Tại chương trình Trại hè Hùng Vương lần thứ XX năm 2026, Ban tổ chức đã sắp xếp 26 buổi giao lưu và nghe giảng bài của các cựu học sinh đạt huy chương IMO của Việt Nam. Biết rằng có tất cả học sinh môn Toán đăng ký và vì theo sắp xếp chương trình, mỗi buổi sẽ có đúng 20 học sinh tham gia và 2 học sinh bất kỳ tham gia chung không quá 1 buổi. Tìm giá trị nhỏ nhất của trong từng trường hợp sau (có xây dựng ví dụ cụ thể):
a) Mỗi học sinh được tham gia không quá 2 buổi.
b) Có một số học sinh được tham gia nhiều hơn 2 buổi.

Đáp án chính thức: Tự luận
Hướng dẫn giải chi tiết
a) (2,0 điểm) Tổng số lượt tham gia là . Vì mỗi học sinh tham gia không quá 2 buổi nên số lượt tham gia sẽ không quá . Do đó, ta có , giải ra được . Giá trị nhỏ nhất cần tìm là 260. (1,0)

Xây dựng cho ; mỗi học sinh sẽ tham gia đúng 2 buổi. Coi mỗi buổi như 1 đỉnh của đồ thị đơn và học sinh tương ứng với cạnh. Xếp các đỉnh của đồ thị lên vòng tròn và mỗi đỉnh sẽ nối với 10 đỉnh liền trước và 10 đỉnh liền sau. Như thế, bậc mỗi đỉnh là 20, ứng với mỗi buổi có 20 học sinh và vì đây là đồ thị đơn nên 2 buổi bất kỳ có chung không quá 1 học sinh. Số học sinh là . (1,0)

b) (3,0 điểm) Nhận xét: “2 học sinh bất kỳ tham gia chung không quá 1 buổi” tương đương với “2 buổi bất kỳ có chung không quá 1 học sinh tham gia”.
Gọi là số buổi mà các học sinh tham gia. Ta có ngay

Gọi là số bộ mà học sinh có tham gia vào cặp buổi .
• Đếm theo cặp buổi: .
• Đếm theo học sinh : . (1,0)

Vì nên đánh giá luôn đúng, do đó . Do đó . Thay vào đánh giá , ta có .
Vì thế , giải ra được . Giá trị nhỏ nhất cần tìm là 239. (1,0)

Xây dựng cho : gọi lần lượt là số học sinh tham gia 2, 3 buổi. Ta có hệ sau: , , .
Ta coi 26 buổi ứng với 26 đỉnh của một đồ thị đầy đủ . Mỗi học sinh tham gia 2 buổi sẽ ứng với 1 cạnh nối 2 đỉnh biểu diễn buổi tương ứng. Mỗi học sinh tham gia 3 buổi sẽ ứng với 1 tam giác lấy từ 3 đỉnh của đồ thị. Như vậy cần chọn các tam giác và các cạnh hợp lý sao cho không có 2 cạnh nào bị trùng nhau.
Ta đánh số 26 buổi bởi . Ta chọn các tam giác (số thứ tự mod 26):


Số lượng các bộ ba là . Trong nhóm , các cặp đỉnh có số thứ tự cách 1, 2, 3 (mod 26), trong nhóm , các cặp đỉnh số thứ tự cách 4, 5, 9 (mod 26), đồng thời với khoảng cách là 4 thì hai đầu đều chẵn; trong nhóm , các khoảng cách là 4, 8 (mod 26) và hai đầu đều lẻ. Vì thế không có cạnh nào bị lặp lại.
Tiếp theo, trong , mỗi đỉnh thuộc đúng 3 tam giác; trong , có mỗi đỉnh chẵn thuộc 2 tam giác và mỗi đỉnh lẻ thuộc 1 tam giác, trong , có 9 đỉnh lẻ (trừ các đỉnh 3, 19, 23, 25). Vì thế nên có 22 đỉnh thuộc 5 tam giác và 4 đỉnh thuộc 4 tam giác. Bỏ đi 2 cạnh và chọn tất cả cạnh còn lại của đồ thị, mỗi cạnh ứng với 197 học sinh tham gia 2 buổi.
Tiếp theo ta kiểm tra bậc của mỗi đỉnh, ta xét 22 đỉnh thuộc 5 tam giác khi đó mỗi đỉnh loại này có bậc là . Còn bốn đỉnh 3, 19, 23, 25 có mỗi đỉnh thuộc 4 tam giác và do bỏ đi cạnh từ đồ thị ta được mỗi đỉnh loại này có bậc là . Do đó ta có 26 đỉnh với mỗi đỉnh có bậc là 20 hay mỗi buổi có đúng 20 học sinh tham gia. (1,0)

Lưu ý. Các bài toán ở trên đây có thể có nhiều cách giải. Ban giám khảo cần cứ tình hình cụ thể để cho điểm nếu thí sinh làm khác cách giải của hướng dẫn chấm thi.
Câu hỏi này trích từ đề thi chính thức:

Đề Thi Olympic Trại Hè Hùng Vương Lần Thứ XX, 2026 - Đề Thi Toán 11

4 câu hỏi•Thời gian 180 phút•Chấm điểm & giải thích chi tiết

Các câu hỏi khác trong đề (4 câu)

Xem toàn bộ đề →
Chuyên đề Toán • Lớp 10, 11, 12

Bài tập trắc nghiệm cùng chuyên đề: Chứng minh tổ hợp (9 câu)

Câu luyện thêm 1Trích từ: Đề Thi Học Sinh Giỏi Toán 11 Lần 17 2026 Khu Vực ĐH&ĐB Bắc Bộ
Câu 4. (5 điểm) Trong một giải cờ vua, có 20 vận động viên tham gia. Mỗi vòng, các vận động viên được chia thành 10 cặp thi đấu với nhau. Hai vận động viên bất kỳ thi đấu với nhau không quá một lần. Tìm số nguyên dương lớn nhất thỏa mãn: Sau 4 vòng đấu, bất kể cách chia cặp đấu ra sao, có thể chắc chắn chọn ra vận động viên đôi một chưa từng thi đấu với nhau?
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 2Trích từ: Đề thi chọn học sinh giỏi cấp trường - Sở GD&ĐT Hải Phòng - THPT Chuyên Trần Phú - Môn Toán - 2026-2027
Trong bảng ô vuông xếp 661 quân đôminô sao cho mỗi quân đôminô phủ kín đúng 2 ô vuông hoặc , ngoài ra hai quân đôminô bất kỳ không chạm nhau (không có điểm chung kể cả ô cạnh hay đỉnh). Tìm giá trị nhỏ nhất của .
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 3Trích từ: Kiểm Tra Khảo Sát HSG Quốc Gia Toán 2025-2026 - Ngày 25/08/2025
Bài 2. (7 điểm) Cho điểm trong mặt phẳng, với và không có ba điểm nào thẳng hàng. Chứng minh rằng có ít nhất tứ giác lồi có đỉnh nằm trong số điểm đã cho.
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 4Trích từ: Đề Chọn Đội Tuyển HSG Quốc Gia 2026-2027 - Môn Toán (Sở GD&ĐT Phú Thọ)
Cho tập hợp .

a) Có bao nhiêu tập con khác rỗng của thỏa mãn tổng các phần tử của tập con đó chia hết cho 4.

b) Xét tập hợp con của thỏa mãn đồng thời các điều kiện sau:

1. với .

2. .

3. .

Tìm giá trị lớn nhất của (kí hiệu là số phần tử của tập hợp ).
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 5Trích từ: Đề Thi Olympic Trại Hè Hùng Vương Lần Thứ XX, 2026 - Đề Thi Toán 10
Câu 4. (5,0 điểm) Bảng 21×24 (21 hàng, 24 cột) được chia thành 21×24 ô vuông đơn vị. Người ta muốn tô một số ô vuông đơn vị của bảng bởi một trong các màu: xanh, đỏ, vàng (có thể có vài ô vuông đơn vị không được tô màu) sao cho hai điều kiện (i) và (ii) dưới đây đồng thời xảy ra:

(i) Trong các ô vuông đơn vị cùng hàng với mỗi ô vuông đơn vị được tô màu, có không quá 1 ô khác màu với ô đó;

(ii) Trong các ô vuông đơn vị cùng cột với mỗi ô vuông đơn vị được tô màu, có không quá 1 ô khác màu với ô đó.

a) Gọi , theo thứ tự là số hàng, số cột của bảng mà trên mỗi hàng/cột đó có ít nhất 2 ô vuông đơn vị được tô xanh; , theo thứ tự là số hàng, số cột của bảng mà trên mỗi hàng/cột đó có ít nhất 2 ô vuông đơn vị được tô đỏ; , theo thứ tự là số hàng, số cột của bảng mà trên mỗi hàng/cột đó có ít nhất 2 ô vuông đơn vị được tô vàng. Chứng minh rằng



b) Gọi , , theo thứ tự là số ô vuông đơn vị được tô bởi các màu xanh, đỏ, vàng và đặt . Tìm giá trị lớn nhất của .
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 6Trích từ: Đề Chọn Đội Tuyển HSG Quốc Gia 2026-2027 - Môn Toán (Vòng 1) - Sở GD&ĐT Quảng Trị - Đề Số 1
Một trường hè toán học gồm (với ) học sinh tham gia, trong đó hai học sinh quen nhau bất kỳ có đúng học sinh quen chung và hai học sinh không quen nhau bất kỳ có đúng học sinh quen chung. Nếu ba học sinh đôi một quen nhau thì ta gọi là một nhóm "Bạn bè".

a) Xác định số lượng các nhóm "Bạn bè".

b) Chứng minh rằng: có thể chia học sinh trường hè toán học trên thành ba tổ, mỗi tổ có học sinh sao cho khi lấy ngẫu nhiên mỗi tổ một học sinh thì ba học sinh này tạo thành một nhóm "Bạn bè".
Xem trang câu hỏi →

Muốn biết hiện tại bạn đạt khoảng bao nhiêu điểm ở môn này? Làm thử đề nhanh 15 phút để hệ thống chấm điểm ngay.

Làm đề nhanh 15 phút ngay