Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Di truyền liên kết X (Sinh học Lớp 12)

Đáp án D. Phép lai $X^A{X}^a\times X^{a}Y$ cho đời con có kiểu gen $X^{a}Y$ chiếm tỉ lệ $1/2\times 1/2=25\%$.

Phép lai A: $X^A{X}^A\times X^{A}Y$ → Tỉ lệ kiểu gen: Giới cái: 100% $X^A{X}^A$, giới đực: 100% $X^{A}Y$ → Tỉ lệ kiểu hình: 100% trội ở cả giới đực và giới cái

Phép lai B: $X^A{X}^a\times X^{a}Y$ → Tỉ lệ kiểu gen: 1 $X^A{X}^a$ : 1 $X^a{X}^a$ : 1 $X^{A}Y$ : 1 $X^{a}Y$ → Tỉ lệ kiểu hình: Giới cái: 50% trội : 50% lặn, Giới đực: 50% trội : 50% lặn

Phép lai C: $X^a{X}^a\times X^{a}Y$ → Tỉ lệ kiểu gen: Giới cái: 100% $X^a{X}^a$, giới đực: 100% $X^{a}Y$ → Tỉ lệ kiểu hình: 100% lặn ở cả giới đực và giới cái

Phép lai D: $X^a{X}^a\times X^{A}Y$ → Tỉ lệ kiểu gen: Giới cái: 100% $X^A{X}^a$; giới đực: 100% $X^{a}Y$ → Tỉ lệ kiểu hình của giới đực khác với tỉ lệ kiểu hình của giới cái

(AI giải đề cho tôi)
Con trai nhận X từ mẹ, Y từ bố. Muốn mọi con trai đều bị máu khó đông thì mẹ phải chỉ tạo giao tử X^a, tức mẹ $X^a{X}^a$. Xét các phương án: A: mẹ $X^A{X}^a$ × bố $X^{A}Y$ → con trai 50% $X^{A}Y$ (bình thường), 50% $X^{a}Y$ (bệnh). B: mẹ $X^a{X}^a$ × bố $X^{A}Y$ → mọi con trai đều $X^{a}Y$, luôn bị bệnh. C: mẹ $X^A{X}^a$ × bố $X^{a}Y$ → con trai 50% bệnh. D: mẹ $X^A{X}^A$ × bố $X^{a}Y$ → mọi con trai $X^{A}Y$ bình thường. Vậy chỉ cặp bố mẹ ở phương án B cho con trai luôn bị bệnh máu khó đông, khớp với đáp án nguồn (B).

+ Trong trường hợp gen nằm trên X và không có đoạn tương đồng trên Y thì gen trên X từ bố chắc chắn truyền cho con gái, còn gen trên X từ con trai chắc chắn nhận từ mẹ → Hiện tượng di truyền mẹ.
+ Di truyền theo dòng mẹ có thể do gen nằm trong tế bào chất.
+ Di truyền thẳng khi gen nằm trên Y không có alen tương ứng trên Y.
+ Tính trạng phân bố không đều ở cả 2 giới có thể do gen nằm trên X và không có đoạn tương đồng hoặc gen nằm trên X có alen tương ứng trên Y.

Chọn đáp án B. Giải thích: P: $X^A{X}^a\times X^{a}Y$ → F₁ xuất hiện 1 loại kiểu hình với tỉ lệ 1 : 1: 1: 1.

Chọn đáp án B
Vì người mẹ có kiểu gen X${}^a$X${}^a$ nên luôn truyền cho con trai gen X${}^a$. Vì vậy, tất cả con trai đều có kiểu gen X${}^a$Y nên luôn bị bệnh máu khó đông.

Chọn đáp án C. Nếu không có đột biến thì cơ thể có kiểu gen X^DE Y cho hai loại giao tử là X^DE và Y.

(AI giải đề cho tôi)
Gen nằm trên vùng không tương đồng của X, ruồi giấm đực là XY nên chỉ có 1 alen trên X (Y không mang alen tương ứng). Ruồi đực mắt đỏ phải mang alen trội A trên X, kiểu gen $X^{A}Y$. Loại A ($X^{a}Y$ mắt trắng), B ($X^a{Y}^A$ - Y không mang gen ở vùng không tương đồng), C ($X^A{X}^a$ - kiểu gen cái). Chọn D.

(AI giải đề cho tôi)
Phép lai $X^A{X}^a\times X^{A}Y$ cho đời con: $1X^A{X}^A:1X^A{X}^a:1X^{A}Y:1X^{a}Y$. Kiểu hình lặn do alen lặn $a$ trên nhiễm sắc thể giới tính X quy định, chỉ biểu hiện khi không có alen trội $A$. Con cái nhận được X từ mẹ và X từ bố (bố luôn cho $X^A$), nên con cái chỉ có kiểu hình $X^A{X}^A$ hoặc $X^A{X}^a$ (trội). Chỉ con đực nhận $X^a$ từ mẹ và Y từ bố mới có kiểu gen $X^{a}Y$ biểu hiện kiểu hình lặn. Vậy kiểu hình lặn chỉ xuất hiện ở giới đực.

Con cái XX có số kiểu hình trội tương tự như gen trên NST thường là 2 ($X^A{X}^A$, $X^A{X}^a$).

Chọn đáp án D
Giải thích:
A. $X^A{X}^A\times X^{A}Y\to$ đực và cái đều cho KH trội
B. $X^A{X}^a\times X^{a}Y\to$ đực và cái đều cho 1 trội: 1 lặn
C. $X^a{X}^a\times X^{a}Y\to$ đực và cái đều cho KH lặn
D. $X^a{X}^a\times X^{A}Y\to$ đực cho KH lặn, cái cho KH trội

Câu 25: Đáp án B

Đáp án D

(AI giải đề cho tôi)
Mẹ mang gen: X^A X^a, bố mù màu: X^a Y. Con trai nhận X từ mẹ: 50% X^a Y bị bệnh. Xác suất sinh con trai bị bệnh = 1/2 (sinh con trai) × 1/2 (mẹ truyền X^a) = 1/4 = 25%. Khớp đáp án nguồn (25).

$X^a{X}^a\times X^{A}Y\to X^A{X}^a:X^{a}Y\to$ 2 loại kiểu gen, 2 loại kiểu hình. Chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Thí nghiệm Moocgan về màu mắt ruồi giấm cho thấy kết quả phép lai thuận và nghịch khác nhau, F1 phép lai nghịch chỉ con đực mắt trắng (nhận giao tử Y từ bố mắt trắng), và F2 xuất hiện sự phân tính theo giới tính. Điều này đặc trưng cho gen nằm trên vùng không tương đồng của NST X (di truyền liên kết X, alen lặn mắt trắng): P: ♀ X^A X^A (đỏ) × ♂ X^a Y (trắng) → F1 ♀ X^A X^a (đỏ), ♂ X^A Y (đỏ); F2: 100% ♀ đỏ, 50% ♂ đỏ : 50% ♂ trắng. Phép lai nghịch: ♀ X^a X^a (trắng) × ♂ X^A Y (đỏ) → F1: 100% ♀ X^A X^a (đỏ), 100% ♂ X^a Y (trắng); F2 phân ly theo giới tính đúng như bảng. Nếu gen trên NST thường thì kết quả lai thuận và nghịch phải giống nhau; gen trên vùng không tương đồng của Y thì chỉ truyền từ bố sang con trai; gen trong tế bào chất thì chỉ di truyền qua mẹ. Vậy kết luận đúng là gen nằm trên vùng không tương đồng của NST X, khớp với đáp án nguồn B.

Nếu tính trạng do gen trội nằm trên NST giới tính X quy định:

Các kiểu gen của nam giới: $X^{A}Y$ và $X^{a}Y$, nam bị bệnh $X^{A}Y$ chiếm 50\%

Các kiểu gen của nữ giới: $X^A{X}^A:X^A{X}^a:X^a{X}^a$, nữ bị bệnh $X^A{X}^A$ và $X^A{X}^a$ chiếm 66,67\% cao hơn nam giới

Phép lai $X^a{X}^a\times X^{A}Y\to X^A{X}^a:X^{a}Y$ KH: 1 ruồi mắt đỏ : 1 ruồi mắt trắng

AaX${}^M$X${}^m$ × aaX${}^M$Y → (Aa:aa)(X${}^M$X${}^M$:X${}^M$X${}^m$:X${}^M$Y:X${}^m$Y) → Hợp sinh con gái luôn không bị mù màu → A sai.

Chọn A

Câu 89. D. $X^A{X}^a\times X^{a}Y$. Mẹ $X^A{X}^a$ cho 2 loại trứng $X^A$, $X^a$ (mỗi loại 50%); bố $X^{a}Y$ cho 2 loại tinh trùng $X^a$, $Y$ (mỗi loại 50%). Kiểu gen $X^{A}Y$ xuất hiện với tỉ lệ $0,5\times 0,5=25\%$.