Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Lệch bội và không phân li (Sinh học Lớp 12)

ở giới cái $X^B{X}^b$, các tế bào rối loạn phân ly ở GP II cho ra các loại giao tử: $X^B{X}^B$ hoặc $X^b{X}^b$ hoặc 0. Các tế bào bình thường cho 2 loại giao tử $X^B$, $X^b$. Khi kết hợp với 2 giao tử: $X^b$, Y của bố cho ra các loại kiểu gen có thể xuất hiện là $X^B{X}^B{X}^b$, $X^B{X}^{B}Y$, $X^B{X}^b{X}^b$, $X^b{X}^b$, $X^B{X}^b$, $X^{B}Y$, $X^{b}Y$, $X^B{X}^B{X}^B$. Vậy đáp án phù hợp nhất là: C. (Đáp án A còn thiếu, đáp án B sai vì không thể tạo ra kiểu gen chứa 2 NST Y, đáp án D sai vì không thể tạo ra $X^B{X}^{b}Y$ (Do rối loạn ở GP II))

Đáp án A
Thể bốn nhiễm kép có bộ NST dạng (2n+2+2); đậu Hà Lan có bộ NST 2n = 14 → số NST trong mỗi tế bào sinh dưỡng của thể bốn nhiễm kép ở đậu Hà Lan là: 2n + 2 + 2 = 14 + 2 + 2 = 18

Vì tế bào của ruồi giấm đực mang cặp XY khi giảm phân 1 bình thường sẽ cho 2 tế bào là XX và YY.

Do 1 trong 2 tế bào này bị rối loạn giảm phân 2 nên:
+ XX bị rối loạn sẽ cho giao tử XX và 0, tế bào còn lại YY giảm phân bình thường cho 2 giao tử Y
+ YY bị rối loạn giảm phân sẽ cho giao tử YY, 0. còn lại giao tử XX sẽ cho 2 giao tử X.

Mẹo nhớ: ở NST thường (Aa) hay NST giới tính (XY) nếu:
+ Nếu không phân li ở giảm phân I, giảm phân II xảy ra bình thường sẽ cho : Aa và 0 tương tự XY và 0 (giao tử cho ra xem giống như thể dị hợp)
+ Nếu giảm phân I xảy ra bình thường, giảm phân II không phân li cả hai tế bào sẽ cho: AA, aa và 0 (giao tử cho ra xem giống như thể đồng hợp)

Số cách chọn một cặp NST trong 12 cặp NST để xuất hiện thể một là: $C_{11}^2$

Số cách chọn 2 cặp NST còn lại để xuất hiện thêm thể 3 kép là: $C_{11}^2$

=> Tổng số cách chọn là $C_{12}^1\times C_{11}^2$

Đáp án A
Vì ở giảm phân 1 bình thường nên mẹ sẽ cho 2 loại tế bào là XX với tỉ lệ bằng nhau
Ở giảm phân 2, có 50% số tế bào bị rối loạn sẽ cho 25% giao tử XX, 25% giao tử O, còn lại là cho 50% giao tử X.
Tỉ lệ giao tử O là $\frac{1}{4}$; Tỉ lệ giao tử X từ bố là $\frac{1}{2}$
Xác suất sinh con Tơcnơ XO là $\frac{1}{8}$

Đáp án D
Thể ba nhiễm kép 2n+l+l = 26
Kết thúc giảm phân I, các tế bào con tạo ra sẽ có bộ NST là:
Hoặc n kép và (n+1+1) kép
Hoặc (n+1) kép và (n+1) kép
Ở kì sau II, khi các NST kép phân li về 2 cực nhưng chưa xảy ra sự chia tách thành 2 tế bào, số NST trong tế bào có thể là 24 hoặc 28 hoặc 26.

Với bài này cũng khá đơn giản. Các em nên lưu ý đối với những bài dạng này có 1 cách giải rất nhanh chóng đó là chúng ta sẽ tìm tỉ lệ của hợp tử bình thường trước sau đó mới tìm tỉ lệ hợp tử đột biến.
Ở giới đực: số tế bào giảm phân bình thường là 92% số tế bào suy ra tạo ra 92% giao tử đực bình thường.
Ở giới cái: số tế bào giảm phân bình thường là 64% số tế bào nên tạo ra 64% giao tử cái bình thường.
( ở đây ta không cần xét đến kiểu gen vì đề bài không hỏi kiểu gen, chỉ hỏi về dạng hợp tử nên bất kì hợp tử mang kiểu gen nào cũng chấp nhận được cả chỉ cần nó phù hợp với yêu cầu là đột biến hay bình thường hay không thôi)
Tỉ lệ hợp tử bình thường = giao tử đực × giao tử cái = 0,92 × 0,64 = 0,5888
Tỉ lệ hợp tử đột biến = 1 - 0,5888 = 0,4112 = 41,12%.

Có 46 NST = 2n -1 -1 (một kép)= 2n − 2 (thể không, khuyết nhiễm)

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và III. → Đáp án C.

I đúng. Vì ở các thể lưỡng bội có số kiểu gen = 3×3×1×1 = 9 kiểu gen.

II đúng.

- Thể một ở cặp A có số kiểu gen = 1×2×1×1= 2 kiểu gen.

- Thể một ở cặp B có số kiểu gen = 2×1×1×1= 2 kiểu gen.

- Thể một ở cặp D có số kiểu gen = 2×2×1×1= 4 kiểu gen.

- Thể một ở cặp E có số kiểu gen = 2×2×1×1= 4 kiểu gen.

- Thể bình thường (2n) có số kiểu gen = 2×2×1×1= 4 kiểu gen.

→ Tổng số kiểu gen = 2+2+4+4+4 = 16 kiểu gen.

III đúng. Kiểu hình trội về 2 tính trạng là kiểu hình aabbDDED

- Thể một có số kiểu gen = 4×1×1×1= 4 kiểu gen.

- Thể bình thường (2n) có số kiểu gen = 1×1×1×1= 1 kiểu gen.

→ Tổng số kiểu gen = 4+1 = 5 kiểu gen.

IV sai. Vì có 30 kiểu gen.

- Thể một ở cặp A có số kiểu gen = 2×3×1×1= 6 kiểu gen.

- Thể một ở cặp B có số kiểu gen = 3×2×1×1= 6 kiểu gen.

- Thể một ở cặp D có số kiểu gen = 3×3×1×1= 9 kiểu gen.

- Thể một ở cặp E có số kiểu gen = 3×3×1×1= 9 kiểu gen.

→ Tổng số kiểu gen ở các thể một = 6+6+9+9 = 30 kiểu gen.

Đáp án A. Bộ NST 2n = 12 có 6 cặp NST. Cặp NST đột biến thể ba (2n + 1) có 4 kiểu gen, 5 cặp NST bình thường mỗi cặp có 3 kiểu gen $\Rightarrow$ số kiểu gen tối đa là $C_6^1\times 4\times 3^5=5832$.

Đáp án B. Một NST của cặp số 5 và một NST của cặp số 9 không phân li trong nguyên phân có thể tạo ra hai tế bào con có bộ NST là 2n + 1 + 1 và 2n – 1 – 1 (nếu cùng phân li về 1 cực) hoặc 2n + 1 – 1 và 2n – 1 + 1 (nếu phân li về 2 cực khác nhau).

Cặp Aa: Aa x Aa → AA:2Aa:1aa
Cặp Bb:
+ giới đực: Bb, O, b, B
+ giới cái: B, b
Số kiểu gen bình thường: 3 (BB, Bb, bb); kiểu gen đột biến: 4 (BBb, Bbb, B, b)
Cặp Dd: Dd x dd → 1Dd:1dd
Xét các phát biểu:
I đúng, có 3×4×2 = 24 KG đột biến
II đúng, cơ thể đực có thể tạo 2×4×2 = 16 giao tử
III sai, không thể tạo ra hợp tử chứa bbb
IV đúng, giao tử đực mang NST không chứa gen B (do không phân li ở giảm phân I) kết hợp với giao tử cái b tạo thể một mang cặp gen bb; kết hợp với kiểu gen aa (từ Aa x Aa) và dd (từ Dd x dd) cho thể một aabdd.
[Ghi chú của AI solution agent: lời giải nguồn in trên trang 50 bị cắt tại 'IV đúng,'; phần giải thích cho phát biểu IV ở trên do AI bổ sung, nhất quán với đáp án nguồn C.]

A sai vì đột biến lệch bội xảy ra ở các cặp NST thường và cả cặp NST giới tính.VD các hội chứng XXX, XXY, XO

Rối loạn phân ly xảy ra ở GP II, GP I diễn ra bình thường tạo các loại giao tử: AABB; AAbb; aaBB; aabb

Khi kết hợp với giao tử Ab sẽ tạo hợp tử có kiểu gen: AAABBb; AAAbbb; AaaBBb; Aaabbb

Ở một loài thực vật, cặp NST số 1 chứa cặp gen Aa, cặp NST số 3 chứa cặp Bb. Cơ thể có kiểu gen Aabb. Nếu ở một số tế bào, cặp NST số 1 không phân ly ở giảm phân II → tạo ra giao tử đột biến: AA, aa, O. Các tế bào giảm phân bình thường tạo: A, a. Cặp số 3 phân ly bình thường → tạo giao tử: b. => các loại giao tử gồm: AAb, aab, b, ab, Ab.

(AI giải đề cho tôi)
Hội chứng Đao (trisomy 21) do đột biến thể tam bội ở NST số 21, tần số sinh con mắc bệnh tăng theo tuổi của mẹ (đặc biệt mẹ trên 35 tuổi). Xét các phương án: A đúng — tuổi mẹ càng cao, khả năng phân li bất thường trong giảm phân của noãn bào càng lớn nên tần số sinh con mắc hội chứng Đao càng cao. B sai — hội chứng Đao gặp ở cả nam và nữ với tần số tương đương, không 'thường gặp ở nam'. C sai — hội chứng Đao là đột biến thể tam bội (2n+1), không phải thể tam bội của toàn bộ bộ NST (3n). D sai — người mắc hội chứng Đao có ba NST số 21, không phải NST số 22. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 22 = A).

(AI giải đề cho tôi)
Tế bào sinh dưỡng có 47 NST, trong đó NST số 21 có ba chiếc (thể ba nhiễm sắc thể 21, 47,XX,+21) là đặc trưng của hội chứng Down. Turner là 45,X; ung thư máu liên quan đột biến nhiễm sắc thể Philadelphia (22); phenylketone niệu là bệnh do đột biến gen lặn trên NST thường. Đáp án khớp với đáp án nguồn (C).

+ Ở tất cả các tế bào cặp Aa không phân li trong giảm phân 2 tạo 3 loại giao tử: AA, aa, O
+ bb phân li bình thường tạo 1 loại giao tử: b
+ Cơ thể có kiểu gen Aabb giảm phân cho các loại giao tử sau: AAb, aab, b.

Chọn đáp án C.
Vì kết thúc giảm phân I sẽ tạo ra 2 loại tế bào là Aabb và aabb.
Ở giảm phân II, cặp số 1 không phân li thì sẽ có:
• Tế bào AAbb, cặp AA không phân li sẽ tạo ra giao tử AAb và giao tử b.
• Tế bào aabb, cặp aa không phân li sẽ tạo ra giao tử aab và giao tử b.
→ Đáp án có 3 loại giao tử là AAb, aab, b.

Thể ba kép là dạng đột biến số lượng NST mà có 2 cặp NST có 3 chiếc, các cặp còn lại có 2 chiếc bình thường. Trong các thể đột biến của đề bài, AaaBbDddEe là dạng thể ba kép do cặp số 1 và cặp số 3 có 3 chiếc.