa)
+ Cặp NST giới tính: X^D Y × X^D X^d → X^D X^D: X^D Y: X^D X^d: X^d Y → 4 kiểu gen
Số kiểu gen tối đa là: 7 × 7 × 4 = 196.
(Lưu ý: ô Câu 113 trong bảng ĐÁP ÁN ở trang 6 bị trống, nhưng lời giải chi tiết ở trang 9 ghi rõ "Câu 113: Chọn D", khớp với kết luận 196.)

A sai, số kiểu gen của thể là (giá trị thiếu trong nguồn)
B sai, các cây bình thường có số kiểu gen là $3^4=81$
C sai, số kiểu gen tối đa là 432 + 27 = 513
D đúng, số kiểu hình là $2^4=16$.

(AI giải đề cho tôi)
Thể một (2n − 1) là dạng đột biến lệch bội mất bớt một nhiễm sắc thể trong cặp. Với 2n = 6, kiểu gen bình thường là AaBbDd (mỗi cặp có 2 NST). Xét các phương án: A. AaBbDdd có cặp Ddd (3 NST) → thể ba. B. AaBbd có cặp d chỉ còn 1 NST (mất một NST của cặp Dd) → thể một (2n − 1 = 5). C. AaBb thiếu cả cặp Dd → thể hai (2n − 2). D. AaaBb có cặp Aaa (3 NST) → thể ba. Vậy chỉ có AaBbd là thể một, khớp với đáp án nguồn (Câu 27: Chọn B).

♂ AaBbDdEe x ♀ AaBbddEe.
Đực: Aa → A = a = 37,5%; Aa = 0 = 12,5%
Cái: Ee → E = e = 46%; Ee = 0 = 4%
Hợp tử không đột biến = 75%x92% = 69%

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến lệch bội (dị bội) là biến đổi số lượng NST của một hoặc một số cặp NST trong bộ ($2n\pm 1,\pm 2,...$). - A: một cặp NST gồm 4 chiếc là thể tứ bội cặp (2n + 2) → lệch bội. - B: tế bào sinh dục thừa 1 NST (n + 1) → lệch bội. - C: mỗi cặp NST đều chứa 3 chiếc nghĩa là bộ NST tăng nguyên bộ (3n) → đây là đột biến đa bội (thể ba lần), không phải lệch bội. - D: tế bào sinh dưỡng thiếu 1 NST (2n - 1, thể một) → lệch bội. Vậy trường hợp không thuộc dạng lệch bội là C, khớp với đáp án nguồn (Câu 102 = C).

(AI giải đề cho tôi)
Hội chứng Klinefelter có kiểu nhiễm sắc thể 47,XXY (thêm một NST X ở nam giới). Người bình thường có 46 NST, nên tế bào sinh dưỡng của người mắc hội chứng Klinefelter có 47 NST. Đáp án B trùng với đáp án nguồn (câu 4: B).

Đáp án D.
Thể ba:
TH1: thể ba ở gen E:

TH2 Thể ba ở gen A:

Tương tự với gen B và D.
Ta có tổng số kiểu gen thể ba biểu hiện kiểu hình của A_,B_,D_,ee là $12\times C_3^1+8=44$ kiểu gen.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 82: Phêninkêtô niệu, hồng cầu lưỡi liềm và bạch tạng đều là bệnh do đột biến gen (gen lặn). Hội chứng Đao do đột biến nhiễm sắc thể (thể ba nhiễm sắc thể 21, 2n+1 = 47 NST). Đáp án D, khớp với bảng đáp án (Câu 82: D).

Câu 99. B. 7.

Một tế bào sinh tinh có kiểu gen Aabb giảm phân chỉ tạo 2 loại tinh trùng (không HVG).
Mà cặp NST số 2 Aa không phân li GP I
(Aa; 0)(b) → tạo 2 loại giao tử Aab, b.

(AI giải đề cho tôi)
Hội chứng Claiphento (Klinefelter) là do thể nhiễm sắc có kiểu nhân XXY, nên chỉ gặp ở nam giới. Hội chứng Đao (trisomy 21) gặp ở cả hai giới; bệnh máu khó đông và bệnh phêninkêto niệu là bệnh do gen lặn trên nhiễm sắc thể thường (máu khó đông thường biểu hiện ở nam nhiều hơn nhưng gen nằm trên NST X, nữ mang gen vẫn có thể mắc khi đồng hợp lặn), nên không 'chỉ' gặp ở nam. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 82 = D).