Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Phân hóa thiên nhiên theo độ cao (Địa lý Lớp 12)

Vùng tây bắc, là vùng có độ cao cao nhất cả nước, tây bắc có dãy Hoàng Liên cao trên 2500 m trong đó có đỉnh Phan-xi-păng cao 3143 m, điều này tạo điều kiện cho vùng phát triển các loại cây có nguồn gốc nhiệt đới, cận nhiệt, ôn đới. Đây cũng là vùng duy nhất có đủ 3 đai theo phân tầng độ cao nước ta.

(AI giải đề cho tôi)
Dải nhiệt đới gió mùa ở nước ta nằm ở độ cao khoảng 600–700m trở xuống (phía Nam có thể lên tới 900–1000m), không phải từ 600–700m lên đến 2600m (đó là dải cận nhiệt đới và ôn đới núi cao). Các đặc điểm A, B, D đều đúng của dải nhiệt đới gió mùa: nhiệt độ trung bình tháng trên 25°C, gồm đất đồng bằng và đất đồi núi thấp, có hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa và rừng nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 1: C).

(AI giải đề cho tôi)
Đai ôn đới gió mùa trên núi (vùng núi cao trên 2500 m ở miền Bắc nước ta) có khí hậu ôn đới: nhiệt độ trung bình năm dưới 15°C, tháng lạnh nhất dưới 10°C, không có tháng nóng nhất trên 35°C. Trong các phương án, đặc điểm đúng là nhiệt độ trung bình năm dưới 15°C (A sai vì tháng lạnh nhất phải dưới 10°C; B sai vì trung bình năm không thấp tới dưới 5°C; C sai vì tháng nóng nhất không đạt trên 35°C).

a) Sai. Theo độ cao, khí hậu thay đổi trước, nhất là nhiệt độ giảm khi lên cao. Sự thay đổi khí hậu đó làm cho đất và sinh vật thay đổi theo. Ý a nói sinh vật và đất thay đổi làm khí hậu thay đổi là đảo ngược nguyên nhân - kết quả.

b) Sai. Sự phân hóa thiên nhiên theo độ cao là biểu hiện của quy luật đai cao, không phải quy luật địa ô. Quy luật địa ô chủ yếu thể hiện sự thay đổi thiên nhiên theo hướng đông - tây, do ảnh hưởng của biển, lục địa và hoàn lưu khí quyển.

c) Đúng. Sự phân hóa theo độ cao ở nước ta không giống nhau giữa các vùng. Nguyên nhân là do vị trí địa lí, hoạt động của gió mùa và địa hình khác nhau. Ví dụ, cùng một độ cao nhưng vùng núi phía Bắc có thể lạnh hơn vùng núi phía Nam.

d) Sai. Sự phân hóa theo độ cao chỉ làm thay đổi tính chất thiên nhiên ở một số khu vực núi cao. Hầu hết khu vực đồi núi thấp của nước ta vẫn mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa. Vì vậy không thể nói đã phá vỡ tính chất nhiệt đới của hầu hết khu vực đồi núi.

Kết luận Câu 1: S - S - Đ - S.
a) Sai. Theo độ cao, khí hậu thay đổi trước, nhất là nhiệt độ giảm khi lên cao. Sự thay đổi khí hậu đó làm cho đất và sinh vật thay đổi theo. Ý a nói sinh vật và đất thay đổi làm khí hậu thay đổi là đảo ngược nguyên nhân - kết quả.
b) Sai. Sự phân hóa thiên nhiên theo độ cao là biểu hiện của quy luật đai cao, không phải quy luật địa ô. Quy luật địa ô chủ yếu thể hiện sự thay đổi thiên nhiên theo hướng đông - tây, do ảnh hưởng của biển, lục địa và hoàn lưu khí quyển.
c) Đúng. Sự phân hóa theo độ cao ở nước ta không giống nhau giữa các vùng. Nguyên nhân là do vị trí địa lí, hoạt động của gió mùa và địa hình khác nhau. Ví dụ, cùng một độ cao nhưng vùng núi phía Bắc có thể lạnh hơn vùng núi phía Nam.
d) Sai. Sự phân hóa theo độ cao chỉ làm thay đổi tính chất thiên nhiên ở một số khu vực núi cao. Hầu hết khu vực đồi núi thấp của nước ta vẫn mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa. Vì vậy không thể nói đã phá vỡ tính chất nhiệt đới của hầu hết khu vực đồi núi.

(AI giải đề cho tôi)
Miền núi nước ta có các đai cao: đai nhiệt đới gió mùa ở chân núi (dưới 700 m), đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi (700 – 1.700 m) và đai ôn đới gió mùa trên núi (trên 1.700 m, chỉ có ở vùng núi cao như Hoàng Liên Sơn). Đai cận xích đạo gió mùa không phải là một đai cao trong hệ thống đai cao của miền núi nước ta (khí hậu cận xích đạo chỉ là đai khí hậu ở vùng đồng bằng miền Nam, không phải đai cao trên núi). Vậy đáp án là D.

(AI giải đề cho tôi)
Đai ôn đới gió mùa trên núi ở nước ta (độ cao trên 2400 m, chủ yếu ở dãy Hoàng Liên Sơn) có khí hậu tính chất ôn đới: nhiệt độ trung bình năm dưới 15°C, mùa đông dưới 10°C. Tuy nhiên nhiệt độ không phải tháng nào (quanh năm) cũng dưới 15°C — mùa hè các tháng 6–8 nhiệt độ có thể lên trên 15°C (ví dụ Sa Pa mùa hè khoảng 17–18°C). Do đó phát biểu A (quanh năm nhiệt độ dưới 15°C) là không đúng. Các phát biểu B, C, D phù hợp với nội dung SGK (mùa đông dưới 10°C, khí hậu ôn đới, đai này chỉ có ở dãy Hoàng Liên Sơn).

Tác động của những khối núi cao trên 2000 m đối với thiên nhiên nước ta là làm phong phú cảnh quan thiên nhiên nhiệt đới của nước ta. Ngoài thiên nhiên nhiệt đới, nước ta còn có đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi và đai ôn đới núi cao (Thiên nhiên phân hóa theo độ cao – sgk Địa lí 12 trang 51)

Dạng địa hình đồi núi thấp có ý nghĩa lớn trong việc bảo toàn tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa của thiên nhiên nước ta vì nước ta có ¾ diện tích là đồi núi nhưng vùng đồi núi thấp <1000m chiếm khoảng 60% diện tích nên đai nhiệt đới gió mùa chiếm ưu thế; khí hậu nước ta vẫn mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa

(AI giải đề cho tôi)
Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi (độ cao khoảng 1600–2400 m) có khí hậu mát mẻ, ẩm độ tăng, đất feralit có mùn, phù hợp cho rừng cận nhiệt lá rộng, lá kim phát triển. Các loài sinh vật từ phương Nam di cư lên là đặc điểm của đai nhiệt đới gió mùa; rừng cận xích đạo lá rộng ở độ cao thấp hơn; quá trình feralit mạnh diễn ra ở vùng nhiệt đới ẩm thấp, không phải đai này. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 16: C).

(AI giải đề cho tôi)
Địa hình nước ta có tính phân bậc rõ rệt (núi cao – núi trung bình – đồi – đồng bằng), khiến nhiệt độ, độ ẩm, thảm thực vật thay đổi theo độ cao, tạo nên sự phân hóa thiên nhiên theo đai cao. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 27: D).

a) Sai. Thông tin nêu đặc điểm của đai nhiệt đới gió mùa, không phải đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi.
b) Sai. Mùa hạ nóng chủ yếu do vị trí nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến, nhận lượng bức xạ lớn; nói do hoạt động của gió Tín phong là chưa chính xác.
c) Đúng. Ở đai nhiệt đới gió mùa, đất feralit chiếm diện tích lớn, phân bố chủ yếu ở vùng đồi núi thấp.
d) Đúng. Độ cao của đai nhiệt đới gió mùa ở miền Bắc thấp hơn miền Nam do miền Bắc nằm ở vĩ độ cao hơn và chịu tác động mạnh của gió mùa Đông Bắc làm nền nhiệt thấp hơn.
Đáp án câu 4: S – S – Đ – Đ.
a) Sai. Thông tin nêu đặc điểm của đai nhiệt đới gió mùa, không phải đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi.
b) Sai. Mùa hạ nóng chủ yếu do vị trí nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến, nhận lượng bức xạ lớn; nói do hoạt động của gió Tín phong là chưa chính xác.
c) Đúng. Ở đai nhiệt đới gió mùa, đất feralit chiếm diện tích lớn, phân bố chủ yếu ở vùng đồi núi thấp.
d) Đúng. Độ cao của đai nhiệt đới gió mùa ở miền Bắc thấp hơn miền Nam do miền Bắc nằm ở vĩ độ cao hơn và chịu tác động mạnh của gió mùa Đông Bắc làm nền nhiệt thấp hơn.

Phương pháp: SGK Địa lí 12, Sự phân hóa đa dạng của thiên nhiên. Cách giải: Đặc điểm khí hậu của đai nhiệt đới gió mùa ở nước ta là mùa hạ nóng, nhiệt độ trung bình các tháng trên 25°C. Chọn D.

(AI giải đề cho tôi)
Ở độ cao 600–700m đến 1600–1700m, khí hậu núi mát mẻ, độ ẩm tăng lên nên quá trình rửa trôi, xói mòn giảm sút, chất mùn được tích tụ, hình thành đất feralit có mùn, thuận lợi cho rừng cận nhiệt đới lá rộng và lá kim phát triển. A sai vì cường độ phong hóa trên núi không yếu; B sai vì nhiệt độ quanh năm không dưới 15°C ở toàn khoảng độ cao này; C sai vì phong hóa mạnh, rửa trôi mạnh là đặc điểm vùng thấp nóng ẩm, không tạo đất nhiều mùn. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 7: D).

(AI giải đề cho tôi)
Đai nhiệt đới gió mùa ở nước ta có các hệ sinh thái: rừng nhiệt đới gió mùa thường xanh, rừng nhiệt đới gió mùa nửa rừng lá, rừng thứ nhiệt đới khô (và rừng trên núi cao). Rừng cận nhiệt đới lá rộng và lá kim thuộc đai cận nhiệt đới ở vùng núi cao phía Bắc, không thuộc đai nhiệt đới gió mùa. Vậy đáp án là C.

(AI giải đề cho tôi)
Đai ôn đối gió mùa trên núi (khoảng 1600–2600 m) có điều kiện khí hậu mát mẻ, nhiệt độ thấp, độ ẩm cao mang tính ôn đới. Chính khí hậu này quyết định sự xuất hiện của các loài thực vật ôn đới như dẻ quỳnh, lãnh sam, thiết sam. Nước, đất, địa hình chỉ là các yếu tố gián tiếp, không phải nguyên nhân chủ yếu. Vậy đáp án là D.

(AI giải đề cho tôi)
Độ cao các đai nhiệt phụ thuộc vào nền nhiệt độ: nền nhiệt càng thấp, ranh giới các đai càng hạ xuống. Phía Bắc nước ta có mùa đông lạnh (nền nhiệt độ thấp hơn phía Nam) nên độ cao dải nhiệt đới gió mùa hạ thấp hơn. Đáp án khớp với bảng đáp án mã đề 302 (Câu 75: C).

(AI giải đề cho tôi)
Ở độ cao 600–700m đến 1600–1700m, khí hậu mang tính chất ôn đới (nhiệt độ giảm theo độ cao, mưa nhiều, độ ẩm lớn). Nhiệt độ quanh năm dưới 15°C chỉ đúng trên 1700m; lượng mưa và độ ẩm ở tầng này tăng chứ không giảm. Vậy đáp án C.

Ở miền Bắc, đai nhiệt đới gió mùa thường phân bố từ chân núi lên đến khoảng 600 - 700 m.
Đáp án: B

a) Đúng. Sự phân hóa thiên nhiên theo độ cao làm thay đổi khí hậu, đất, sinh vật theo từng đai cao. Nhờ đó, nước ta có thể đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp như cây nhiệt đới, cây cận nhiệt, cây ôn đới; đồng thời phát triển các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, tham quan cảnh quan núi cao.
b) Sai. Ba đai cao là biểu hiện của sự phân hóa thiên nhiên theo độ cao, không phải phân hóa từ biển vào đất liền. Từ biển vào đất liền là sự phân hóa theo hướng đông - tây, gồm vùng biển - thềm lục địa, đồng bằng ven biển và vùng đồi núi.
c) Sai. Các cây họ dầu, sằng lẻ, tếch,… phát triển ở phần lãnh thổ phía Nam chủ yếu do khí hậu cận xích đạo gió mùa, nền nhiệt cao quanh năm và có mùa mưa - mùa khô rõ rệt. Ý c) sai ở chỗ nói “lượng mưa lớn quanh năm”, vì phía Nam có sự phân mùa mưa - khô rõ rệt, không mưa lớn quanh năm.
d) Sai. Sự khác biệt khí hậu giữa phần lãnh thổ phía Bắc và phía Nam chủ yếu do vị trí theo vĩ độ và ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc. Phía Bắc chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa Đông Bắc nên có mùa đông lạnh, còn phía Nam nóng quanh năm. Không phải nguyên nhân chính là do sự thay đổi của độ cao địa hình.
a) Đúng. Sự phân hóa thiên nhiên theo độ cao làm thay đổi khí hậu, đất, sinh vật theo từng đai cao. Nhờ đó, nước ta có thể đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp như cây nhiệt đới, cây cận nhiệt, cây ôn đới; đồng thời phát triển các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, tham quan cảnh quan núi cao.
b) Sai. Ba đai cao là biểu hiện của sự phân hóa thiên nhiên theo độ cao, không phải phân hóa từ biển vào đất liền. Từ biển vào đất liền là sự phân hóa theo hướng đông - tây, gồm vùng biển - thềm lục địa, đồng bằng ven biển và vùng đồi núi.
c) Sai. Các cây họ dầu, sằng lẻ, tếch,… phát triển ở phần lãnh thổ phía Nam chủ yếu do khí hậu cận xích đạo gió mùa, nền nhiệt cao quanh năm và có mùa mưa - mùa khô rõ rệt. Ý c) sai ở chỗ nói “lượng mưa lớn quanh năm”, vì phía Nam có sự phân mùa mưa - khô rõ rệt, không mưa lớn quanh năm.
d) Sai. Sự khác biệt khí hậu giữa phần lãnh thổ phía Bắc và phía Nam chủ yếu do vị trí theo vĩ độ và ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc. Phía Bắc chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa Đông Bắc nên có mùa đông lạnh, còn phía Nam nóng quanh năm. Không phải nguyên nhân chính là do sự thay đổi của độ cao địa hình.

(AI giải đề cho tôi)
Đai nhiệt đới gió mùa ở nước ta phân bố ở độ cao trung bình: miền Bắc dưới 600 - 700 m, miền Nam dưới 900 - 1000 m (do miền Nam nóng hơn nên giới hạn đai này cao hơn). Đáp án khớp với bảng đáp án chính thức (câu 9: D).