Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Acid–base theo Brønsted và sự điện li (Hóa học Lớp 11)

(AI giải đề cho tôi)
Theo thuyết Brønsted – Lowry, base là chất nhận proton $H^{+}$. Trong phản ứng $H_{2}S+H_{2}O\rightleftharpoons H{S}^{-}+H_3{O}^{+}$: chiều thuận, $H_{2}O$ nhận $H^{+}$ để tạo $H_3{O}^{+}$ nên $H_{2}O$ là base 1; chiều nghịch, $H{S}^{-}$ nhận $H^{+}$ để tạo lại $H_{2}S$ nên $H{S}^{-}$ là base 2. Vậy hai chất đóng vai trò base là $H_{2}O$ và $H{S}^{-}$ (còn $H_{2}S$ và $H_3{O}^{+}$ là các acid). Khớp với đáp án nguồn: D.

(AI giải đề cho tôi)
HNO2 là acid yếu, điện li một phần: HNO2 ⇌ H+ + NO2−. Do đó chỉ một phần nhỏ phân tử HNO2 phân li nên [H+] < 0,10 M (loại A). Theo phương trình điện li, mỗi phân tử HNO2 phân li tạo ra 1 H+ và 1 NO2−, nên [H+] = [NO2−] (bỏ qua điện li của nước), loại B và D. Vậy biểu thức đúng là [H+] < 0,10 M.

(AI giải đề cho tôi)
Nọc ong chứa axit formic (HCOOH) có tính axit. Cần bôi chất có tính bazơ để trung hòa axit. Xà phòng chứa muối của axit béo (như sodium stearate) có tính bazơ nhẹ, an toàn khi bôi lên da, trung hòa được axit formic. Vôi (Ca(OH)₂) tuy bazơ mạnh nhưng ăn mòn da, không phù hợp. Kem đánh răng trung tính hoặc bazơ rất yếu. Giấm (CH₃COOH) là axit, không trung hòa được. Vậy xà phòng là lựa chọn tốt nhất.

(AI giải đề cho tôi)
Dung dịch dẫn điện nhờ các ion. NaOH, CaCl₂, HCl đều là chất điện li mạnh, phân li hoàn toàn thành ion nên bóng đèn sáng. Saccarozo là chất không điện li, không phân li thành ion trong nước nên dung dịch không dẫn điện, bóng đèn không sáng.

Vì có $M{g}^{2+}$ nên dung dịch không có $O{H}^{-}$ → loại B và C. Theo BTĐT: 0,1 + 2(0,2) + 0,1 = 0,2 + a → a = 0,4. Vậy $Y^{-}=N{O}_3^{-}$ và a = 0,4.

(AI giải đề cho tôi)
Chất điện phân mạnh dẫn điện khi có ion tự do. NaCl nóng chảy và KOH nóng chảy đều có ion Na⁺, Cl⁻ / K⁺, OH⁻ di chuyển được nên dẫn điện; HCl tan trong nước phân li thành H⁺ và Cl⁻ nên dẫn điện. KCl rắn, khan là hợp chất ion nhưng các ion bị liên kết cố định trong mạng tinh thể, không di chuyển được nên không dẫn điện. Đáp án B, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Chất dẫn điện được khi có hạt mang điện tự do di chuyển. NaCl nóng chảy và KOH nóng chảy đều có ion tự do (Na⁺, Cl⁻ và K⁺, OH⁻) nên dẫn điện; HCl tan trong nước phân li thành H⁺ và Cl⁻ nên dẫn điện. KCl rắn, khan là chất điện li nhưng các ion K⁺ và Cl⁻ bị liên kết chặt trong mạng tinh thể, không di chuyển tự do được nên không dẫn điện. Đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn Ba${}^{2+}$ + SO${}_4^{2-}$ → BaSO${}_4$ đòi hỏi cả Ba${}^{2+}$ và SO${}_4^{2-}$ đều ở dạng ion tự do trong dung dịch, không có phản ứng phụ khác. Xét từng phương án: A. Ba(OH)${}_2$ + NaHSO${}_4$: HSO${}_4^{-}$ là ion axit, phản ứng có trung hòa H${}^{+}$ với OH${}^{-}$, ion rút gọn gồm cả Ba${}^{2+}$ + HSO${}_4^{-}$ + OH${}^{-}$ → BaSO${}_4$ + H${}_2$O, không đúng. B. Ba(HCO${}_3$)${}_2$ + H${}_2$SO${}_4$: có HCO${}_3^{-}$ và H${}^{+}$, ion rút gọn gồm Ba${}^{2+}$ + SO${}_4^{2-}$ + 2HCO${}_3^{-}$ → BaSO${}_4$ + 2H${}_2$O + 2CO${}_2$, không đúng. C. BaCl${}_2$ + Ag${}_2$SO${}_4$: Ag${}_2$SO${}_4$ là chất rắn khó tan, không phân li hoàn toàn thành ion, không đúng. D. Ba(OH)${}_2$ + Na${}_2$SO${}_4$: cả hai đều là chất điện li mạnh tan tốt, ion rút gọn đúng là Ba${}^{2+}$ + SO${}_4^{2-}$ → BaSO${}_4$. Đáp án khớp với đáp án nguồn (59D).

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn chung là $B{a}^{2+}+S{O}_4^{2-}\to BaS{O}_4\downarrow$. Các phản ứng (1), (2), (3), (6) đều là trao đổi ion giữa hai dung dịch điện ly mạnh, chất điện ly yếu/tan chỉ là BaSO₄ kết tủa nên cùng phương trình ion rút gọn này. Riêng (4): BaCO₃ không tan nên phải viết dạng phân tử, ion rút gọn là $BaC{O}_3+2H^{+}\to B{a}^{2+}+C{O}_2+H_{2}O$; riêng (5): ngoài kết tủa BaSO₄ còn có $N{H}_4^{+}+O{H}^{-}\to N{H}_3+H_{2}O$. Vậy đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
X phải là axit (quỳ hóa đỏ), Y phải là bazơ (quỳ hóa xanh), và trộn hai dung dịch phải tạo kết tủa. Xét A: H₂SO₄ làm quỳ hóa đỏ, Ba(OH)₂ làm quỳ hóa xanh; khi trộn: H₂SO₄ + Ba(OH)₂ → BaSO₄↓ + 2H₂O, xuất hiện kết tủa BaSO₄ màu trắng → thỏa mãn. B: H₂SO₄ + NaOH → Na₂SO₄ + H₂O, Na₂SO₄ tan tốt, không có kết tủa → loại. C: NaHSO₄ làm quỳ hóa đỏ nhưng BaCl₂ là muối trung tính, không làm quỳ hóa xanh → loại. D: HCl làm quỳ hóa đỏ nhưng Na₂CO₃ chỉ tạo phản ứng sủi bọt khí CO₂ (HCl + Na₂CO₃ → 2NaCl + CO₂↑ + H₂O), không có kết tủa → loại. Vậy đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng trao đổi ion là phản ứng giữa các chất điện li trong dung dịch, không có sự thay đổi số oxi hóa. A là phản ứng thế kim loại (Mg bị oxi hóa), B và D là phản ứng oxi hóa – khử (Fe³⁺→Fe²⁺, I⁻→I₂, Cu→Cu²⁺). Chỉ có C: Fe(NO₃)₃ + 3NaOH → Fe(OH)₃ + 3NaNO₃ là trao đổi ion giữa hai muối/kiềm trong dung dịch, tạo kết tủa Fe(OH)₃, không đổi số oxi hóa.

Nguồn (trang 79) tô đỏ đáp án D. Ca(OH)₂ là bazơ mạnh, điện li hoàn toàn: Ca(OH)₂ → Ca²⁺ + 2OH⁻. A sai vì NaCl điện li thành Na⁺ + Cl⁻ (không phải Na²⁺, Cl²⁻); B sai vì ancol không điện li; C sai vì CH₃COOH là axit yếu, điện li một phần (thường viết ⇌).

Chọn C. Ca(OH)${}_2$ là bazơ nên có khả năng phản ứng, hấp thụ các khí thải trên.

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion thu gọn $H^{+}+O{H}^{-}\to H_{2}O$ đòi hỏi phản ứng giữa axit mạnh và bazơ mạnh, sản phẩm muối tan, không có chất khác tham gia ion. A: $H_{2}S{O}_4+2NaOH\to N{a}_{2}S{O}_4+2H_{2}O$, ion đầy đủ $2H^{+}+2O{H}^{-}\to 2H_{2}O$, thu gọn đúng là $H^{+}+O{H}^{-}\to H_{2}O$. B: tạo $BaS{O}_4$ kết tủa, ion thu gọn là $B{a}^{2+}+S{O}_4^{2-}\to BaS{O}_4$. C: $KHC{O}_3$ là muối axit yếu, ion thu gọn $HC{O}_3^{-}+O{H}^{-}\to C{O}_3^{2-}+H_{2}O$. D: $Zn(OH{)}_2$ không tan, ion thu gọn $Zn(OH{)}_2+2H^{+}\to Z{n}^{2+}+2H_{2}O$. Đáp án A, khớp đáp án nguồn (1.A).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng NaOH + HCl → NaCl + H2O có phương trình ion thu gọn: H+ + OH- → H2O. Kiểm tra các phương án: A. NaOH + NaHCO3: HCO3- là ion của axit yếu, ion thu gọn là HCO3- + OH- → CO3^2- + H2O, khác. B. 2KOH + FeCl2: tạo kết tủa Fe(OH)2, ion thu gọn là Fe^2+ + 2OH- → Fe(OH)2, khác. C. KOH + HNO3 → KNO3 + H2O: ion thu gọn là H+ + OH- → H2O, trùng với phản ứng gốc. D. NaOH + NH4Cl: NH4+ là ion của bazơ yếu, ion thu gọn là NH4+ + OH- → NH3 + H2O, khác. Vậy đáp án C, khớp với đáp án nguồn (đáp án C được gạch chân/đánh dấu trong tài liệu).

Đáp án A

Tổng nồng độ mol các ion càng lớn thì dung dịch dẫn điện càng tốt và ngược lại.
Xét các đáp án, GIẢ SỬ nồng độ các dung dịch đều là 1 mol/lít.

A. $C{H}_{3}COOH\rightleftharpoons C{H}_{3}CO{O}^{-}+H^{+}\Rightarrow \sum [ion]<2M$.

B. $C{H}_{3}COONa\to C{H}_{3}CO{O}^{-}+N{a}^{+}\Rightarrow \sum [ion]=2M$.

C. $NaOH\to N{a}^{+}+O{H}^{-}\Rightarrow \sum [ion]=2M$.

D. $HCl\to H^{+}+C{l}^{-}\Rightarrow \sum [ion]=2M$.

$\Vert \Rightarrow C{H}_{3}COOH$ dẫn điện kém nhất

Đáp án D

Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất sau:
+ Chất kết tủa.
+ Chất điện li yếu.
+ Chất khí.

(AI giải đề cho tôi)
NaHCO_3 tác dụng với H^+ theo phản ứng: $HC{O}_3^{-}+H^{+}\to H_{2}O+C{O}_2$. Trong phản ứng này, $HC{O}_3^{-}$ nhận ion $H^{+}$ (proton), tức là nhận proton nên đóng vai trò là base (theo thuyết Brønsted - Lowry). Nhờ đó $NaHC{O}_3$ làm giảm nồng độ $H^{+}$, điều chỉnh độ chua trong sốt cà, nước ép hoa quả. Không có sự thay đổi số oxi hoá của bất kỳ nguyên tố nào nên không phải chất oxi hoá hay chất khử. Vậy đáp án là D.

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn H${}^{+}$ + OH${}^{-}$ → H${}_2$O đòi hỏi phản ứng trung hòa giữa axit mạnh và bazơ mạnh tan, tạo muối tan, không có kết tủa hay chất yếu khác. A sai vì CH${}_3$COOH là axit yếu: CH${}_3$COOH + OH${}^{-}$ → CH${}_3$COO${}^{-}$ + H${}_2$O. B đúng: Ca(OH)${}_2$ bazơ mạnh tan, HCl axit mạnh, CaCl${}_2$ tan, nên ion rút gọn đúng là H${}^{+}$ + OH${}^{-}$ → H${}_2$O. C sai vì còn có Ba${}^{2+}$ + SO${}_4^{2-}$ → BaSO${}_4$↓. D sai vì Mg(OH)${}_2$ không tan, viết dạng phân tử. Kết quả khớp đáp án nguồn (B).

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn H⁺ + OH⁻ → H₂O yêu cầu phản ứng giữa axit mạnh và bazơ mạnh, đều tan, tạo muối tan. A: CH₃COOH là axit yếu, viết dạng phân tử → ion rút gọn là CH₃COOH + OH⁻ → CH₃COO⁻ + H₂O, không đúng. B: Ba(OH)₂ và HCl đều tan, phân li hoàn toàn: Ba²⁺ + 2OH⁻ + 2H⁺ + 2Cl⁻ → Ba²⁺ + 2Cl⁻ + 2H₂O, rút gọn còn H⁺ + OH⁻ → H₂O, đúng. C: tạo BaSO₄ kết tủa, ion rút gọn có thêm Ba²⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄, không đúng. D: Mg(OH)₂ không tan, viết dạng phân tử, không đúng. Đáp án B, khớp với đáp án nguồn.