Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo, danh pháp và điều chế ester (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Gọi X là $C_x{H}_y{O}_z$. Đốt cháy: $n_{C{O}_2}=0,6$ mol nên $x\cdot n_X=0,6$; $n_{H_{2}O}=0,6$ mol nên $y\cdot n_X=1,2$, suy ra $y=2x$ (tỉ lệ $C:H=1:2$). Xét các đáp án: chỉ $C_4{H}_8{O}_2$ (B) có $y=2x$. Kiểm tra khối lượng: $M_{C_4{H}_8{O}_2}=88$ g/mol, $n_X=13,2/88=0,15$ mol; khi đó $n_{C{O}_2}=4\times 0,15=0,6$ mol và $n_{H_{2}O}=8\times 0,15/2=0,6$ mol, khớp hoàn toàn với đề bài. Vậy X là $C_4{H}_8{O}_2$ (ví dụ etyl axetat), khớp với đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Axit oxalic HOOC-COOH có 2 nhóm -COOH, este hóa với hỗn hợp CH3OH và C2H5OH. Các este hai chức (cả hai nhóm -COOH đều este hóa) có thể tạo thành: (CH3OOC)2 (đimetyl oxalat), (C2H5OOC)2 (đietyl oxalat), CH3OOC-COO-C2H5 (metyl etyl oxalat). Vậy tối đa 3 este hai chức. Khớp đáp án A.

$m_{methylsalicylate}=105.10^{-3}.15,4.10^6=1,617.10^6$ g = 1,617 tấn

$$HO{C}_6{H}_{4}COOH+C{H}_{3}OH\stackrel{H_{2}S{O}_4,t^0}{\rightleftharpoons }HO{C}_6{H}_{4}COOC{H}_3+H_{2}O$$

Khối lượng: 138 g → 152 g

$m_{axitsalixylic}=\frac{1,617.138}{152.70\%}=2,097$ tấn ← H=60% — 1,617 tấn

Mục đích thí nghiệm là khảo sát ảnh hưởng của lượng $H_{2}S{O}_4$ đặc đến hiệu suất tạo ester. Như vậy chỉ được thay đổi yếu tố (2).
Các yếu tố còn lại phải giống nhau:
- (1) nhiệt độ;
- (3) lượng ethanol và acetic acid ban đầu;
- (4) thời gian phản ứng.
Đáp án: D.

Các ester:

1. methyl propionate: 4 nguyên tử C;
2. ethyl butyrate: 6 nguyên tử C;
3. methyl acetate: 3 nguyên tử C;
4. ethyl propionate: 5 nguyên tử C.

Đề cho:

Số nguyên tử carbon càng tăng thì độ tan trong nước càng giảm.

Vì yêu cầu sắp xếp theo chiều tăng dần độ tan, ta phải đi từ chất có nhiều C nhất đến ít C nhất:

$$6C\to 5C\to 4C\to 3C$$

Tương ứng:

$$(2)\to (4)\to (1)\to (3)$$

Vậy: 2413.

a) Sai vì ethyl acetate được tách khỏi hỗn hợp bằng phương pháp chiết vì ethyl acetate là chất lỏng không tan trong các chất trong hỗn hợp; phương pháp kết tinh chỉ dùng để tách lấy chất rắn. b) Sai vì hiệu suất phản ứng ở 60°C (70%) cao hơn hiệu suất phản ứng ở 120 °C (50%). c) Sai vì theo kết quả thí nghiệm thì phản ứng đạt hiệu suất cao nhất ở khoảng 80 °C sau đó giảm xuống. d) Đúng.
a) Sai vì ethyl acetate được tách khỏi hỗn hợp bằng phương pháp chiết vì ethyl acetate là chất lỏng không tan trong các chất trong hỗn hợp. Phương pháp kết tinh chỉ dùng để tách lấy chất rắn.
b) Sai vì hiệu suất phản ứng ở 60°C (70%) cao hơn hiệu suất phản ứng ở 120 °C (50%).
c) Sai vì theo kết quả thí nghiệm thì phản ứng đạt hiệu suất cao nhất ở khoảng 80 °C sau đó giảm xuống.
d) Đúng.

(AI giải đề cho tôi)
Trong thí nghiệm điều chế ethyl acetate: ống sinh hàn (2) dùng để ngưng tụ hơi chất lỏng; phễu chiết (4) dùng để tách hai chất lỏng không trộn lẫn (ethyl acetate và nước); bình cầu có nhánh (1) là nơi thực hiện phản ứng ester hóa; bếp điện (5) cung cấp nhiệt cho phản ứng. Bình tam giác (3) chỉ dùng đựng sản phẩm thu được. Vậy dãy bốn số theo thứ tự chức năng là: 2; 4; 1; 5.

Hướng dẫn giải:
A. Sai. Gốc acid trong monolaurin là $C_{11}{H}_{23}COO-$.
B. Đúng
C. Đúng
D. Đúng

(AI giải đề cho tôi)
Bỗng rượu chứa etanol; để lâu trong không khí, vi khuẩn axetic oxi hóa một phần $C_2{H}_{5}OH$ thành $C{H}_{3}COOH$ (gây vị chua). Khi nấu canh, axit axetic tác dụng với phần etanol còn lại tạo thành este etyl axetat có mùi thơm: $C{H}_{3}COOH+C_2{H}_{5}OH\rightleftharpoons C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5+H_{2}O$ (xúc tác, nhiệt độ). Vậy chất tạo mùi thơm là $C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5$. Đáp án khớp với đáp án nguồn (61-C).

Ester chứa gốc acetate có dạng:

$C{H}_{3}COOR$

Công thức phân tử ester là $C_5{H}_{10}{O}_2$.

Phần $C{H}_{3}COO-$ có 2 carbon, nên R phải có 3 carbon, tức là $C_3{H}_7-$.

Có 2 gốc $C_3{H}_7-$:

1. $C{H}_{3}C{H}_{2}C{H}_2-$: propyl acetate.
2. $(C{H}_3{)}_{2}CH-$: isopropyl acetate.

Vậy có 2 ester.

Đáp án: 2.

(AI giải đề cho tôi)
Este $C_3{H}_6{O}_2$ tráng gương được khi chứa gốc HCOO- (este của axit fomic), vì phần axit fomic có nhóm -CHO khả năng khử. Xét các phương án: A. $HCOO{C}_2{H}_5$ (etyl fomat) có $M=74$, đúng công thức $C_3{H}_6{O}_2$, thỏa mãn. B. $C_2{H}_{5}COOC{H}_3$ (metyl propionat) có $M=88$, sai công thức phân tử. C. $HCOO{C}_3{H}_7$ có $M=88$, sai công thức phân tử. D. $C{H}_{3}COOC{H}_3$ (metyl axetat) có $M=74$ nhưng không có nhóm -CHO nên không tráng gương được. Vậy đáp án là A.

(AI giải đề cho tôi)
Benzyl axetat là este tạo bởi axit axetic (CH${}_3$COOH) và ancol benzilic (C${}_6$H${}_5$CH${}_2$OH). Phản ứng este hóa: CH${}_3$COOH + C${}_6$H${}_5$CH${}_2$OH $ightleftharpoons$ CH${}_3$-COO-CH${}_2$-C${}_6$H${}_5$ + H${}_2$O. Vậy công thức benzyl axetat là CH${}_3$-COO-CH${}_2$-C${}_6$H${}_5$ (khối lượng phân tử 150). Các phương án khác: B là phenyl axetat (CH${}_3$COO-C${}_6$H${}_5$), C là metyl phenylaxetat, D là metyl benzoat — đều không phải benzyl axetat. Kết quả trùng với đáp án nguồn: A.

(AI giải đề cho tôi)
Ester X có M = 88. Xét các lựa chọn: A. CH3CH2OH là ancol, không phải ester, M = 46. B. CH3COOC2H5 là ester, M = 12·4 + 1·8 + 16·2 = 48 + 8 + 32 = 88, thỏa mãn. C. C3H7COOH là axit carboxylic, không phải ester, M = 88 nhưng sai loại hợp chất. D. HCOOC2H5 là ester nhưng M = 12 + 2 + 28 + 24 + 5 = 74 ≠ 88. Vậy chỉ có CH3COOC2H5 vừa là ester vừa có khối lượng phân tử 88.

(AI giải đề cho tôi) Ester X có M = 88. Xét các ester no, đơn chức, mạch hở: CₙH₂ₙO₂ có M = 14n + 32 = 88 → n = 4, tức C₄H₈O₂. Trong các đáp án, chỉ CH₃COOC₂H₅ (M = 12 + 3 + 12 + 32 + 24 + 5 = 88) là ester có phân tử khối 88. Đáp án B.

a) Sai, thể tích ethyl acetate thu được ở 75°C là nhiều nhất (39,8 mL).
b) Đúng, lượng ethyl acetate thu được ở 80°C là 36,6 mL, nhiều hơn ở 60°C chỉ thu được 25,8 mL.
c) Đúng
d) Sai, khi nhiệt độ tăng lúc đầu hiệu suất phản ứng ester hoá tăng, tại 75°C hiệu suất đạt cực đại, sau đó tăng nhiệt độ sẽ làm hiệu suất giảm dần.
a) Sai, thể tích ethyl acetate thu được ở 75°C là nhiều nhất (39,8 mL).
b) Đúng, lượng ethyl acetate thu được ở 80°C là 36,6 mL, nhiều hơn ở 60°C chỉ thu được 25,8 mL.
c) Đúng
d) Sai, khi nhiệt độ tăng lúc đầu hiệu suất phản ứng ester hoá tăng, tại 75°C hiệu suất đạt cực đại, sau đó tăng nhiệt độ sẽ làm hiệu suất giảm dần.

(AI giải đề cho tôi)
Este no vòng, đơn chức có công thức $C_4{H}_8{O}_2$ thỏa mãn $C_n{H}_{2n}{O}_2$. Các este tạo từ ancol đơn chức và axit đơn chức với tổng số carbon = 4: (1) metyl propionat $C{H}_{3}COOC{H}_3$... cụ thể: $HCOOC{H}_{2}C{H}_{2}C{H}_3$ (propyl fomat), $HCOOCH(C{H}_3{)}_2$ (isopropyl fomat), $C{H}_{3}COOC{H}_{2}C{H}_3$ (etyl axetat), $C{H}_{3}C{H}_{2}COOC{H}_3$ (metyl propionat). Vậy có 4 este. Đáp án B, khớp với đáp án nguồn (Câu 1: B).

Ester là hợp chất có nhóm chức $-COO-$ được tạo từ acid carboxylic và alcohol.
Các chất là ester:
(1) methyl acetate: ester.
(2) propyl acetate: ester.
(3) sodium formate: muối, không phải ester.
(4) sodium palmitate: muối của acid béo, không phải ester.
(5) methyl methacrylate: ester.
(6) methyl formate: ester.
Theo thứ tự từ nhỏ đến lớn: 1256.
Đáp án: 1256.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng chất: (1) methyl acetate CH3COOCH3 là ester; (2) propyl acetate CH3COOC3H7 là ester; (3) sodium formate HCOONa là muối của axit formic, không phải ester; (4) sodium palmitate C15H31COONa là muối (xà phòng), không phải ester; (5) methyl methacrylate CH2=C(CH3)COOCH3 là ester; (6) methyl formate HCOOCH3 là ester. Vậy các chất là ester là (1), (2), (5), (6); liệt kê theo trình tự từ nhỏ đến lớn: 1256.

Phản ứng điều chế ethyl acetate:
CH${}_3$COOH + C${}_2$H${}_5$OH $\rightleftharpoons$ CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$ + H${}_2$O
a) Đúng. Acetic acid phản ứng với ethanol tạo ester ethyl acetate nên đây là phản ứng ester hóa.
b) Sai. Phản ứng ester hóa là phản ứng thuận nghịch, không xảy ra hoàn toàn. Vì vậy chất lỏng trong bình hứng không chỉ có ethyl acetate và nước, mà vẫn có thể lẫn ethanol, acetic acid.
c) Đúng. Dung dịch NaCl bão hòa có tác dụng “tách muối” hay “salting out”, làm giảm độ tan của ethyl acetate trong nước. Đồng thời dung dịch nước muối có khối lượng riêng lớn hơn, giúp phân lớp rõ hơn trong phễu chiết.
d) Đúng. H${}_2$SO${}_4$ đặc vừa là chất xúc tác, vừa có khả năng hút nước. Khi nước bị hút bớt, cân bằng ester hóa chuyển dịch theo chiều tạo ester.
→ Câu 1: ĐSĐĐ
a) Acetic acid phản ứng với ethanol tạo ester ethyl acetate nên đây là phản ứng ester hóa.
b) Phản ứng ester hóa là phản ứng thuận nghịch, không xảy ra hoàn toàn. Vì vậy chất lỏng trong bình hứng không chỉ có ethyl acetate và nước, mà vẫn có thể lẫn ethanol, acetic acid.
c) Dung dịch NaCl bão hòa có tác dụng “tách muối” hay “salting out”, làm giảm độ tan của ethyl acetate trong nước. Đồng thời dung dịch nước muối có khối lượng riêng lớn hơn, giúp phân lớp rõ hơn trong phễu chiết.
d) H${}_2$SO${}_4$ đặc vừa là chất xúc tác, vừa có khả năng hút nước. Khi nước bị hút bớt, cân bằng ester hóa chuyển dịch theo chiều tạo ester.

(AI giải đề cho tôi)
Benzyl axetat là este tạo bởi axit axetic (CH3COOH) và ancol benzilic (C6H5CH2OH), nên công thức là CH3COOCH2C6H5. Các phương án khác: A là metyl phenylaxetat (C6H5CH2COOCH3), C là phenyl axetat, D là metyl benzoat. Đáp án khớp với đáp án nguồn (4-B).