Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Kim loại nhóm IIA (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Flame colors: Ca – brick red (cam đỏ), Ba – green (lục), K – violet, Li – red. Ngọn lửa màu lục → Ba.

Khi đốt hợp chất của kim loại Ba trên ngọn lửa đèn khí thì ngọn lửa có màu lục.

(AI giải đề cho tôi)
Ion Ca${}^{2+}$ khi bị đốt nóng cho vạch phổ đặc trưng màu đỏ cam (phép thử màu ngọn lửa: Ca – đỏ cam, K – tím nhạt, Sr – đỏ son, Ba – lục vàng). Vậy đốt nóng CaCl${}_2$ tạo ngọn lửa màu đỏ cam.

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng phân hủy đều thu nhiệt (ΔrH° > 0). Muối có ΔrH° phân hủy nhỏ nhất cần ít năng lượng nhất để phân hủy, nên dễ bị nhiệt phân nhất. So sánh: Mg(NO3)2 (255,36) < Ca(NO3)2 (369,64) < Sr(NO3)2 (452,58) < Ba(NO3)2 (510,32) kJ/mol. Vậy Mg(NO3)2 dễ bị nhiệt phân nhất, phù hợp quy luật: kim loại nhóm IIA càng hoạt động (điện dương càng lớn) thì muối nitrate càng bền với nhiệt.

(AI giải đề cho tôi)
a) Đúng: Tính kim loại của nhóm IIA tăng từ Be đến Ba nên khả năng phản ứng với nước tăng dần (Be không tác dụng với nước, Mg phản ứng rất chậm với nước nóng, Ca/Sr/Ba phản ứng với nước lạnh ngày càng mạnh), tương ứng độ tan hydroxide tăng dần từ 2,4.10⁻⁷ đến 3,89 g/100g nước.
b) Sai: Ca(OH)₂, Sr(OH)₂, Ba(OH)₂ đều là bazơ mạnh, phân li hoàn toàn tạo 2 OH⁻. Ở cùng nồng độ 0,01 M thì [OH⁻] = 0,02 M như nhau nên pH bằng nhau (pH ≈ 12,3), không tăng dần.
c) Sai: Be không phản ứng với nước ở nhiệt độ phòng vì bề mặt bị lớp oxide/hydroxide bám chặt bảo vệ (độ tan cực thấp, màng không bong ra); Be chỉ tác dụng với hơi nước ở nhiệt độ cao.
d) Sai: Nồng độ phần trăm của dung dịch bão hòa Ba(OH)₂: C% = 3,89/(100 + 3,89) × 100% ≈ 3,74%, không phải 3,84%.
a) (AI giải đề cho tôi)
Tính kim loại tăng từ Be đến Ba nên khả năng phản ứng với nước tăng dần, tương ứng độ tan hydroxide tăng dần.
b) (AI giải đề cho tôi)
Cả ba đều là bazơ mạnh; ở cùng nồng độ 0,01 M, [OH⁻] = 0,02 M nên pH bằng nhau (≈12,3), không tăng dần.
c) (AI giải đề cho tôi)
Be không phản ứng với nước ở nhiệt độ phòng do lớp oxide/hydroxide bám chặt bảo vệ bề mặt, không bong ra.
d) (AI giải đề cho tôi)
C% = 3,89/(100+3,89)×100% ≈ 3,74% ≠ 3,84%.

a) Đúng.
b) Đúng.
c) Sai. Be không phản ứng với nước.
d) Sai. C\% = $\frac{3,89}{3,89+100}.100$ = 3,74\%.
a) Đúng.
b) Đúng.
c) Sai. Be không phản ứng với nước.
d) Sai. C\% = $\frac{3,89}{3,89+100}.100$ = 3,74\%.

(AI giải đề cho tôi)
Chất cản quang trong kĩ thuật chụp X-Quang là BaSO${}_4$ vì nó không tan trong nước và acid, hấp thụ tia X tốt (các chất còn lại tan hoặc không phù hợp). Khối lượng mol: $M_{BaS{O}_4}=137+32+4\times 16=233$ g/mol. Đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
a) Độ tan M(OH)₂ tăng mạnh từ Be (2,4.10⁻⁷) đến Ba (3,89 g/100 g H₂O), phản ánh tính kim loại và khả năng phản ứng với nước tăng dần từ Be tới Ba (Be, Mg gần như không phản ứng; Ca phản ứng yếu; Sr, Ba phản ứng mạnh). → Đúng.

b) Ca(OH)₂, Sr(OH)₂, Ba(OH)₂ đều là các base mạnh, tan hoàn toàn ở nồng độ 0,01 M (độ tan của Ca(OH)₂ ≈ 0,023 M > 0,01 M). Do đó cả ba dung dịch đều cho [OH⁻] = 0,02 M, pH như nhau (≈ 12,3), không xếp theo thứ tự tăng dần. → Sai.

c) Kim loại nhóm IIA hóa trị II phản ứng với nước tạo hydroxide và khí H₂: M + 2H₂O → M(OH)₂ + H₂. Cân bằng: M (1), H (4), O (2) hai vế. → Đúng.

d) Độ tan Ca(OH)₂ = 0,17 g/100 g H₂O. Trong 100 g H₂O hòa tan 0,17 g, khối lượng dung dịch = 100,17 g, thể tích = 100,17/1,02 ≈ 98,2 mL. n(Ca(OH)₂) = 0,17/74 ≈ 2,30.10⁻³ mol → C ≈ 0,0234 M, [OH⁻] ≈ 0,0468 M, pOH ≈ 1,33, pH ≈ 12,67, xấp xỉ (cùng bậc) với giá trị 12,5 nêu trong đề. → Đúng.
a) (AI giải đề cho tôi)
Độ tan hydroxide tăng từ Be tới Ba cho thấy tính kim loại và mức độ phản ứng với nước tăng dần từ Be tới Ba.
b) (AI giải đề cho tôi)
Cả ba đều là base mạnh tan hoàn toàn ở 0,01 M nên [OH⁻] = 0,02 M, pH bằng nhau (≈12,3), không tăng dần.
c) (AI giải đề cho tôi)
M + 2H₂O → M(OH)₂ + H₂ cân bằng đúng về nguyên tử và electron (M bị oxi hóa từ 0 lên +2).
d) (AI giải đề cho tôi)
Độ tan Ca(OH)₂ = 0,17 g/100 g H₂O → 100 g H₂O hòa tan 0,17 g, khối lượng dung dịch = 100,17 g, thể tích = 100,17/1,02 ≈ 98,2 mL. n(Ca(OH)₂) = 0,17/74 ≈ 2,30.10⁻³ mol → C ≈ 0,0234 M, [OH⁻] ≈ 0,0468 M, pOH ≈ 1,33, pH ≈ 12,67, xấp xỉ (cùng bậc) với giá trị 12,5 nêu trong đề. → Đúng.

a) Đúng.
b) Đúng.
c) Đúng.
d) Sai. Với 100 g nước, khối lượng dung dịch bão hoà $Ca(OH{)}_2$ là 100,17 g.
Thể tích dung dịch $Ca(OH{)}_2$ bão hoà $=100,17.1,02=102,17$ (mL) $=0,102$ L.
$\Rightarrow$ Nồng độ mol của dung dịch $Ca(OH{)}_2$ bão hoà $=\frac{0,17}{74.0,102}=2,25.10^{-2}$ (M).
$Ca(OH{)}_2\to C{a}^{2+}+2O{H}^{-}\Rightarrow [O{H}^{-}]=4,5.10^{-2}$ M $\Rightarrow$ pOH $=-\lg [O{H}^{-}]=1,347$
$\Rightarrow$ pH $=14-$ pOH $=12,65\approx 12,7$.
a) Đúng.
b) Đúng.
c) Đúng.
d) Sai. Với 100 g nước, khối lượng dung dịch bão hoà $Ca(OH{)}_2$ là 100,17 g.
Thể tích dung dịch $Ca(OH{)}_2$ bão hoà $=100,17.1,02=102,17$ (mL) $=0,102$ L.
$\Rightarrow$ Nồng độ mol của dung dịch $Ca(OH{)}_2$ bão hoà $=\frac{0,17}{74.0,102}=2,25.10^{-2}$ (M).
$Ca(OH{)}_2\to C{a}^{2+}+2O{H}^{-}\Rightarrow [O{H}^{-}]=4,5.10^{-2}$ M $\Rightarrow$ pOH $=-\lg [O{H}^{-}]=1,347$
$\Rightarrow$ pH $=14-$ pOH $=12,65\approx 12,7$.

(AI giải đề cho tôi)
n_{H_2}=6,72/22,4=0,3 mol. Ba tan trong cả axit và nước: Ba + 2H_2O → Ba(OH)_2 + H_2, nên n_{Ba}=0,3 mol (a=41,1 g), sinh 0,6 mol OH^-. Trong dung dịch: n_{H^+}=0,2.2=0,4 mol; n_{SO_4^{2-}}=0,2+0,2=0,4 mol; n_{Mg^{2+}}=0,2 mol. Ba^{2+} + SO_4^{2-} → BaSO_4↓: Ba^{2+} (0,3 mol) < SO_4^{2-} (0,4 mol) nên kết tủa BaSO_4 = 0,3 mol = 69,9 g. OH^- trung hòa H^+: 0,4 mol, còn dư 0,2 mol OH^- tác dụng Mg^{2+}: Mg^{2+} + 2OH^- → Mg(OH)_2↓ = 0,1 mol = 5,8 g. Tổng m = 69,9 + 5,8 = 75,7 g? Kiểm tra lại: OH^- dư = 0,6 - 0,4 = 0,2 mol → Mg(OH)_2 = 0,1 mol = 5,8 g → m = 75,7 g (đáp án D). Lưu ý: nếu OH^- dư đủ 0,4 mol thì được 81,5, nhưng ở đây chỉ dư 0,2 mol nên m = 75,7 g.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm thổ thuộc nhóm IIA. Na là kim loại kiềm (nhóm IA), Al thuộc nhóm IIIA, Fe là kim loại chuyển tiếp. Ca (canxi) thuộc nhóm IIA nên là kim loại kiềm thổ. Đáp án B, khớp với đáp án nguồn (in đậm đỏ trong đề).

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm thổ thuộc nhóm IIA. Na là kim loại kiềm (nhóm IA), Al thuộc nhóm IIIA, Fe là kim loại chuyển tiếp. Ca (canxi) thuộc nhóm IIA nên là kim loại kiềm thổ. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (2B).

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm thổ thuộc nhóm IIA: Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra. Na thuộc nhóm kim loại kiềm (IA), Al thuộc nhóm IIIA, Fe là kim loại chuyển tiếp. Vậy Ca là kim loại kiềm thổ, khớp đáp án nguồn B.

(AI giải đề cho tôi) Giai đoạn 1 (V: 0 → 0,1 l): n Ba(OH)₂ = 0,05 mol → 0,1 mol OH⁻ khử HCO₃⁻ thành CO₃²⁻; Ba²⁺ sẵn có = 0,05 (BaCl₂) + 0,05 (Ba(OH)₂) = 0,1 mol → kết tủa 0,1 mol BaCO₃, khớp điểm (0,1; 0,1). Giai đoạn 2 (V: 0,1 → 0,3 l): còn 0,1 mol HCO₃⁻ (x = 0,2), OH⁻ thêm = 0,2 mol tạo 0,1 mol CO₃²⁻ kết tủa với 0,1 mol Ba²⁺ từ Ba(OH)₂ → tổng kết tủa 0,2 mol tại V = 0,3, sau đó đường nằm ngang. Vậy x = 0,2; y = 0,05 → chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm thổ thuộc nhóm IIA: Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra. Trong các lựa chọn, Na thuộc nhóm kim loại kiềm (IA), Al thuộc nhóm IIIA, Fe là kim loại chuyển tiếp, còn Ca thuộc nhóm IIA nên là kim loại kiềm thổ.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm thổ thuộc nhóm IIA. Na là kim loại kiềm (nhóm IA), Al thuộc nhóm IIIA, Fe là kim loại chuyển tiếp. Ca (canxi) thuộc nhóm IIA nên là kim loại kiềm thổ. Đáp án khớp với đáp án nguồn: B.

(AI giải đề cho tôi)
Nhóm IIA gồm các kim loại kiềm thổ (Be, Mg, Ca, Sr, Ba). Trong các lựa chọn: Al thuộc IIIA, Na thuộc IA, Fe là kim loại chuyển tiếp, chỉ Ca thuộc nhóm IIA.

Định hướng tư duy giải
• X { NaOH : 0,04 mol ; Ba(OH)₂ : 0,02 mol } → ↓ { BaSO₄ : 0,02 mol } → m = 4,66 gam

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm thổ thuộc nhóm IIA: Be, Mg, Ca, Sr, Ba. Fe là kim loại chuyển tiếp, Al thuộc nhóm IIIA, K là kim loại kiềm (nhóm IA). Vậy Mg là kim loại kiềm thổ, khớp đáp án nguồn (B).