Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hoán vị gene và tần số tái tổ hợp (Sinh học Lớp 12)

Cơ thể AB/ab giảm phân cho AB = ab = 41,5\%; Ab = aB = 8,5\%.

Phương pháp: Sử dụng công thức: A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB- = 0,25 – aabb. Hoán vị gen ở 2 bên cho 10 loại kiểu gen. Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2.
Cách giải: Đỏ bầu dục (A-bb) = 9% nên cây vàng bầu dục (aabb) = 25% - 9% = 16%.
ab/ab = 16% nên ab = 0,4 → f = 20% ⇒ (1) sai.
F₁ chỉ có 1 kiểu gen nên (4) sai.
Số cây đỏ tròn ở F₂ = 50% + 16% = 66% nên (2) sai.
Số cây dị hợp 2 cặp gen ở F₂ là: AB/ab + Ab/aB = 2 × 0,4² + 2 × 0,1² = 34%.
Do đó chỉ có (3) đúng.

Gọi f là tần số HVG = khoảng cách tương đối giữa gen A và B
AbD là giao tử hoán vị, AbD = $\frac{f}{2}\times 0,5D=0,1\to f=0,4$

Gọi tần số HVG là f

Ở F₁: A-B-D = 0,52875 → A-B- =0,705 → aabb = 0,705 -0,5 = 0,205 = $\frac{1-f}{2}$ ab × 0,5ab → f =18\%

$\frac{AB}{ab}$ X^D X^d × $\frac{AB}{ab}$ X^D Y; f =18\% → (0,41AB : 0,41ab : 0,09Ab : 0,09aB)(0,5AB : 0,5ab)(1X^D X^D : 1X^D X^d : 1X^D Y : 1X^d Y)

I đúng.

II sai. có tối đa 4×7 = 28 kiểu gen; 4×3=12 loại kiểu hình

III đúng. Kiểu hình mang 3 tính trạng lặn chiếm tỉ lệ 0,205×0,25 =5,125\%

IV đúng. Số cá thể cái dị hợp tử về một trong 3 cặp gen chiếm tỉ lệ 2×0,09×2×0,5 ×0,25 + 2×0,41×0,5 ×0,25 =14,75\%

Chọn đáp án A

F₁ gồm 4 loại kiểu hình → P dị hợp 2 cặp gen.

F₁ có 54% số cây thân cao, quả ngọt ( A-B-) → ab/ab có tỉ lệ = 0,54 – 0,5 = 0,04.

• Vì ab/ab = 0,04 nên giao tử ab = 0,2 → HVG 40% → A đúng.

• Vì có HVG ở cả hai giới và P dị hợp hai cặp gen nên F₁ có 10 kiểu gen → B sai.

• Cây thấp, quả ngọt ( aaB-) có tỉ lệ bằng 0,25 – 0,04 = 0,21 = 21% → C sai.

• Trong số các cây thân cao, quả chua ở F₁, số cây có kiểu gen đồng hợp tử về cả hai cặp gen có tỉ lệ

$$=\frac{0,5-\sqrt{0,04}}{0,5+\sqrt{0,04}}=\frac{3}{7}$$

→ D sai.

Có 2 phát biểu đúng, đó là I và III. → Đáp án C.

Giao tử Abd có tỉ lệ = 15% → Giao tử bd có tỉ lệ = 30%. → Đây là giao tử liên kết. Do đó kiểu gen của P là Aa $\frac{BD}{bd}$ ; tần số hoán vị gen = 1 - 2×0,3 = 0,4 = 40%. → I và III đúng.

Cơ thể P có kiểu gen Aa $\frac{BD}{bd}$ và có tần số hoán vị gen = 40% cho nên sẽ sinh ra giao tử ABD có tỉ lệ 15%.

P tự thụ phấn: Aa $\frac{BD}{bd}$ × Aa $\frac{BD}{bd}$ = (Aa × Aa)( $\frac{BD}{bd}$ × $\frac{BD}{bd}$ )

Aa × Aa sẽ sinh ra đời con có 1/2 số cá thể đồng hợp.

$\frac{BD}{bd}$ × $\frac{BD}{bd}$ (hoán vị 40%) thì sẽ sinh ra đồng hợp lặn = 0,09.

→ Tổng tỉ lệ cá thể đồng hợp về 2 cặp gen = 0,5 + 4×0,09 - $2\sqrt{0,09}$ = 0,26.

→ Tỉ lệ cá thể đồng hợp 3 cặp gen 1/2×0,26 = 0,13 = 13%. → IV sai.

Đáp án C. Tần số hoán vị gen $f=20\%\Rightarrow$ giao tử $\underline{ab}=40\%=0,4\Rightarrow$ tỉ lệ cây thân thấp, hoa trắng ($ab/ab$) ở F₁ là $0,4\times 0,4=16\%$.

A và B nằm trên cùng một NST (có hoán vị gen). Có trinh sinh.
Ong chúa cánh dài, rộng giao hoan với các con đực đồng nhất về kiểu gen và có kiểu hình cánh ngắn, hẹp thu được F1 100% các cá thể cánh dài, rộng.
→ dài (A) trội so với ngắn (a); Rộng (B) trội so với hẹp (b).
P: AB/AB x ab; F1: AB/ab; AB.
(1). Cả ong chúa và các ong đực ở thế hệ ban đầu đều thuần chủng về 2 cặp tính trạng. → đúng.
(2). Nếu cho ong chúa F1 giao hoan với ong đực F1 sẽ tạo ra đời con có 5 loại kiểu hình khác nhau xét cả tính trạng giới tính. → đúng.
F1: AB/ab x AB; GF: AB, ab, Ab, aB x AB.
F2: AB/AB, AB/ab, AB/Ab, AB/aB, AB, ab, Ab, aB.
Giới cái có 1KH; Giới đực có 4KH.
(3). Nếu ong chúa F1 giao hoan với các ong đực P sẽ tạo ra đời sau có tỷ lệ phân ly kiểu hình giống nhau ở 2 giới. → đúng.
F1: AB/ab x ab; GF1: AB, ab, Ab, aB.
F2: ♀ : AB/ab, ab/ab, Ab/ab, aB/ab; ♂ : AB, ab, Ab, aB.
(4). Nếu cho ong chúa P giao hoan với ong đực F1 sẽ chỉ tạo ra 1 loại kiểu hình về chiều dài và chiều rộng cánh. → đúng.
F1: AB/AB x AB.
Số nhận xét đúng: 4 → Đáp án C.

Cho cây thân cao, hoa đỏ giao phấn với cây thân thấp, hoa trắng (P), thu được F₁ có 100% cây thân cao, hoa đỏ → Tính trạng thân cao, hoa đỏ là trội so với thân thấp, hoa trắng.

Quy ước: A: thân cao, a: thân thấp; B: hoa đỏ, b: hoa trắng.

F₂ có 4 loại kiểu hình, trong đó cây thân cao, hoa trắng chiếm 16%. → $\frac{ab}{ab}$ = 25\% - 16\% = 9\% = 0,09.

0,09 $\frac{ab}{ab}$ = 0,3ab × 0,3ab (do hoán vị gen ở cả đực và cái với tần số bằng nhau)

→ F₁ có kiểu gen $\frac{AB}{ab}$ và tần số hoán vị = 1 - 2×0,3 = 0,4 = 40\%. → II đúng.

I đúng. Vì F₁ lai phân tích: $\frac{AB}{ab}\times \frac{ab}{ab}$

→ Tỉ lệ cây cao, hoa trắng $\frac{AB}{ab}$ = 0,2Ab × 1ab = 0,2 = 20\%

III sai. Lấy ngẫu nhiên một cây thân thấp, hoa đỏ ở F₂, xác suất thu được cây thuần chủng = $\frac{0,5-\sqrt{0,09}}{0,5+\sqrt{0,09}}=\frac{0,2}{0,8}$ = 1/4.

IV sai. Lấy ngẫu nhiên một cây thân cao, hoa đỏ ở F₂, xác suất thu được cây thuần chủng =
$$\frac{0,09}{0,5+0,09}=\frac{9}{59}.$$

Cả 4 phát biểu trên đều đúng. → Đáp án D.

Kiểu gen trên có 4 cặp gen dị hợp.

I đúng. 2 tế bào giảm phân thì số giao tử tối đa = 2 × 2 + 2 = 6 loại.

II đúng. Kiểu gen trên có 4 cặp dị hợp → Số loại giao tử tối đa tạo ra = 2⁴ = 16 loại.

(vì 16 < 2 × 9 + 2 )

III đúng. 2 tế bào giảm phân có trao đổi chéo tại 1 điểm thì số giao tử tối đa = 2 × 2 + 2 = 6 loại.

IV đúng. 9 tế bào giảm phân có trao đổi chéo tại 1 điểm thì số giao tử tối đa = 2 × 4 = 8 loại.

(vì 8 < 2 × 9 + 2 ).

Có 2 phát biểu đúng là II và III. → Đáp án B.

Phép lai P: $\frac{\overline{AB}}{\overline{ab}}\times \frac{\overline{Ab}}{\overline{aB}}$, thu được F₁ có kiểu hình thân cao, lông đen thuần chủng chiếm tỉ lệ là 4% → $\frac{\overline{AB}}{\overline{AB}}$ = 4% → Tỉ lệ thân thấp, lông trắng $\frac{\overline{ab}}{\overline{ab}}$ cũng bằng 4%.

I sai. Lấy ngẫu nhiên một cá thể thân cao, lông trắng ở F₁, xác suất thu được cá thể dị hợp $\frac{Ab}{ab}$

Thân cao, lông trắng chiếm tỉ lệ = 0,25 – y = 0,25 – 0,04 = 0,21.

Thân cao, lông trắng thuần chủng = y = 0,04 → Thân cao, lông trắng không thuần chủng = 0,21 – 0,04 = 0,17.

→ Xác suất thu được 1 cá thể không thuần chủng = $\frac{0,17}{0,21}=\frac{17}{21}$

II đúng. Xác suất thu được cá thể thuần chủng = $\frac{y}{0,5+y}=\frac{0,04}{0,5+0,04}=\frac{2}{27}$

III đúng. Xác suất thu được cá thể dị hợp 2 cặp gen là $\frac{0,4y}{0,5+y}=\frac{4.0,04}{0,5+0,04}=\frac{8}{27}$

IV sai. Xác suất thu được cá thể dị hợp 1 cặp gen là $\frac{0,5-4y}{0,5+y}=\frac{0,5-4.0,04}{0,5+0,04}=\frac{17}{27}$

$$\frac{ab}{ab}{X}^{D-}=10\%\to \frac{ab}{ab}=0,2=0,4\underline{ab}\times 0,5\underline{ab}\to f=20\%$$
Tỷ lệ ruồi thân đen, cánh cụt, mắt đỏ
$$\frac{AB}{ab}\times \frac{Ab}{ab};f=20\%\to (0,4AB:0,4ab:0,1Ab:0,1aB)(0,5Ab:0,5ab)$$
$$\to 0,2\frac{AB}{Ab}:0,2\frac{Ab}{ab}:0,2\frac{AB}{ab}:0,2\frac{ab}{ab}:0,05\frac{Ab}{Ab}:0,05\frac{Ab}{ab}:0,05\frac{Ab}{aB}:0,05\frac{aB}{ab}$$
$$\leftrightarrow 0,2\frac{AB}{Ab}:0,25\frac{Ab}{ab}:0,2\frac{AB}{ab}:0,2\frac{ab}{ab}:0,05\frac{Ab}{Ab}:0,05\frac{Ab}{aB}:0,05\frac{aB}{ab}$$
$$\to A-B-=0,45;A-bb=0,3;aaB-=0,05;aabb=0,2$$
$$X^D{X}^d\times X^{d}Y\to \frac{1}{4}{X}^D{X}^d:\frac{1}{4}{X}^d{X}^d:\frac{1}{4}{X}^{D}Y:\frac{1}{4}{X}^{d}Y$$
Xét các phát biểu:
I sai. Tỷ lệ ruồi đực mắt đỏ mang 1 trong 3 tính trạng trội:
A-bbX^dY + aaB-X^dY + aabbX^DY = (0,3+0,05+0,2) × 0,25 = 13,75%
II sai. Tỷ lệ ruồi cái dị hợp về 2 trong 3 cặp gen ở F₁ là:
$$\left(0,2\frac{AB}{Ab}+0,05\frac{aB}{ab}\right)\times \frac{1}{4}{X}^D{X}^d+0,25\frac{Ab}{ab}\times \frac{1}{4}{X}^D{X}^d+\left(0,2\frac{AB}{ab}+0,05\frac{Ab}{aB}\right)\times \frac{1}{4}{X}^d{X}^d=18,75$$
III đúng. Tỷ lệ ruồi đực mang 2 alen trội:
$$\left(0,2\frac{AB}{ab}+0,05\frac{Ab}{aB}+0,05\frac{Ab}{Ab}\right)\times \frac{1}{4}{X}^{d}Y+\left(0,25\frac{Ab}{ab}+0,05\frac{aB}{ab}\right)\times \frac{1}{4}{X}^{D}Y=0,15$$
$$0,2\frac{AB}{Ab}\times \frac{1}{4}{X}^D{X}^d+\left(0,2\frac{AB}{ab}+0,05\frac{Ab}{Ab}+0,05\frac{Ab}{aB}\right)\times \frac{1}{4}{X}^d{X}^d=0,125$$
IV sai. Ruồi cái mang 3 alen trội: (nguồn không trình bày phép tính cho phát biểu IV)
Chọn D

1 tế bào sinh tinh GP có TĐC tạo 4 loại giao tử, không có TĐC tạo 2 loại giao tử
Có các trường hợp có thể xảy ra:
+ TH1: không có tế bào nào xảy ra TĐC: 1:1
+ TH2: Tất cả các tế bào xảy ra TĐC: 1:1:1:1
+ TH3: 1 tế bào TĐC

→ 9:9:1:1
+ TH₄: 2 tế bào TĐC

→ 8:8:2:2 ↔ 4:4:1:1
+ TH₅: 3 tế bào TĐC

→ 7:7:3:3
+ TH₃: 4 tế bào TĐC

→ 6:6:4:4 ↔ 3:3:2:2
Chọn A

Trong trường hợp không xảy ra đột biến nhưng xảy ra hoán vị gen giữa gen B và gen b với tần số 40%; D và d là 20%; G và g với tần số 20%. Giao tử $\underline{ab}\underline{de}{X}_g^h$ được sinh ra từ cơ thể có kiểu gen $\frac{AB}{ab}\frac{DE}{de}{X}^{Hg}{X}^{hG}$ chiếm tỷ lệ = 0,3 x 0,4 x 0,1 = 0,012.

Nếu di truyền liên kết không hoàn toàn thì khi lai phân tích sẽ được 2 phân lớp KH, mỗi phân lớp có 2 tỉ lệ kiểu hình bằng nhau. Các tỉ lệ phù hợp là: (3) 1: 1: 1: 1; (4) 3: 3: 1: 1; (5) 3: 3: 2: 2.

A thân cao >> a thân thấp

B hạt tròn >> b hạt dài

D hạt chín sớm >> d hạt chín muộn

(B liên kết với D)

P: Aa Bb Dd x Aa Bb Dd

Ở F1: AaBbdd = 6% → Bbdd = 12% = Bd/bd

Gọi x là tỉ lệ giao tử Bd; y là tỉ lệ giao tử bd

Ta có hệ PT:

x + y = 0,5

2.x.y = 0,12

→ x = 0,3 hoặc 0,2

→ f = 0,4

(1) Đã xảy ra hoán vị gen trong quá trình tạo hạt phấn và noãn với tần số đều là 40% → đúng
(2) Kiểu gen của cơ thể P là Aa Bd/bD → sai, kiểu gen của P có thể là Aa Bd/bD.
(3) Ở F₁, trong số cây thân cao, hạt tròn, chín sớm, cây dị hợp 3 cặp gen chiếm 13% → sai

ở F1 xét AaBbDd/A-B-D-
+ Nếu P có KG: Aa Bd/bD x Aa Bd/bD (f = 0,4)
AaBbDd/A-B-D- = $\frac{\frac{1}{2}\times (0,3\times 0,3\times 2+0,2\times 0,2\times 2)}{\frac{3}{4}\times (0,5+0,2\times 0,2)}=\frac{26}{81}$
+ Nếu P có KG: Aa BD/bd x Aa BD/bd (f = 0,4)
AaBbDd/A-B-D- = $\frac{\frac{1}{2}\times (0,3\times 0,3\times 2+0,2\times 0,2\times 2)}{\frac{3}{4}\times (0,5+0,3\times 0,3)}=\frac{52}{177}$

(4) Ở F₁, cây thân thấp, hạt tròn, chín muộn chiếm 5,52% → ở F1 có aaB-dd
+ Nếu P có KG: Aa Bd/bD x Aa Bd/bD (f = 0,4)
aaB-dd = $\frac{1}{4}\times (0,25-0,2\times 0,2)=0,0525$
+ Nếu P có KG: Aa BD/bd x Aa BD/bd (f = 0,4)
aaB-dd = $\frac{1}{4}\times (0,25-0,3\times 0,3)=0,04$

Gọi f là tần số hoán vị (ở ruồi giấm, hoán vị gen chỉ xảy ra ở giới cái)

Ở ruồi giấm cho kiểu gen của các cá thể bố, mẹ lần lượt là Ab/aB XᴹY x Ab/aB XᴹXᵐ.

Biết tỉ lệ giao tử AB Xᴹ = 10,5% = $\frac{f}{2}\times \frac{1}{2}$ → f = 42%

P: Ab/ab DE/de x Ab/aB De/De

(f${}_{A-B}$ = 40%; f${}_{D-E}$ = 20%)

(1) F${}_1$ có 64 tổ hợp giao tử với 40 loại kiểu gen → sai, số tổ hợp giao tử = 2x4x4x1 = 32; số KG = 7x4 = 28

(2) Tỉ lệ kiểu hình mang 4 tính trạng trội ở F${}_1$ chiếm 17,5% → đúng, A-B- D-E- = 0,35 x 0,5 = 0,175

(3) F${}_1$ có 28 loại kiểu gen và 8 loại kiểu hình → đúng, số KG = 28, số KH = 4x2 = 8

(4) Tỉ lệ kiểu hình mang 4 tính trạng trội ở F${}_1$ chiếm 45% → sai

(5) Có 3 loại kiểu gen dị hợp về cả 4 cặp gen chiếm 5% → sai, có 2 KG dị hợp về cả 4 cặp gen là AB/ab De/dE; Ab/aB De/dE

(AI giải đề cho tôi)
Cây mẹ $\frac{AB}{Ab}$ (dị hợp về A, liên kết gen) giảm phân có hoán vị gen nên tạo 4 loại giao tử: $AB$, $Ab$, $aB$, $ab$. Cây $\frac{ab}{ab}$ đồng hợp chỉ tạo 1 loại giao tử $ab$. Do đó F₁ có tối đa $4\times 1=4$ loại kiểu gen: $\frac{AB}{ab}$ (AaBb), $\frac{Ab}{ab}$ (Aabb), $\frac{aB}{ab}$ (aaBb), $\frac{ab}{ab}$ (aabb). Khớp với đáp án nguồn là D.

(AI giải đề cho tôi)
F1 có 17,5% ruồi thân xám, cánh dài, mắt trắng. Vì bố mắt đỏ (X^D Y) nên mắt trắng chỉ xuất hiện ở con đực X^d Y (nhận X^d từ mẹ, mẹ phải X^D X^d); ruồi mắt trắng chiếm 1/4 tổng số. Vậy tỉ lệ thân xám, cánh dài trong số con đực = 0,175 / 0,25 = 0,7 = 7/10. Với AaBb × AaBb, nếu 2 gen phân li độc lập thì xám dài = 9/16 ≠ 7/10, nên A–B liên kết. Ruồi giấm chỉ xảy ra hoán vị ở cái: giả sử cả hai bên đều dị hợp trội trội AB/ab, tần số hoán vị r ở mẹ. Trứng: AB = ab = (1−r)/2, Ab = aB = r/2; tinh trùng (đực không hoán vị): AB = ab = 1/2. Tỉ lệ xám dài = 1 − P(aa) − P(bb) + P(aabb) = 1 − 1/4 − 1/4 + (1−r)/4 = 1/2 + (1−r)/4 = 0,7 → r = 0,2. Xét ruồi cái F1 thân xám, cánh dài, mắt đỏ (mắt đỏ do nhận X^D từ bố): các kiểu gen từ trứng × tinh trùng: AB×AB → AABB (0,4×0,5 = 0,2); AB×ab → AaBb (0,2); ab×AB → AaBb (0,2); Ab×AB → AABb (0,05); aB×AB → AaBB (0,05). Tổng = 0,7. Thuần chủng chỉ có AABB X^D X^D: trứng AB mang X^D với xác suất 1/2 → 0,2 × 1/2 = 0,1. Vậy tỉ lệ không thuần chủng = (0,7 − 0,1)/0,7 = 6/7. Khớp đáp án A.