Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chọn và xử lý biểu đồ theo yêu cầu đề (Địa lý Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Để thể hiện tốc độ tăng trưởng (tính chất liên tục theo thời gian) của giá trị nhập khẩu qua các năm 2015, 2018, 2019, 2020 của hai mặt hàng (sắt, thép và than đá), biểu đồ đường là thích hợp nhất vì nó thể hiện rõ xu hướng biến động, tốc độ tăng/giảm qua các mốc thời gian. Biểu đồ tròn chỉ thể hiện cơ cấu tại một thời điểm; biểu đồ cột thể hiện độ lớn tại từng thời điểm; biểu đồ miền thường dùng cho tổng thể và cơ cấu có số lượng đối tượng nhiều hơn. Đáp án trùng với đáp án nguồn (Câu 80: C).

Câu 39 (VD):
Phương pháp:
Đặt tên biểu đồ.
Cách giải:
Biểu đồ thể hiện: Thay đổi cơ cấu diện tích lúa theo mùa vụ.
Chọn A.

Câu 40 (VD):
Phương pháp:
Nhận dạng biểu đồ.
Cách giải:
Biểu đồ đường: 4 mốc thời gian, thể hiện tốc độ tăng trưởng, đơn vị \%.
Chọn D.

(AI giải đề cho tôi)
Bảng có 2 đại lượng (xuất khẩu, nhập khẩu) ở các mốc thời gian rời rạc (2010, 2012, 2014, 2017), yêu cầu thể hiện quy mô giá trị nên biểu đồ cột (cột đôi) là thích hợp nhất. Biểu đồ đường/miền thường dùng cho chuỗi liên tục hoặc thể hiện tốc độ, cơ cấu; biểu đồ kết hợp không cần thiết vì các số liệu cùng đơn vị và cùng thang giá trị. Đáp án D trùng với đáp án nguồn (câu 15: D).

(AI giải đề cho tôi)
Biểu đồ đường có trục tung đơn vị %, mốc gốc 100 (năm 2010) và các giá trị tương đối so với năm gốc (Việt Nam 177,2; Phi-lip-pin 152,8; Thái Lan 119,3 năm 2016). Đây là biểu đồ thể hiện tốc độ tăng trưởng GDP (so sánh theo thời gian, đơn vị %), không phải quy mô (giá trị tuyệt đối), cơ cấu hay chuyển dịch cơ cấu (cần các ngành kinh tế). Đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

Dựa vào kĩ năng nhận diện biểu đồ, biểu đồ thích hợp nhất thể hiện giá trị hoặc sự so sánh giá trị thực tế (số liệu thực) là biểu đồ cột ghép (loại tròn và miền vì không yêu cầu thể hiện cơ cấu; loại đường vì biểu đồ đường thường thể hiện tốc độ tăng trưởng)

Dựa vào biểu đồ Cơ cấu số lượng vật nuôi Trung du miền núi Bắc Bộ và Tây Nguyên, dễ nhận thấy tỉ trọng bò của TDMNBB là 10,2% thấp hơn tỉ trọng bò của Tây Nguyên (26,9%) => nhận định "Tỉ trọng bò của Trung du và miền núi Bắc Bộ cao hơn Tây Nguyên" là không đúng

Dựa vào kĩ năng nhận diện biểu đồ, biểu đồ miền thường thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu qua nhiều năm (>3 năm) => Biểu đồ đã cho thể hiện sự "Chuyển dịch cơ cấu GDP phân theo thành phần kinh tế của nước ta, giai đoạn 2006 – 2014"

(AI giải đề cho tôi)
Theo biểu đồ: năm 2015 In-đô-nê-xi-a 75397,8 nghìn tấn > Việt Nam 45215,7 nghìn tấn; năm 2020 In-đô-nê-xi-a 55534,5 nghìn tấn > Việt Nam 43346,6 nghìn tấn. Cả hai nước đều giảm (In-đô-nê-xi-a giảm từ 75397,8 xuống 55534,5; Việt Nam giảm từ 45215,7 xuống 43346,6), nên A, B sai. Ở cả hai năm In-đô-nê-xi-a đều cao hơn Việt Nam, nên C sai, D đúng. Khớp đáp án nguồn D.

(AI giải đề cho tôi)
Biểu đồ đường có trục tung tính bằng %, lấy mốc 100% tại năm 2013, sau đó thể hiện các giá trị tương đối qua các năm (xăng: 115,2 - 86,2 - 81,3; phân bón: 164,1 - 153,9 - 140,2; sắt, thép: 97,2 - 81,3 - 66). Đây là chỉ số so với năm gốc 2013, tức tốc độ tăng (giảm) trưởng giá trị nhập khẩu, không phải quy mô tuyệt đối hay cơ cấu (% tổng nhập khẩu). Vậy đáp án A, trùng với đáp án nguồn (Câu 76 - A).

(AI giải đề cho tôi)
Muốn thể hiện sự thay đổi cơ cấu (tỷ trọng các thành phần cá nuôi, tôm nuôi, thủy sản khác) qua các năm 2010, 2018, 2019, 2020, biểu đồ miền là thích hợp nhất vì vừa thể hiện cơ cấu từng thành phần, vừa thể hiện sự thay đổi cơ cấu theo thời gian. Biểu đồ tròn chỉ thể hiện cơ cấu tại từng thời điểm riêng lẻ; biểu đồ cột thể hiện số liệu tuyệt đối; biểu đồ đường thể hiện tốc độ phát triển. Đáp án nguồn (A) khớp với kết quả giải độc lập.

Theo bảng số liệu, để thể hiện diện tích và sản lượng lúa ở một số vùng nước ta năm 2018, dạng biểu đồ cột là thích hợp nhất.

(AI giải đề cho tôi)
Muốn thể hiện tốc độ tăng trưởng (sự biến động qua các mốc thời gian 2015, 2017, 2019, 2020) của hai đại lượng diện tích và sản lượng hồ tiêu, biểu đồ đường là thích hợp nhất vì nó thể hiện rõ xu hướng tăng, giảm liên tục theo thời gian. Biểu đồ cột chỉ thể hiện quy mô tại từng thời điểm, biểu đồ miền thích hợp cho cơ cấu tổng thể, biểu đồ kết hợp dùng khi hai đại lượng khác đơn vị và cần thể hiện cả quy mô lẫn tỉ lệ. Đáp án trùng với đáp án nguồn: B.

(AI giải đề cho tôi)
Biểu đồ kết hợp gồm các cột thể hiện sản lượng khai thác (2414,4; 2705,4; 3226,1; 3777,7 nghìn tấn) và nuôi trồng (2728,3; 3115,3; 3644,6; 4490,5 nghìn tấn) qua các năm 2010, 2012, 2016, 2019 — đây là quy mô (số liệu tuyệt đối, đơn vị nghìn tấn), không phải cơ cấu (thường dùng trục % cho từng thành phần trong tổng) hay tốc độ tăng trưởng. Đường biểu diễn tỉ trọng sản lượng nuôi trồng (53,1%; 53,5%; 53,0%; 54,3%) trên trục %. Vậy biểu đồ thể hiện quy mô sản lượng khai thác, nuôi trồng và tỉ trọng sản lượng thủy sản nuôi trồng. Khớp với đáp án nguồn A.

(AI giải đề cho tôi)
Biểu đồ trụ có trục tung đơn vị 'Nghìn ha', thể hiện diện tích cây hàng năm (11214,3; 11700; 11271,7; 10871,4 nghìn ha) và cây lâu năm (2846,8; 3245,3; 3496,8; 3616,3 nghìn ha) qua các năm 2010, 2015, 2018, 2020. Vì đơn vị là ha nên đây là diện tích, không phải cơ cấu (A), giá trị sản xuất (B) hay tốc độ tăng trưởng (C). Khớp đáp án nguồn: D.

(AI giải đề cho tôi)
Bảng có 2 đối tượng (Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po) ở 4 mốc thời gian, số liệu là đại lượng tĩnh cần so sánh giá trị giữa các năm và giữa hai nước. Biểu đồ cột thể hiện rõ nhất sự so sánh GDP theo từng năm của hai nước. Biểu đồ tròn không phù hợp (không phải cơ cấu), biểu đồ đường thường dùng cho chuỗi liên tục nhiều năm, biểu đồ kết hợp không cần thiết. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 23: A).

(AI giải đề cho tôi)
Biểu đồ đường có trục tung đơn vị %, lấy mốc 2010 = 100, thể hiện chỉ số khối lượng hàng hóa vận chuyển qua các năm (đường sắt: 83,0 → 64,9; đường biển: 95,3 → 126,5; đường bộ: 130,1 → 228,4). Đây là số tương đối so với năm gốc, phản ánh tốc độ tăng (giảm) trưởng khối lượng hàng hóa của từng ngành vận tải, không phải quy mô (số tuyệt đối), cơ cấu hay chuyển dịch cơ cấu (cần tỷ trọng % tổng). Đáp án A, khớp đáp án nguồn (Câu 76 = A).

(AI giải đề cho tôi)
Muốn thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu (tỷ trọng %) diện tích cây công nghiệp hàng năm và lâu năm qua các năm 2010, 2013, 2016, 2019, dạng biểu đồ tròn là thích hợp nhất: mỗi năm vẽ một vòng tròn thể hiện cơ cấu 2 loại cây, so sánh các vòng tròn qua các năm sẽ thấy rõ sự chuyển dịch cơ cấu. Biểu đồ miền không phù hợp vì chỉ có 2 đối tượng và yêu cầu là cơ cấu; biểu đồ đường thể hiện tốc độ phát triển; biểu đồ kết hợp không cần thiết. Đáp án khớp với đáp án nguồn (câu 80: D).

(AI giải đề cho tôi)
Biểu đồ đường thể hiện khối lượng hàng hóa vận chuyển của đường bộ, đường thủy nội địa, đường sắt qua các năm 2010, 2013, 2016, 2019 với mốc gốc 2010 = 100 (đơn vị %): đường bộ tăng 100 → 130,1 → 165,2 → 228,4; đường thủy nội địa 100 → 125,6 → 149,6 → 184,4; đường sắt giảm 100 → 83,0 → 66,3 → 64,9. Đây là số tương đối so với năm gốc, thể hiện quy mô (mức độ) khối lượng hàng hóa của từng ngành vận tải qua thời gian, không phải cơ cấu (các số không cộng thành 100% trong từng năm) nên không phải B, C, D. Đáp án A, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Bảng có hai thành phần (khai thác biển và khai thác nội địa) với đơn vị gốc là nghìn tấn, giá trị hai dòng chênh lệch rất lớn (biển: 2220,0 → 3576,6; nội địa: ~190 – 201). Muốn thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu (tỷ trọng %) qua các năm 2010, 2013, 2016, 2019, cần vẽ biểu đồ kết hợp: cột thể hiện sản lượng khai thác biển (quy mô lớn) và đường thể hiện sản lượng khai thác nội địa (quy mô nhỏ) trên cùng một biểu đồ, từ đó tính và so sánh cơ cấu qua các năm. Biểu đồ tròn chỉ thể hiện được cơ cấu của từng năm riêng lẻ, không thể hiện được sự chuyển dịch liên tục; biểu đồ miền và đường không phù hợp vì hai đại lượng chênh lệch quá lớn, miền nội địa sẽ bị 'chìm' gần trục hoành. Vậy đáp án là B (Kết hợp), trùng với đáp án nguồn (Câu 80: B).