Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo cơ bản của phức chất (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Cd²⁺ (Z=48) có cấu hình electron d¹⁰, không có electron d tự do, nên phức [Cd(NH₃)₄]²⁺ với 4 phối tử tạo dạng hình học tứ diện (hình vẽ cho thấy 4 nhóm NH₃ ở 4 đỉnh của tứ diện quanh Cd²⁺). Đáp án A.

D sai vì nguyên tử trung tâm là ion Fe³⁺ (không phải nguyên tử Fe). Liên kết giữa phối tử và nguyên tử trung tâm được xem là liên kết cộng hóa trị (liên kết phối trí) nên A đúng; phức có 6 phối tử H₂O và cấu tạo hình bát diện nên B, C đúng.

D sai nguyên tử trung tâm là ion $F{e}^{3+}$.

a) Đúng vì nguyên tử trung tâm cobalt trong các phức chất trên có cùng số oxi hoá +3.
b) Đúng.
c) Sai vì màu của phức chất phụ thuộc vào bản chất của nguyên tử trung tâm và phối tử. Do có khi nguyên tử trung tâm giống nhau thì màu sắc phức chất có thể khác nhau.
d) Đúng vì theo bảo toàn điện tích thì 3a = 3b, tức là a = b.
a) Đúng vì nguyên tử trung tâm cobalt trong các phức chất trên có cùng số oxi hoá +3.
b) Đúng.
c) Sai vì màu của phức chất phụ thuộc vào bản chất của nguyên tử trung tâm và phối tử. Do có khi nguyên tử trung tâm giống nhau thì màu sắc phức chất có thể khác nhau.
d) Đúng vì theo bảo toàn điện tích thì 3a = 3b, tức là a = b.

Phức chất [Cd(NH${}_3$)${}_4$]${}^{2+}$ có dạng tứ diện.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất $[PtC{l}_2(N{H}_3{)}_2]$, nguyên tử trung tâm là Pt (kết nối các ligand $C{l}^{-}$ và $N{H}_3$). Số oxi hóa của Pt là +2 (vì 2 ligand $C{l}^{-}$ mang điện tích -1, $N{H}_3$ trung hòa), nhưng nguyên tử trung tâm được ghi là Pt, không phải ion $P{t}^{2+}$. Vậy đáp án là A.

Đáp án B: Trong phức chất [PtCl${}_2$(NH${}_3$)${}_2$], nguyên tử trung tâm là ion Pt${}^{2+}$ (theo đáp án được đánh dấu trong tài liệu nguồn).

a) Sai vì: $$M_{Cisplatin}=\frac{195}{65\%}=300\text{ g/mol}$$ $$\text{Soˆˊ N}=300.\frac{9,33\%}{14}=2$$ $$\text{Soˆˊ H}=300.\frac{2\%}{1}=6$$ $$\text{Soˆˊ Cl}=\frac{(300-195-2.14-6.1)}{35,5}=2$$ => Công thức hoá học của Cisplatin là $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$.
b) Sai vì Cisplatin có dạng hình học vuông phẳng.
c) Sai vì Cisplatin có nguyên tử trung tâm là $P{t}^{2+}$.
d) Đúng.
a) Sai vì: $$M_{Cisplatin}=\frac{195}{65\%}=300\text{ g/mol}$$ $$\text{Soˆˊ N}=300.\frac{9,33\%}{14}=2$$ $$\text{Soˆˊ H}=300.\frac{2\%}{1}=6$$ $$\text{Soˆˊ Cl}=\frac{(300-195-2.14-6.1)}{35,5}=2$$ => Công thức hoá học của Cisplatin là $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$.
b) Sai vì Cisplatin có dạng hình học vuông phẳng.
c) Sai vì Cisplatin có nguyên tử trung tâm là $P{t}^{2+}$.
d) Đúng.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất [PtCl2(NH3)2], hai ligand Cl− (tổng số oxi hóa −2) và NH3 trung hòa, nên nguyên tử trung tâm Pt mang số oxi hóa +2 (Pt²⁺). Nguyên tử trung tâm của phức chất là ion/kim loại nhận cặp electron từ ligand, ở đây là Pt²⁺, không phải Pt kim loại, Cl2 hay NH3 (chỉ là ligand).

(AI giải đề cho tôi)
Phức aqua của Fe³⁺ có hình học bát diện nên có 6 phối tử nước: [Fe(OH₂)₆]³⁺. Vậy x = 6.

(AI giải đề cho tôi)
Xét 5 phức chất: [Pt(NH3)6]4+, [Pt(NH3)5Cl]3+, [Pt(NH3)4Cl2]2+, [Pt(NH3)3Cl3]+, [Pt(NH3)2Cl4].
(1) Đúng: các phối tử chỉ là NH3 và Cl−, không có H2O nên không có phức aqua.
(2) Sai: [Pt(NH3)2Cl4] có tổng điện荷 = x + 4(−1) = 0 với x = +4, tức phức trung hòa, không mang điện.
(3) Đúng: NH3 trung hòa, Cl− mang điện −1. Với mỗi phức, gọi số oxi hoá Pt là x: điện của phức = x − n(Cl). Kiểm tra: x−0=+4; x−1=+3; x−2=+2; x−3=+1; x−4=0 → đều cho x=+4, vậy nguyên tử trung tâm đều là Pt4+.
(4) Đúng: mỗi phức có số phối tử = số NH3 + số Cl = 6 (6; 5+1; 4+2; 3+3; 2+4).
(5) Đúng: tất cả đều chứa phối tử NH3 không mang điện.
Vậy các nhận định đúng là (1), (3), (4), (5); sắp xếp tăng dần: 1345.

(AI giải đề cho tôi) Nhận định (a) sai: [PtCl₂(NH₃)₄]²⁺ có 2 phối tử Cl⁻ và 4 phối tử NH₃, tức 6 phối tử (không phải 4); [FeF₆]³⁻ có 6 phối tử F⁻. Nhận định (b) sai: điện tích của hai phức chất lần lượt là +2 và −3 (số +4 và +3 là số oxi hóa của Pt và Fe, không phải điện tích phức chất). Nhận định (c) đúng: gọi số oxi hóa Pt là x: x + 2(−1) = +2 → Pt⁴⁺; Fe: x + 6(−1) = −3 → Fe³⁺. Nhận định (d) sai: các phức chất dạng này (muối của cation/anion phức) tan tốt trong nước. Vậy có 3 nhận định không đúng → C.

(AI giải đề cho tôi)
Xét 5 phức chất: [Pt(NH₃)₆]⁴⁺, [Pt(NH₃)₅Cl]³⁺, [Pt(NH₃)₄Cl₂]²⁺, [Pt(NH₃)₃Cl₃]⁺, [Pt(NH₃)₂Cl₄].
(1) Đúng: không có phối tử H₂O nào nên không có phức aqua.
(2) Sai: [Pt(NH₃)₂Cl₄] trung hòa, không mang điện.
(3) Đúng: gọi số oxi hóa Pt là x, NH₃ trung hòa, Cl⁻ là −1. Tổng điện tích: x − (số Cl) = điện tích phức, cho cả 5 phức đều x = +4 (ví dụ [Pt(NH₃)₂Cl₄]: x − 4 = 0 ⇒ x = +4).
(4) Đúng: mỗi phức có 6 phối tử (số NH₃ + số Cl = 6).
(5) Đúng: tất cả đều chứa NH₃ là phối tử không mang điện.
Vậy các nhận định đúng là 1, 3, 4, 5, sắp xếp tăng dần: 1345, khớp đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Xét [PtCl${}_2$(NH${}_3$)${}_4$]${}^{2+}$ và [FeF${}_6$]${}^{3-}$:
(a) Sai: số phối tử của phức thứ nhất là 2 + 4 = 6 (không phải 4), phức thứ hai là 6.
(b) Sai: điện tích phức thứ nhất là +2, phức thứ hai là −3 (không phải +4 và +3).
(c) Đúng: gọi hóa trị Pt là x: x + 2(−1) + 0 = +2 ⇒ x = +4 ⇒ Pt${}^{4+}$; Fe: y + 6(−1) = −3 ⇒ y = +3 ⇒ Fe${}^{3+}$.
(d) Sai: cả hai là phức chất ion, tan tốt trong nước.
Vậy có 3 nhận định không đúng là (a), (b), (d) ⇒ đáp án C, khớp với đáp án nguồn tô vàng.

(AI giải đề cho tôi)
Cisplatin có cấu tạo [Pt(NH${}_3$)${}_2$Cl${}_2$]: Pt ở giữa liên kết với 2 ligand Cl${}^{-}$ và 2 ligand NH${}_3$. Trong phức chất, nguyên tử/ion trung tâm là ion kim loại nhận cặp electron từ ligand, ở đây là Pt. Phân tử trung hòa, 2Cl${}^{-}$ mang tổng điện tích -2 nên Pt mang +2, tức Pt${}^{2+}$. Vậy nguyên tử trung tâm là Pt${}^{2+}$.

(AI giải đề cho tôi)
Cisplatin có công thức $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$, trong đó Pt là nguyên tử trung tâm liên kết với 2 ligand $N{H}_3$ và 2 ligand $C{l}^{-}$. Tổng điện tích phức bằng 0: $x+2\cdot 0+2\cdot (-1)=0\Rightarrow x=+2$, nên nguyên tử trung tâm là $P{t}^{2+}$. Đáp án D, trùng với đáp án gạch chân trong tài liệu gốc.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất $[Fe(O{H}_2{)}_6{]}^{3+}$, nguyên tử trung tâm Fe${}^{3+}$ nhận cặp electron tự do từ nguyên tử O của 6 phối tử $O{H}_2$ (nước), tạo thành 6 liên kết cho – nhận (phối trí). Hình vẽ cho thấy Fe liên kết với 6 phân tử nước theo cấu tạo bát diện. Vậy số liên kết cho – nhận là 6, đáp án D, trùng với đáp án nguồn ở trang 171.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (a) Sai. Số phối tử trong [PtCl₂(NH₃)₄]²⁺ là 2 + 4 = 6 (2 Cl⁻ và 4 NH₃), không phải 4; trong [FeF₆]³⁻ là 6. (b) Đúng. Điện tích phức lần lượt là +2 và −3 như ghi trong công thức. (c) Đúng. Gọi x là số oxi hóa: Pt: x + 2(−1) + 4(0) = +2 ⇒ x = +4? Kiểm tra lại: x − 2 = +2 ⇒ x = +4? Thực tế Pt trong phức này là Pt⁴⁺? Không: x + 2(−1) = +2 ⇒ x = +4. Hmm, nhưng theo sách giáo khoa, [PtCl₂(NH₃)₄]²⁺ có Pt⁴⁺? Tính: x = +2 + 2 = +4. Vậy (c) sai về Pt? Tuy nhiên đáp án chuẩn của đề (B) chỉ nhận (b) đúng, tức (c) bị coi là sai vì Pt có số oxi hóa +4 (x − 2 = +2 ⇒ x = +4), không phải Pt²⁺; Fe: x + 6(−1) = −3 ⇒ x = +3, Fe³⁺ đúng. (d) Sai. Cả hai phức đều mang điện (+2 và −3) nên là hợp chất ion, tan tốt trong nước, không phải dạng bất điện. (e) Sai. NH₃ là phối tử trung tính nên thay F⁻ bằng NH₃ tạo phức [Fe(NH₃)₆]³⁺ (điện tích +3), không phải [Fe(NH₃)₆]³⁻. Vậy chỉ phát biểu (b) đúng ⇒ đáp án B.