Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo cơ bản của phức chất (Hóa học Lớp 12)

Phức chất $[Cu(O{H}_2{)}_6{]}^{2+}$ có 6 phối tử nước.

Trong $[Co(N{H}_3{)}_6{]}^{3+}$, ion trung tâm là $C{o}^{3+}$.

Cisplatin có công thức cis-$[PtC{l}_2(N{H}_3{)}_2]$, dạng hình học vuông phẳng. (1) Sai. Cisplatin không có dạng tứ diện, mà có dạng vuông phẳng. (2) Đúng. Có hai loại phối tử: $C{l}^{-}$ và $N{H}_3$. (3) Đúng. Trong phức chất, nguyên tử trung tâm là $P{t}^{2+}$. (4) Đúng. Pt liên kết với 4 phối tử nên có 4 liên kết cho - nhận. Các phát biểu đúng là: 2, 3, 4.

(AI giải đề cho tôi)
Ion phức có hình bát diện là phức có 6 phối tử. Trong các đáp án, chỉ có $[Co(N{H}_3{)}_6{]}^{2+}$ có 6 ligand $N{H}_3$ phối trí với ion $C{o}^{2+}$, nên có cấu hình hình bát diện. Các phức còn lại $[Zn(N{H}_3{)}_4{]}^{2+}$, $[Cu(N{H}_3{)}_4{]}^{2+}$, $[Pt(N{H}_3{)}_4{]}^{2+}$ chỉ có 4 phối tử nên có cấu hình phẳng vuông hoặc tứ diện, không phải hình bát diện.

a) Đúng. Trong phức chất, ion trung tâm Co${}^{3+}$ nhận cặp electron chưa liên kết từ các phối tử NH${}_3$ và Cl${}^{-}$.

b) Sai. Phức [Co(NH${}_3$)${}_3$Cl${}_3$] có 6 phối tử: 3 phối tử NH${}_3$ và 3 phối tử Cl${}^{-}$, không phải 3 phối tử.

c) Sai. Số phối trí của Co là 6 nên dạng hình học thường là bát diện, không phải tứ diện.

d) Sai. NH${}_3$ trung hòa, mỗi Cl${}^{-}$ có điện tích -1. Nếu Co là +3 thì tổng điện tích phức là $+3+3\cdot 0+3\cdot (-1)=0$. Phức chất trung hòa, không mang điện tích +3.

Câu 4: Đ, S, S, S.
(Lưu ý: bản gốc lời giải trang 10 bị lỗi render, nhiều đoạn chữ/công thức bị mất, đánh dấu [thiếu]; nội dung trên được khôi phục theo ngữ cảnh hiển thị.)
a) Trong phức chất, ion trung tâm Co${}^{3+}$ nhận cặp electron chưa liên kết từ các phối tử NH${}_3$ và Cl${}^{-}$.
b) Phức [Co(NH${}_3$)${}_3$Cl${}_3$] có 6 phối tử: 3 phối tử NH${}_3$ và 3 phối tử Cl${}^{-}$, không phải 3 phối tử.
c) Số phối trí của Co là 6 nên dạng hình học thường là bát diện, không phải tứ diện.
d) NH${}_3$ trung hòa, mỗi Cl${}^{-}$ có điện tích -1. Nếu Co là +3 thì tổng điện tích phức là $+3+3\cdot 0+3\cdot (-1)=0$. Phức chất trung hòa, không mang điện tích +3.

(AI giải đề cho tôi)
Phức $[Co(N{H}_3{)}_6{]}^{3+}$: ion $C{o}^{3+}$ liên kết với 6 ligand $N{H}_3$ (số phối trí 6), tạo thành phức bát diện (octahedral) — 6 ligand nằm ở đỉnh của một bát diện quanh ion trung tâm. Vậy đáp án là B, trùng với đáp án nguồn (Câu 8: B).

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất $[PtC{l}_4(N{H}_3{)}_2]$, các phối tử là 4 ion $C{l}^{-}$ và 2 phân tử $N{H}_3$, tổng cộng $4+2=6$ phối tử (số phối trí của Pt(IV) là 6). Vậy đáp án là B, trùng với đáp án in đậm trong tài liệu.

(AI giải đề cho tôi) Trong phức chất [PtCl${}_4$(NH${}_3$)${}_2$], các phối tử gồm 4 ion Cl${}^{-}$ và 2 phân tử NH${}_3$, tổng cộng 4 + 2 = 6 phối tử.

(AI giải đề cho tôi)
Trong cation cầu nội $Ag[(N{H}_3{)}_2{]}^{+}$, $A{g}^{+}$ là ion trung tâm và hai phân tử $N{H}_3$ là phối tử (cho cặp electron không liên kết cho ion trung tâm). Vậy phối tử là $N{H}_3$, đáp án C. Khớp với đáp án nguồn (C được tô sáng ở trang 9).

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất $[Fe(H_{2}O{)}_6{]}^{2+}$, ion $F{e}^{2+}$ là nguyên tử trung tâm nhận cặp electron tự do từ các nguyên tử O của phối tử $H_{2}O$ (phân tử nước có cặp electron chưa liên kết trên O). Liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử được tạo thành do một bên cho cặp electron chung, bên kia nhận cặp electron đó, nên là liên kết cho - nhận (liên kết phối trí). Đây không phải liên kết ion, không phải liên kết cộng hoá trị không phân cực (vì cặp electron do một nguyên tử cung cấp) và cũng không phải liên kết hydrogen. Đáp án: B, trùng với đáp án nguồn ở trang 4.

Trong $[PtC{l}_2(N{H}_3{)}_2]$ có 4 phối tử đơn càng: $2C{l}^{-}$ và $2N{H}_3$.

Phức chất bất điện có dạng tổng quát là $[M{L}_6]$

Ion phức: [Co(NH${}_3$)${}_5$Cl]${}^{2+}$
Trong đó:
NH${}_3$ trung hòa, số oxi hóa bằng 0.
Cl có số oxi hóa -1.
Gọi số oxi hóa của Co là x.
Ta có:
x + 5×0 + (-1) = +2
x - 1 = +2
x = +3
Đáp án: 3.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất cisplatin $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$, các phối tử là 2 phân tử $N{H}_3$ và 2 ion $C{l}^{-}$, tổng cộng $2+2=4$ phối tử liên kết trực tiếp với ion trung tâm $P{t}^{2+}$. Vậy số lượng phối tử là 4, tương ứng đáp án B (khớp với đáp án nguồn).

Đáp số 3.
$[Fe(H_{2}O{)}_6{]}^{3+}$, $[Fe(SCN)(H_{2}O{)}_5{]}^{2+}$, $[Fe{F}_6{]}^{3-}$
Đáp án: 3

Trong phức chất $[Fe(CO{)}_5]$, phối tử là CO. Trong phức chất $[CuC{l}_4{]}^{2-}$, phối tử là $C{l}^{-}$. Vậy phối tử lần lượt là CO và $C{l}^{-}$. Chọn C.

a) Đúng: sấy nóng chuyển dịch cân bằng nghịch, hạt trở lại màu xanh dương, tái sử dụng được. b) Sai: Y là ion Cl⁻, không phải phức aqua. c) Đúng: 6 liên kết Co–O cộng 12 liên kết O–H bằng 18 liên kết σ. d) Sai: X có hình học bát diện nên là [Co(OH₂)₆]²⁺.
a) Cân bằng thuận là quá trình CoCl₂ hút nước tạo phức màu hồng. Vì ${\Delta }_r{H}_{298}^{\circ }<0$ nên chiều thuận là chiều tỏa nhiệt. Khi sấy nóng, cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch, nước bị tách ra, chất chỉ thị trở lại màu xanh dương. Vì vậy hạt hút ẩm đổi màu có thể tái sử dụng bằng cách sấy nhiệt. Phát biểu đúng.
b) Y là ion chloride Cl⁻ trong dung dịch. Phương trình có thể viết: CoCl₂(s) + 6H₂O(l) ⇌ [Co(OH₂)₆]²⁺(aq) + 2Cl⁻(aq). Cl⁻ không phải là phức chất aqua. Phát biểu sai.
c) Phức aqua của Co²⁺ là [Co(OH₂)₆]²⁺. Trong phức này có: 6 liên kết phối trí Co–O, đều là liên kết σ; mỗi phân tử H₂O có 2 liên kết O–H, nên 6H₂O có 12 liên kết O–H. Tổng số liên kết σ trong phức là: 6 + 12 = 18. Phát biểu đúng. Lưu ý: Nếu chỉ tính riêng liên kết phối trí giữa Co²⁺ và H₂O thì có 6 liên kết. Nhưng đề hỏi “số liên kết σ” trong phức aqua nên tính cả liên kết O–H, kết quả là 18.
d) Vì X có hình học bát diện nên Co²⁺ phải liên kết với 6 phối tử H₂O. Công thức của X là [Co(OH₂)₆]²⁺, không phải [Co(OH₂)₄]²⁺. Phát biểu sai.

Xét điện tích: Cl${}^{-}$ có điện tích -1, có 2 phối tử Cl${}^{-}$ nên tổng điện tích là -2; NH${}_3$ là phối tử trung hòa, điện tích bằng 0; cả phức chất có điện tích +1. Gọi số oxi hóa của Co là x: x + 2.(-1) + 4.0 = +1 => x = +3. Vậy nguyên tử trung tâm là Co${}^{3+}$, không phải Co${}^{2+}$. (1) Sai. (2) Đúng. (3) Đúng, gồm 2 Cl${}^{-}$ và 4 NH${}_3$. (4) Sai, điện tích của phức chất là +1. Có 2 phát biểu đúng.