Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Kim loại nhóm IIA (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại nhóm IIA phản ứng mạnh với nước ở nhiệt độ thường là Ca, Sr, Ba (Be, Mg chỉ phản ứng với nước ở nhiệt độ cao hoặc hơi nước). Vậy đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Ba tác dụng lần lượt với từng dung dịch: (1) K2SO4: Ba + H2O tạo Ba(OH)2, sau đó Ba(OH)2 + K2SO4 → BaSO4↓ (kết tủa trắng, không tan). (2) NaHCO3: Ba + 2H2O → Ba(OH)2 + H2, rồi Ba(OH)2 + NaHCO3 → BaCO3↓ + NaOH + H2O (kết tủa). (3) HNO3: Ba + 2HNO3 → Ba(NO3)2 + H2↑, Ba(NO3)2 tan, không có kết tủa. (4) NH4Cl: Ba + 2H2O → Ba(OH)2, Ba(OH)2 + 2NH4Cl → BaCl2 + 2NH3↑ + 2H2O, đều tan, không kết tủa. Vậy có 2 trường hợp xuất hiện kết tủa (BaSO4 và BaCO3). Đáp án C, khớp với đáp án nguồn (C. 2).

Theo nguồn (trang 101), đáp án được in màu đỏ là C. 6. Giải thích: Ba + 2HCl → BaCl${}_2$ + H${}_2$; vì thu được a mol H${}_2$ từ a mol HCl nên Ba dư, dung dịch X chứa BaCl${}_2$ và Ba dư. Các chất tác dụng được: Na${}_2$SO${}_4$ (kết tủa BaSO${}_4$), Na${}_2$CO${}_3$ (kết tủa BaCO${}_3$), Al (Ba dư tác dụng với dung dịch kiềm tạo bởi... thực chất Ba tác dụng với nước/dung dịch muối), AlCl${}_3$, Mg (Ba dư khử Mg${}^{2+}$), NaHCO${}_3$ (kết tủa BaCO${}_3$) — tổng 6 chất. (Nguồn chỉ in đáp án C màu đỏ, không kèm lời giải chi tiết.)

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại nhóm IIA có hóa trị II (Mg, Ca, Ba...), oxit của chúng có công thức chung RO (ví dụ MgO, CaO, BaO). Kiểm tra: O có hóa trị -II, R hóa trị +II nên tỉ lệ 1:1, đúng RO.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại Be (beryllium) không tác dụng với nước ở nhiệt độ thường do là kim loại kiềm thổ nhẹ có lớp màng oxit bảo vệ và tính khử yếu hơn so với Na, K, Ba. Na, K (kim loại kiềm) tác dụng mạnh với nước thường: $2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2\uparrow$; Ba cũng tác dụng được với nước thường: $Ba+2H_{2}O\to Ba(OH{)}_2+H_2\uparrow$. Đáp án trùng với đáp án nguồn (13-A).

(AI giải đề cho tôi)
Độ tan của hydroxide nhóm IIA ở 20 °C tăng dần từ Mg xuống Ba: Mg(OH)2 rất ít tan (Ksp ≈ 5,6·10⁻¹²), Ca(OH)2 ít tan (Ksp ≈ 5,5·10⁻⁶), Sr(OH)2 tan khá (Ksp ≈ 3,2·10⁻⁴), Ba(OH)2 tan tốt (Ksp ≈ 5·10⁻³). Quy luật: đi từ trên xuống nhóm IIA, độ tan của hydroxide tăng dần. Vậy thứ tự tăng dần là Mg(OH)2 < Ca(OH)2 < Sr(OH)2 < Ba(OH)2, tương ứng phương án B (khớp đáp án nguồn 17-B).

HD:
(a) Be không tác dụng với H${}_2$O ở nhiệt độ thường và khi đun nóng, Mg phản ứng chậm với H${}_2$O ở nhiệt độ thường và phản ứng nhanh hơn khi đun nóng
(b) Khi tác dụng với dung dịch muối thì kim loại kiềm phản ứng với H${}_2$O trước

(AI giải đề cho tôi)
$n_{Mg}=2,88/24=0,12$ mol. $Mg+H_{2}S{O}_4\to MgS{O}_4+H_2$, nên $n_{MgS{O}_4}=0,12$ mol. $m=0,12\times 120=14,4$ gam. Đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
n_Ba = 1,37/137 = 0,01 mol; n_CuSO4 = 1×0,01 = 0,01 mol. Ba tác dụng nước: Ba + 2H2O → Ba(OH)2 + H2↑, tạo 0,01 mol Ba(OH)2. Sau đó Ba(OH)2 + CuSO4 → BaSO4↓ + Cu(OH)2↓ (tỉ lệ 1:1, cả hai vừa đủ 0,01 mol). Khối lượng kết tủa: m_BaSO4 = 0,01×233 = 2,33 g; m_Cu(OH)2 = 0,01×98 = 0,98 g. Tổng m = 2,33 + 0,98 = 3,31 gam.

(AI giải đề cho tôi)
Nhóm IIA gồm Be, Mg, Ca, Sr, Ba. K và Na thuộc nhóm IA, Al thuộc nhóm IIIA. Vậy chỉ có Ca và Ba đều thuộc nhóm IIA.

(AI giải đề cho tôi)
Ba, Na, K là kim loại kiềm/kiềm thổ mạnh, phản ứng với nước ở điều kiện thường (2Na + 2H2O → 2NaOH + H2; Ba + 2H2O → Ba(OH)2 + H2). Be là kim loại khá trơ, không phản ứng với nước ở điều kiện thường do có lớp oxit bảo vệ và độ hoạt động hóa học thấp.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng phát biểu: (A) Đúng — nhiệt độ nóng chảy kim loại kiềm giảm từ Li xuống Cs khi điện tích hạt nhân tăng (bán kính tăng, liên kết kim loại yếu đi). (B) Sai — ở nhiệt độ thường, Be và Mg (lớp phủ oxit) không tác dụng được với nước; chỉ Ca, Sr, Ba phản ứng với nước lạnh. (C) Đúng — Na₂CO₃ là nguyên liệu chính sản xuất thủy tinh. (D) Đúng — nhôm bền do màng oxit Al₂O₃ bảo vệ. Vậy phát biểu sai là B.

(AI giải đề cho tôi)
Nhóm IIA (kiềm thổ) gồm Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra. Fe thuộc nhóm VIIIB, Zn nhóm IIB, Al nhóm IIIA. Vậy Ba thuộc nhóm IIA.

(AI giải đề cho tôi)
Ca là kim loại kiềm thổ (nhóm IIA) hoạt động mạnh, phản ứng với nước ở điều kiện thường: $Ca+2H_{2}O\to Ca(OH{)}_2+H_2\uparrow$. Cu, Fe, Al không tan trong nước ở điều kiện thường. Vậy đáp án là D.

(AI giải đề cho tôi)
Gọi kim loại là M (nhóm IIA), phản ứng: $M+2HCl\to MC{l}_2+H_2$. Khối lượng muối tăng thêm so với kim loại chính là khối lượng Cl: $m_{Cl}=11,1-4,0=7,1$ g, tức $n_M=n_{MC{l}_2}=\frac{7,1}{71}=0,1$ mol. Vậy $M=\frac{4,0}{0,1}=40$ g/mol → canxi (Ca). Kiểm tra: 0,1 mol Ca + HCl tạo 0,1 mol CaCl2 = 11,1 g. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Ba tác dụng với nước tạo Ba(OH)₂. (1) NH₄Cl: chỉ giải phóng NH₃, không kết tủa. (2) Na₂CO₃: Ba(OH)₂ + Na₂CO₃ → BaCO₃↓. (3) K₂SO₄: tạo BaSO₄↓. (4) AlCl₃ dư: Ba(OH)₂ + AlCl₃ → Al(OH)₃↓ (Al(OH)₃ không tan trong muối nhôm dư). (5) Mg(NO₃)₂: tạo Mg(OH)₂↓. (6) KOH: không phản ứng, không kết tủa. Vậy kết tủa ở 2, 3, 4, 5 → chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại hóa trị II phản ứng: $M+2HCl\to MC{l}_2+H_2$. Số mol $H_2=0,28/22,4=0,0125$ mol, nên $n_M=0,0125$ mol. Khối lượng mol nguyên tử: $M=0,5/0,0125=40$ g/mol, ứng với canxi (Ca, $M=40$). Kiểm tra: Ba (137), Mg (24), Sr (88) đều không khớp.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm thổ hóa trị II: M + 2HCl → MCl₂ + H₂. n(H₂) = 11,2/22,4 = 0,5 mol → tổng n(kim loại) = 0,5 mol. Khối lượng trung bình = 15,2/0,5 = 30,4 g/mol. Hai kim loại thuộc hai chu kỳ liên tiếp phải có M₁ < 30,4 < M₂. Xét các cặp: Mg (24) và Ca (40) thỏa mãn (24 < 30,4 < 40); Ca (40) và Sr (88) đều > 30,4; Be (9) và Mg (24) đều < 30,4; Sr (88) và Ba (137) đều > 30,4. Vậy hai kim loại là Mg và Ca.

(AI giải đề cho tôi)
Trong nhóm IIA, tính bazơ của hidroxit tăng dần từ trên xuống dưới (Be(OH)2 < Mg(OH)2 < Ca(OH)2 < Ba(OH)2). So sánh: NaOH, KOH là bazơ mạnh (kim loại kiềm), Ba(OH)2 là bazơ mạnh (kim loại kiềm thổ nặng), còn Mg(OH)2 là bazơ yếu, ít tan trong nước. Vậy chất có tính bazơ yếu nhất là Mg(OH)2.