Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Mưa và nhân tố gây mưa ở Việt Nam (Địa lý Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Chế độ mưa nước ta phân hóa (theo không gian và thời gian) chủ yếu do tác động của tin phong bán cầu Bắc, các hệ thống gió mùa (gió mùa Đông Bắc, Tây Nam), vị trí địa lí và địa hình (hướng dãy núi chắn gió, gây mưa địa hình). Các phương án khác chỉ nêu một số nhân tố riêng lẻ, thiếu tính khái quát. Đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Mùa hạ, Nam Bộ có mưa nhiều chủ yếu do: gió mùa Tây Nam (gió tây nam từ Bắc Ấn Độ Dương đến, mang nhiều hơi nước), dải hội tụ nhiệt đới hoạt động gây mưa lớn. Loại A vì Tín phong bán cầu Bắc, bão, áp thấp nhiệt đới không phải nguyên nhân chủ yếu ở Nam Bộ; loại B vì gió phơn Tây Nam gây khô nóng; loại C thiếu gió mùa Tây Nam và dải hội tụ nhiệt đới. Đáp án D khớp đáp án nguồn (74-D).

(AI giải đề cho tôi)
Sự khác nhau về mưa giữa vùng núi Tây Bắc và vùng núi Đông Bắc chủ yếu do gió mùa Đông Bắc (hướng đông bắc) và gió mùa Tây Nam (hướng tây nam) kết hợp với địa hình vùng núi (hướng dãy núi, sườn đón gió hay khuất gió). Đông Bắc có sườn đón gió mùa Đông Bắc nên mưa nhiều mùa đông; Tây Bắc nằm khuất gió, mùa hạ có hiệu ứng phơn. Đáp án D khớp với đáp án nguồn (72-D).

(AI giải đề cho tôi)
Mùa mưa ở dải đồng bằng ven biển Nam Trung Bộ (từ tháng 9 đến tháng 12) chịu tác động chủ yếu của gió hướng đông bắc (đổ bộ ven biển gây mưa), gió mùa Tây Nam (cuối mùa hạ), dải hội tụ nhiệt đới, cùng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động mạnh ở Biển Đông thời kỳ này. Gió Tây (phơn) gây khô nóng chứ không gây mưa, nên A sai; C, D thiếu vai trò của gió đông bắc và bão. Đáp án khớp với đáp án nguồn 80-B.

Ở Đà Lạt, mùa mưa thường từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4. Tổng lượng mưa mùa mưa: 410,0 + 432,8 + 450,1 + 151,9 + 288,3 + 262,8 = 1995,9 mm. Tổng lượng mưa mùa khô: 31,0 + 4,8 + 49,5 + 39,5 + 74,9 + 35,8 = 235,5 mm. Chênh lệch: 1995,9 - 235,5 = 1760,4 mm. Làm tròn đến hàng đơn vị. Đáp án: 1760 mm.

Biển Đông làm biến tính các khối khí qua biển, mang lại cho nước ta lượng mưa và độ ẩm lớn (sgk Địa lí 12 trang 36)

Nguyên nhân gây mưa vào mùa hạ cho cả hai miền Nam Bắc và mưa vào tháng 9 cho Trung bộ là hoạt động của gió mùa tây nam và dải hội tụ nhiệt đới (sgk Địa lí 12 trang 42)

(AI giải đề cho tôi)
Mùa mưa ở cả miền Bắc và miền Nam nước ta diễn ra chủ yếu vào mùa hạ (từ tháng 5 đến tháng 10), trùng nhau do cùng chịu tác động của: gió mùa Tây Nam (mang hơi ẩm từ vịnh Bengan, Bắc Ấn Độ Dương gây mưa lớn cho cả hai miền), đài hội tụ nhiệt đới (hoạt động mạnh vào mùa hạ, gây mưa ở cả hai miền) và áp thấp nhiệt đới (bão, áp thấp gây mưa lớn). Các yếu tố như frông lạnh (chỉ hoạt động mùa đông ở miền Bắc), Tín phong hay hai lần Mặt trời lên thiên đỉnh không phải nguyên nhân chính khiến mùa mưa hai miền trùng nhau. Đáp án D khớp với đáp án nguồn (31D).

(AI giải đề cho tôi)
Sườn đông Trường Sơn đón gió mùa Đông Bắc (mùa đông mưa nhiều), còn Tây Nguyên nằm trong vùng khuất gió nên mùa đông khô; ngược lại mùa hè sườn tây đón gió Tây Nam gây mưa lớn cho Tây Nguyên. Nguyên nhân là bức chắn địa hình của dãy Trường Sơn đối với các loại gió. Khớp đáp án nguồn (Câu 55: A).

(AI giải đề cho tôi)
Sườn nam cánh cung Đông Triều (Quảng Ninh) đón gió mùa Đông Nam (mùa hạ) và gió mùa Đông Bắc (mùa đông) từ biển thổi vào, lại giáp biển nên độ ẩm cao, cộng với ảnh hưởng của bão nhiệt đới nên mưa lớn quanh năm. Đáp án B khớp đầy đủ các nguyên nhân này; A thiếu đón gió mùa Đông Nam; C sai (khối khí Bengan gây khô nóng); D sai vì đai hội tụ nhiệt đới và tín phong không phải nguyên nhân chính ở đây. Khớp đáp án nguồn: B.

(AI giải đề cho tôi)
Vào giữa mùa hạ, đồng bằng Bắc Bộ chịu tác động của gió mùa đông nam (đưa hơi ẩm từ biển vào) kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới đi qua, tạo nên các đợt mưa rào kéo dài. Gió mùa tây nam chủ yếu ảnh hưởng đến Nam Bộ và Tây Nguyên, không phải nguyên nhân chính cho mưa rào kéo dài ở đồng bằng Bắc Bộ. Kết quả khớp với đáp án nguồn: A.

(AI giải đề cho tôi)
Tây Nguyên có mùa mưa đến sớm hơn Nam Trung Bộ do: gió tây nam từ Bắc Ấn Độ Dương thổi đến mang nhiều hơi nước (tháng 4–5), vị trí địa lí vùng cao gần xích đạo nên nhận gió này sớm, và dãy núi Trường Sơn Nam hướng tây bắc – đông nam làm gió tây nam bị nâng lên gây mưa lớn ở sườn tây. Nam Trung Bộ nằm ven biển, chịu ảnh hưởng của gió tây nam khô (hiệu ứng phơn) nên mùa mưa đến muộn hơn. Đáp án C khớp với đáp án nguồn (Câu 76 – C).

Nước ta có lượng mưa và độ ẩm lớn, nguyên nhân chủ yếu do nước ta tiếp giáp biển Đông rộng lớn với nguồn dự trữ nhiệt ẩm dồi dào, các khối khí di chuyển từ biển vào mang theo hơi ẩm lớn đem lại lượng mưa và độ ẩm lớn cho lãnh thổ nước ta.

Ta có công thức: Cân bằng ẩm = Lượng mưa - Lượng bốc hơi. Suy ra: Lượng bốc hơi = Lượng mưa - Cân bằng ẩm. Tính từng địa điểm: Hà Nội: 1945,3 - 875,3 = 1070,0 mm. Huế: 3686,9 - 2666,9 = 1020,0 mm. Cà Mau: 2398,9 - 1248,4 = 1150,5 mm. Địa phương có lượng bốc hơi lớn nhất là Cà Mau với 1150,5 mm. Làm tròn đến hàng đơn vị: 1151 mm.

(AI giải đề cho tôi)
Mùa khô ở nước ta (khoảng tháng 11 - tháng 4 năm sau) các tháng đầu và cuối mùa thường có mưa lớn hơn do lúc này đang là giai đoạn chuyển mùa: các khối khí khô (khối khí phương Bắc vào đầu mùa, khối khí nóng ẩm ở Nam Bộ khi Tín phong bán cầu Nam hoạt động) tranh chấp, giao lưu với các khối khí nóng ẩm tạo nên mưa ở các vùng chuyển tiếp. Các tháng giữa mùa khô khối khí khô chiếm ưu thế tuyệt đối nên ít mưa. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 33: C).

(AI giải đề cho tôi)
Mùa mưa ở Trung Bộ (từ tháng VIII đến tháng XII) hình thành do tác động kết hợp của nhiều hệ thống thời tiết: tín phong bán cầu Bắc (góp phần tạo mưa cuối mùa mưa), gió Tây (hiệu ứng phơn nhưng cũng gây mưa khi kết hợp), bão và áp thấp nhiệt đới, cùng dải hội tụ nhiệt đới hoạt động mạnh cuối hạ và thu. Trong các phương án, chỉ có phương án A nêu đủ và đúng các tác nhân này. Phương án B sai vì gió mùa Tây Nam bị dãy Trường Sơn chặn, ít gây mưa cho đồng bằng Trung Bộ; gió Đông Bắc gây mưa chủ yếu ở Bắc Bộ và ven biển miền Bắc Trung Bộ, không phải nguyên nhân chính của mùa mưa Trung Bộ. Phương án C sai vì gió mùa Đông Bắc không phải tác nhân chính. Phương án D thiếu dải hội tụ nhiệt đới - một yếu tố quan trọng.

(AI giải đề cho tôi)
Theo Atlat Địa lí Việt Nam trang 9 (biểu đồ khí hậu các trạm), trạm Đà Nẵng có lượng mưa lớn nhất vào tháng X (tháng mưa chính do hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới và gió mùa đông bắc khi qua biển). Đáp án B khớp với bảng đáp án của đề (Câu 46: B).

(AI giải đề cho tôi)
Sự đối lập mùa mưa - mùa khô giữa Tây Nguyên và sườn Đông Trường Sơn do dãy núi Trường Sơn ngăn gió: mùa hạ gió tây nam (phơn khô ở sườn Đông, Tây Nguyên vẫn mưa do cao nguyên), mùa đông gió đông bắc gây mưa ở sườn Đông trong khi Tây Nguyên khô. Vậy nguyên nhân là kết hợp dãy Trường Sơn với gió hướng tây nam và đông bắc → C. Đáp án nguồn (trang 4) cũng là C, khớp kết quả.

(AI giải đề cho tôi)
Chế độ mưa nước ta phân hóa phức tạp theo không gian và thời gian do tác động tổng hợp của nhiều yếu tố: Tín phong bán cầu Bắc, hoạt động của các hệ gió mùa (mùa hạ, mùa đông), vị trí địa lí (nằm trong vùng nội chí tuyến, gần các trung tâm khí hậu) và địa hình (độ cao, hướng núi gây hiệu ứng phơn, mưa địa hình). Các phương án B, C, D chỉ nêu một phần các yếu tố nên không đầy đủ. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 76: A).

(AI giải đề cho tôi)
Vào mùa hạ, gió mùa Tây Nam vượt dãy Trường Sơn (tuyến núi chạy dọc theo hướng bắc - nam) xuống ven biển Trung Bộ gây hiệu ứng phơn (khô, nóng, ít mưa), trong khi Tây Nguyên ở sườn đón gió nên mưa nhiều. Vào mùa đông, ven biển Trung Bộ lại mưa nhiều do gió mùa Đông Bắc kết hợp địa hình. Như vậy sự đối lập mùa mưa giữa hai vùng chủ yếu do tác động của gió mùa kết hợp với hướng của dãy Trường Sơn. Đáp án A, trùng với đáp án nguồn (Câu 56: A).