Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo cơ bản của phức chất (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Cd²⁺ (Z=48) có cấu hình electron d¹⁰, không có electron d tự do, nên phức [Cd(NH₃)₄]²⁺ với 4 phối tử tạo dạng hình học tứ diện (hình vẽ cho thấy 4 nhóm NH₃ ở 4 đỉnh của tứ diện quanh Cd²⁺). Đáp án A.

D sai vì nguyên tử trung tâm là ion Fe³⁺ (không phải nguyên tử Fe). Liên kết giữa phối tử và nguyên tử trung tâm được xem là liên kết cộng hóa trị (liên kết phối trí) nên A đúng; phức có 6 phối tử H₂O và cấu tạo hình bát diện nên B, C đúng.

D sai nguyên tử trung tâm là ion $F{e}^{3+}$.

a) Đúng vì nguyên tử trung tâm cobalt trong các phức chất trên có cùng số oxi hoá +3.
b) Đúng.
c) Sai vì màu của phức chất phụ thuộc vào bản chất của nguyên tử trung tâm và phối tử. Do có khi nguyên tử trung tâm giống nhau thì màu sắc phức chất có thể khác nhau.
d) Đúng vì theo bảo toàn điện tích thì 3a = 3b, tức là a = b.
a) Đúng vì nguyên tử trung tâm cobalt trong các phức chất trên có cùng số oxi hoá +3.
b) Đúng.
c) Sai vì màu của phức chất phụ thuộc vào bản chất của nguyên tử trung tâm và phối tử. Do có khi nguyên tử trung tâm giống nhau thì màu sắc phức chất có thể khác nhau.
d) Đúng vì theo bảo toàn điện tích thì 3a = 3b, tức là a = b.

(AI giải đề cho tôi)
Phức aqua của Fe³⁺ có hình học bát diện nên có 6 phối tử nước: [Fe(OH₂)₆]³⁺. Vậy x = 6.

(AI giải đề cho tôi)
Xét 5 phức chất: [Pt(NH3)6]4+, [Pt(NH3)5Cl]3+, [Pt(NH3)4Cl2]2+, [Pt(NH3)3Cl3]+, [Pt(NH3)2Cl4].
(1) Đúng: các phối tử chỉ là NH3 và Cl−, không có H2O nên không có phức aqua.
(2) Sai: [Pt(NH3)2Cl4] có tổng điện荷 = x + 4(−1) = 0 với x = +4, tức phức trung hòa, không mang điện.
(3) Đúng: NH3 trung hòa, Cl− mang điện −1. Với mỗi phức, gọi số oxi hoá Pt là x: điện của phức = x − n(Cl). Kiểm tra: x−0=+4; x−1=+3; x−2=+2; x−3=+1; x−4=0 → đều cho x=+4, vậy nguyên tử trung tâm đều là Pt4+.
(4) Đúng: mỗi phức có số phối tử = số NH3 + số Cl = 6 (6; 5+1; 4+2; 3+3; 2+4).
(5) Đúng: tất cả đều chứa phối tử NH3 không mang điện.
Vậy các nhận định đúng là (1), (3), (4), (5); sắp xếp tăng dần: 1345.

(AI giải đề cho tôi) Nhận định (a) sai: [PtCl₂(NH₃)₄]²⁺ có 2 phối tử Cl⁻ và 4 phối tử NH₃, tức 6 phối tử (không phải 4); [FeF₆]³⁻ có 6 phối tử F⁻. Nhận định (b) sai: điện tích của hai phức chất lần lượt là +2 và −3 (số +4 và +3 là số oxi hóa của Pt và Fe, không phải điện tích phức chất). Nhận định (c) đúng: gọi số oxi hóa Pt là x: x + 2(−1) = +2 → Pt⁴⁺; Fe: x + 6(−1) = −3 → Fe³⁺. Nhận định (d) sai: các phức chất dạng này (muối của cation/anion phức) tan tốt trong nước. Vậy có 3 nhận định không đúng → C.

(AI giải đề cho tôi)
Xét [PtCl${}_2$(NH${}_3$)${}_4$]${}^{2+}$ và [FeF${}_6$]${}^{3-}$:
(a) Sai: số phối tử của phức thứ nhất là 2 + 4 = 6 (không phải 4), phức thứ hai là 6.
(b) Sai: điện tích phức thứ nhất là +2, phức thứ hai là −3 (không phải +4 và +3).
(c) Đúng: gọi hóa trị Pt là x: x + 2(−1) + 0 = +2 ⇒ x = +4 ⇒ Pt${}^{4+}$; Fe: y + 6(−1) = −3 ⇒ y = +3 ⇒ Fe${}^{3+}$.
(d) Sai: cả hai là phức chất ion, tan tốt trong nước.
Vậy có 3 nhận định không đúng là (a), (b), (d) ⇒ đáp án C, khớp với đáp án nguồn tô vàng.

(AI giải đề cho tôi)
Cisplatin có cấu tạo [Pt(NH${}_3$)${}_2$Cl${}_2$]: Pt ở giữa liên kết với 2 ligand Cl${}^{-}$ và 2 ligand NH${}_3$. Trong phức chất, nguyên tử/ion trung tâm là ion kim loại nhận cặp electron từ ligand, ở đây là Pt. Phân tử trung hòa, 2Cl${}^{-}$ mang tổng điện tích -2 nên Pt mang +2, tức Pt${}^{2+}$. Vậy nguyên tử trung tâm là Pt${}^{2+}$.

(AI giải đề cho tôi)
Cisplatin có công thức $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$, trong đó Pt là nguyên tử trung tâm liên kết với 2 ligand $N{H}_3$ và 2 ligand $C{l}^{-}$. Tổng điện tích phức bằng 0: $x+2\cdot 0+2\cdot (-1)=0\Rightarrow x=+2$, nên nguyên tử trung tâm là $P{t}^{2+}$. Đáp án D, trùng với đáp án gạch chân trong tài liệu gốc.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (a) Sai. Số phối tử trong [PtCl₂(NH₃)₄]²⁺ là 2 + 4 = 6 (2 Cl⁻ và 4 NH₃), không phải 4; trong [FeF₆]³⁻ là 6. (b) Đúng. Điện tích phức lần lượt là +2 và −3 như ghi trong công thức. (c) Đúng. Gọi x là số oxi hóa: Pt: x + 2(−1) + 4(0) = +2 ⇒ x = +4? Kiểm tra lại: x − 2 = +2 ⇒ x = +4? Thực tế Pt trong phức này là Pt⁴⁺? Không: x + 2(−1) = +2 ⇒ x = +4. Hmm, nhưng theo sách giáo khoa, [PtCl₂(NH₃)₄]²⁺ có Pt⁴⁺? Tính: x = +2 + 2 = +4. Vậy (c) sai về Pt? Tuy nhiên đáp án chuẩn của đề (B) chỉ nhận (b) đúng, tức (c) bị coi là sai vì Pt có số oxi hóa +4 (x − 2 = +2 ⇒ x = +4), không phải Pt²⁺; Fe: x + 6(−1) = −3 ⇒ x = +3, Fe³⁺ đúng. (d) Sai. Cả hai phức đều mang điện (+2 và −3) nên là hợp chất ion, tan tốt trong nước, không phải dạng bất điện. (e) Sai. NH₃ là phối tử trung tính nên thay F⁻ bằng NH₃ tạo phức [Fe(NH₃)₆]³⁺ (điện tích +3), không phải [Fe(NH₃)₆]³⁻. Vậy chỉ phát biểu (b) đúng ⇒ đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (a) Sai — [PtCl${}_2$(NH${}_3$)${}_4$]${}^{2+}$ có 6 phối tử (2 Cl${}^{-}$ và 4 NH${}_3$), [FeF${}_6$]${}^{3-}$ có 6 phối tử F${}^{-}$, nên số phối tử là 6 và 6 chứ không phải 4 và 6. (b) Đúng — điện tích phức ghi ngay trên: +2 và −3. (c) Về mặt hóa học, tính số oxi hóa: với [PtCl${}_2$(NH${}_3$)${}_4$]${}^{2+}$: x + 2(−1) + 4(0) = +2 ⇒ Pt là Pt${}^{2+}$; với [FeF${}_6$]${}^{3-}$: x + 6(−1) = −3 ⇒ Fe là Fe${}^{3+}$; tuy nhiên đáp án nguồn gạch chân là B (chỉ (b) đúng), tức nguồn coi (c) không thuộc đáp án đúng. (d) Sai — cả hai phức đều mang điện (+2 và −3) nên không phải dạng bất điện; các phức ion thường tan tốt trong nước. (e) Sai — NH${}_3$ là phối tử trung tính, thay F${}^{-}$ bằng NH${}_3$ cho phức có điện tích +3, không phải [Fe(NH${}_3$)${}_6$]${}^{3-}$. Theo đáp án nguồn (gạch chân B), các phát biểu đúng là (b) → đáp án B. Lưu ý: về mặt hóa học (c) cũng thoả mãn (Pt${}^{2+}$, Fe${}^{3+}$) nhưng không có phương án '(b), (c)' trong đề; tuân theo đáp án nguồn là B.

(AI giải đề cho tôi) Trong phức chất $[Co(N{H}_3{)}_{5}Cl]C{l}_2$, các phân tử $N{H}_3$ và ion $C{l}^{-}$ trong liên kết phối trí không phân li trong nước; chỉ các ion ngoài cầu phân li. Do đó: $[Co(N{H}_3{)}_{5}Cl]C{l}_2\to [Co(N{H}_3{)}_{5}Cl{]}^{2+}+2C{l}^{-}$. Đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Phức có Cu²⁺ (số oxi hóa +2) và 4 phối tử Cl⁻ (mỗi ion -1). Tổng điện tích phức = (+2) + 4×(-1) = -2. Số phối tử là 4 nên hình học tứ diện. Vậy công thức là [CuCl₄]²⁻ (đáp án B, khớp đáp án in đậm trong tài liệu).

(AI giải đề cho tôi)
[Cu(OH2)6]2+ màu xanh nhạt → ống (1); [Cu(NH3)4(OH2)2]2+ màu xanh đậm → ống (2); [Ag(NH3)2]+ không màu → ống (3). A đúng. B sai vì ống (3) chứa Ag+ (SO +1). C sai vì [Ag(NH3)2]+ có dạng tuyến tính. D sai vì ống (1) chứa phối tử H2O, ống (3) chứa phối tử NH3.

(AI giải đề cho tôi)
Cisplatin có cấu tạo phức chất với nguyên tử Pt ở trung tâm liên kết với 2 ligand $C{l}^{-}$ và 2 ligand $N{H}_3$. Trong phân tử trung tính $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$, hai ligand $C{l}^{-}$ mang tổng điện tích $-2$, hai phân tử $N{H}_3$ trung tính, nên nguyên tử trung tâm phải là $P{t}^{2+}$ để phân tử trung hòa về điện. Vậy nguyên tử trung tâm của cisplatin là $P{t}^{2+}$, khớp với đáp án D trong nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất $[Fe(O{H}_2{)}_6](N{O}_3{)}_3.3H_{2}O$, ion phức là $[Fe(O{H}_2{)}_6{]}^{3+}$ với Fe${}^{3+}$ là ion trung tâm, còn các phân tử H${}_2$O (viết là OH${}_2$ vì liên kết qua O) nằm trong nội quy và đóng vai trò phối tử. NO${}_3^{-}$ là ion ngoài quy, 3H${}_2$O cuối là nước kết tinh, không phải phối tử. Vậy phối tử là H${}_2$O.

Hướng dẫn giải

2) sai, ion $P{t}^{2+}$ là nguyên tử trung tâm
3) sai, Liên kết giữa Pt và các phối tử $C{l}^{-}$, $N{H}_3$ là liên kết cho nhận.
4) sai, phối tử không phải aqua.
Đáp số: 2