Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Đất và sinh vật nhiệt đới ẩm (Địa lý Lớp 12)

Nhóm đất chiếm diện tích lớn nhất trong hệ đất đồng bằng nước ta là đất phù sa.

Do nước ta mang đặc điểm thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa nên kiểu rừng tiêu biểu của nước ta hiện nay là rừng nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh quanh năm.

(AI giải đề cho tôi)
Khí hậu nhiệt đới ẩm (nhiệt độ cao, mưa nhiều) thúc đẩy quá trình feralit hóa diễn ra mạnh, tạo nên đất feralit – loại đất chiếm diện tích lớn nhất (khoảng 65% diện tích) và đặc trưng cho khí hậu nhiệt đới ẩm ở nước ta. Các loại đất còn lại (đất cát, đất pha cát; đất phù sa ngọt; đất phèn, đất mặn) chỉ phân bố cục bộ ở đồng bằng, ven biển. Đáp án khớp bảng đáp án nguồn (câu 25: A).

(AI giải đề cho tôi)
Theo bản đồ đất ở Atlat Địa lí Việt Nam trang 11, trong khu vực đồi núi nước ta, đất feralit chiếm diện tích lớn nhất, trong đó đất feralit phát triển trên các loại đá khác (đá macma, đá biến chất...) chiếm diện tích rộng nhất; đất feralit trên đá badan và trên đá vôi chỉ phân bố cục bộ, còn các loại đất khác và núi đá có diện tích nhỏ hơn. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 31: A).

Câu 1. → Đáp án: S – S – Đ – S
a) Sai
• Đất feralit có màu đỏ vàng là do tích tụ oxit sắt (Fe) và nhôm (Al).
• Nguyên nhân: quá trình rửa trôi mạnh làm mất bazơ, tích tụ Fe, Al → màu đỏ vàng.
→ Ý a chỉ nói “rửa trôi bazơ” mà không nêu bản chất tích tụ Fe, Al ⇒ chưa đầy đủ → Sai
b) Sai
• Sự đa dạng đất feralit phụ thuộc:
o đá mẹ (nhân tố quan trọng nhất),
o khí hậu,
o địa hình.
• Ý b không nhắc đến đá mẹ → thiếu yếu tố quyết định.
→ Sai
c) Đúng
• Feralit hóa là quá trình hình thành đất đặc trưng của vùng nhiệt đới ẩm gió mùa.
→ Hoàn toàn chính xác.
→ Đúng
d) Sai
• Đất feralit không phù hợp với cây lương thực như lúa, khoai.
• Phù hợp hơn với:
o cây công nghiệp lâu năm (cà phê, cao su, chè…).
→ Sai
a) a) Sai
• Đất feralit có màu đỏ vàng là do tích tụ oxit sắt (Fe) và nhôm (Al).
• Nguyên nhân: quá trình rửa trôi mạnh làm mất bazơ, tích tụ Fe, Al → màu đỏ vàng.
→ Ý a chỉ nói “rửa trôi bazơ” mà không nêu bản chất tích tụ Fe, Al ⇒ chưa đầy đủ → Sai
b) b) Sai
• Sự đa dạng đất feralit phụ thuộc:
o đá mẹ (nhân tố quan trọng nhất),
o khí hậu,
o địa hình.
• Ý b không nhắc đến đá mẹ → thiếu yếu tố quyết định.
→ Sai
c) c) Đúng
• Feralit hóa là quá trình hình thành đất đặc trưng của vùng nhiệt đới ẩm gió mùa.
→ Hoàn toàn chính xác.
→ Đúng
d) d) Sai
• Đất feralit không phù hợp với cây lương thực như lúa, khoai.
• Phù hợp hơn với:
o cây công nghiệp lâu năm (cà phê, cao su, chè…).
→ Sai

Loại đất chủ yếu ở vùng đồi núi nước ta là
• Ở vùng đồi núi, loại đất phổ biến nhất là đất feralit.
• Đất này hình thành trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm, quá trình phong hóa mạnh.
Loại trừ:
• Đất phù sa chủ yếu ở đồng bằng.
• Đất mùn thô chỉ có ở núi cao.
• Đất nâu xám không phải loại chủ yếu của toàn bộ vùng đồi núi.
Chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 3 (đúng – sai):
a) Sai. Bảo vệ hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa nhằm duy trì đa dạng sinh học, điều hòa khí hậu, bảo vệ môi trường; không trực tiếp đẩy nhanh tăng trưởng kinh tế hay chuyên môn hóa ngành nông nghiệp.
b) Sai. Các loài thực vật nguồn gốc cận nhiệt và ôn đới xuất hiện chủ yếu do địa hình núi cao phân hóa khí hậu theo độ cao, không phải do vị trí nội chí tuyến hay nhiều loại đất.
c) Đúng. Ở khu vực đồi núi thấp, khí hậu nhiệt đới gió mùa (nóng ẩm, có mùa khô) cùng địa hình đồi núi thấp đã quy định hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa chiếm ưu thế.
d) Đúng. Hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa gồm nhiều loại rừng: thường xanh, nửa rụng lá,... nên nước ta có nhiều loại rừng thuộc hệ sinh thái này.
Kết quả: a Sai, b Sai, c Đúng, d Đúng (SSDD), trùng khớp đáp án nguồn ở trang 5.
a) (AI giải đề cho tôi)
(AI giải đề cho tôi)
Bảo vệ hệ sinh thái rừng nhằm duy trì đa dạng sinh học và môi trường, không trực tiếp đẩy nhanh tăng trưởng kinh tế hay chuyên môn hóa nông nghiệp.
b) (AI giải đề cho tôi)
(AI giải đề cho tôi)
Các loài cận nhiệt, ôn đới xuất hiện chủ yếu do địa hình núi cao phân hóa khí hậu theo độ cao, không phải do vị trí nội chí tuyến hay nhiều loại đất.
c) (AI giải đề cho tôi)
(AI giải đề cho tôi)
Đúng. Ở đồi núi thấp, khí hậu nhiệt đới gió mùa và địa hình thấp đã quy định hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa chiếm ưu thế.
d) (AI giải đề cho tôi)
(AI giải đề cho tôi)
Đúng. Hệ sinh thái này gồm nhiều loại rừng: thường xanh, nửa rụng lá,... nên nước ta có nhiều loại rừng thuộc hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa.

Ảnh gốc trang 8 có gạch chân dưới phương án B (dấu hiệu đáp án đã chọn/đáp án chính thức được đánh dấu trong nguồn).

(AI giải đề cho tôi)
Tính phong phú về thành phần loài của giới thực vật Việt Nam được quyết định bởi vị trí nước ta nằm trên đường di cư và di lưu của nhiều loài thực vật (giữa các khu hệ thực vật Hòa Bình – cổ nhiệt đới và phương Bắc), giúp giao lưu nhiều loài từ các khu vực khác nhau. Khí hậu và địa hình góp phần tạo sự phân hóa, nhưng nhân tố quyết định tính phong phú loài là vị trí di cư, di lưu. Đáp án D, trùng với đáp án trong đề (D được gạch chân).

Câu 5 (NB):
Phương pháp:
Dựa vào nội dung biểu hiện của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa (phần đất đai).
Cách giải:
Loại đất có diện tích lớn nhất nước ta là đất fe-ra-lit (nhóm đất fe-ra-lit chiếm khoảng 65% diện tích đất tự nhiên của cả nước). Do nhiệt độ cao và lượng mưa lớn, quá trình phong hoá diễn ra mạnh mẽ, các chất bazo dễ bị rửa trôi, tích tụ oxit sắt và oxit tạo nên màu đỏ vàng đặc trưng.
Đáp án: C

(AI giải đề cho tôi)
Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nên thành phần loài sinh vật chiếm ưu thế là các loài nhiệt đới (kết hợp với các loài cận nhiệt đới và ôn đới ở vùng núi cao nhưng không chiếm ưu thế). Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn: 16B.

(AI giải đề cho tôi)
Cảnh quan tiêu biểu của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa ở Việt Nam là hệ sinh thái rừng nhiệt đới ẩm gió mùa phát triển trên đất feralit (đất đỏ vàng, chiếm diện tích lớn nhất trong các loại đất ở nước ta). Đất phù sa chỉ tập trung ở đồng bằng, đất mùn ở vùng núi cao; rừng cận nhiệt đới không phải cảnh quan tiêu biểu của đới nhiệt đới. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 25: B).

(AI giải đề cho tôi)
Quá trình feralit (hình thành đất feralit, tích tụ sắt nhôm) diễn ra mạnh ở khu vực đồi núi thấp trên đá mẹ axít (như đá granit, phiến thạch sét), nơi có điều kiện nhiệt ẩm, thoát nước tốt và đá mẹ giàu silicat nhôm. Núi cao địa hình dốc bị xói mòn mạnh, đồng bằng chủ yếu là trầm tích nên feralit không mạnh. Đáp án khớp với đáp án nguồn 40A.

Lượng ẩm cao do biển Đông mang lại với độ ẩm cao trên 80% và lượng mưa lớn (1500 - 2000mm/năm) giúp thực vật phát triển xanh tươi quanh năm (trừ những nơi có khí hậu khô hạn). Thảm thực vật đặc trưng của thiên nhiên nước ta là rừng nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh. Đáp án: C.

Nước ta có ¾ diện tích là đồi núi, đất đai trên những sườn dốc dễ bị xói mòn, rửa trôi, nhất là với những khu vực mất lớp phủ thực vật. Hơn nữa, nước ta có lượng mưa trung bình năm lớn, khí hậu phân hóa theo mùa, mưa tập trung một mùa nên gây hiện tượng xâm thực, rửa trôi đất đá mạnh

Chọn A. nhiệt độ giảm, độ ẩm tăng, quá trình feralit suy yếu.
Lên cao, nhiệt độ giảm, độ ẩm tăng làm quá trình feralit yếu đi, mùn được tích lũy nhiều hơn nên hình thành đất feralit có mùn.

Phương pháp: Dựa vào đoạn thông tin và kết hợp với kiến thức phần Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa.
Cách giải:
a) Sai vì quá trình feralit hình thành đất ở nước ta diễn ra mạnh ở vùng đồi núi thấp.
b) Sai vì mưa nhiều rửa trôi các chất badơ dễ tan (Ca2+, Mg2+, K+) làm đất chua.
c) Đúng, cần phải kết hợp bảo vệ rừng, áp dụng tổng thể các biện pháp thủy lợi, canh tác để hạn chế xói mòn đất.
d) Đúng.
a) Sai vì quá trình feralit hình thành đất ở nước ta diễn ra mạnh ở vùng đồi núi thấp.
b) Sai vì mưa nhiều rửa trôi các chất badơ dễ tan (Ca2+, Mg2+, K+) làm đất chua.
c) Đúng, cần phải kết hợp bảo vệ rừng, áp dụng tổng thể các biện pháp thủy lợi, canh tác để hạn chế xói mòn đất.
d) Đúng.

Câu 18 (VD):
Phương pháp:
Dựa vào các nguyên nhân gây suy giảm tính nhiệt đới của sinh vật nước ta kết hợp với đặc điểm khí hậu, vị trí địa lí,…
Cách giải:
Tính nhiệt đới của sinh vật nước ta suy giảm, nguyên nhân chủ yếu do tác động của gió mùa Đông Bắc, vị trí địa lí, con người và địa hình.
- Gió mùa Đông Bắc: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Gió mùa Đông Bắc mang theo không khí lạnh từ lục địa châu Á xuống, làm giảm nhiệt độ đáng kể ở miền Bắc và một phần miền Trung nước ta trong mùa đông. Điều này tạo ra sự phân hóa rõ rệt về nhiệt độ giữa miền Bắc và miền Nam, làm cho tính nhiệt đới của sinh vật ở miền Bắc suy giảm hơn so với miền Nam.
- Vị trí địa lí: Việt Nam trải dài trên nhiều vĩ độ, trải dài khoảng 15 vĩ tuyến. Sự khác biệt về vĩ độ dẫn đến sự khác biệt về lượng bức xạ mặt trời nhận được, ảnh hưởng đến nhiệt độ và các yếu tố khí hậu khác, từ đó tác động đến tính nhiệt đới của sinh vật. Các vùng ở vĩ độ cao hơn (miền Bắc) có tính nhiệt đới suy giảm hơn so với các vùng ở vĩ độ thấp hơn (miền Nam).
- Con người: Các hoạt động của con người như phá rừng, khai thác tài nguyên quá mức, gây ô nhiễm môi trường đã làm thay đổi môi trường sống tự nhiên của nhiều loài sinh vật, làm suy giảm tính đa dạng sinh học và ảnh hưởng đến tính nhiệt đới của hệ sinh thái.
- Địa hình: Sự phân hóa địa hình theo độ cao tạo ra các đai khí hậu khác nhau. Ở các vùng núi cao, nhiệt độ thấp hơn so với vùng đồng bằng, dẫn đến sự xuất hiện của các loài sinh vật không hoàn toàn mang tính nhiệt đới (xuất hiện các loài cận nhiệt và ôn đới). Hướng sườn núi cũng ảnh hưởng đến lượng ánh sáng và nhiệt độ nhận được, tác động đến sự phân bố của sinh vật.

Đất feralit chiếm diện tích lớn chủ yếu vì:

• nước ta chủ yếu là đồi núi thấp,

• khí hậu nhiệt đới ẩm, mưa nhiều, phong hóa mạnh,

• nhiều loại đá mẹ axit.
Các điều kiện này làm quá trình feralit diễn ra mạnh.
Chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Phần lãnh thổ phía Nam (đới nóng, khí hậu nhiệt đới) có động vật tiêu biểu: bò sát (trăn, rắn, cá sấu), thú lớn (voi, hổ, báo), thú có móng vuốt. Thú có lông dày (gấu, chồn) tiêu biểu cho vùng núi cao phía Bắc, không phải phía Nam. Vậy đáp án B.