Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chất oxi hóa, chất khử và quá trình trao đổi electron (Hóa học Lớp 10)

Đáp án A được gạch chân trong bản gốc.

Hướng dẫn giải

Đáp án đúng: a, c.
HCl thể hiện tính khử ⟹ phản ứng tạo khí Cl${}_2$.

(AI giải đề cho tôi)
Xác định số oxi hoá: Br trong $B{r}_2$ là 0, trong $HBr{O}_3$ là +5 (Br tăng 0→+5, bị oxi hoá, là chất khử). Cl trong $C{l}_2$ là 0, trong $HCl$ là −1 (Cl giảm 0→−1, bị khử, là chất oxi hoá). H và O trong $H_{2}O$ giữ nguyên số oxi hoá (+1, −2), nước không tham gia phản ứng oxi hoá – khử. Vậy $B{r}_2$ là chất khử, $C{l}_2$ là chất oxi hoá, khớp đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Xét số oxi hóa: Cu: 0 → +2 (bị oxi hóa, Cu là chất khử, CuSO4 là sản phẩm oxi hóa). O2: 0 → −2 (trong H2O và CuSO4), nên O2 là chất oxi hóa và sản phẩm khử là H2O (chứa oxi ở số oxi hóa −2). Phương trình cân bằng: 2Cu + O2 + 2H2SO4 → 2CuSO4 + 2H2O. Vậy sản phẩm khử là H2O, đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

Đáp án được đánh dấu trong ảnh: C (5).

(AI giải đề cho tôi) Cặp oxi hoá - khử phải gồm hai trạng thái oxi hoá khác nhau của cùng một nguyên tố. Trong Fe(OH)₃, Fe có số oxi hoá +3, giống với Fe³⁺, nên Fe³⁺/Fe(OH)₃ không phải là cặp oxi hoá - khử. Các cặp Na⁺/Na, Fe₂O₃/FeO (Fe: +3/+2), 2H⁺/H₂ đều hợp lệ.

(AI giải đề cho tôi)
Cặp oxi hoá - khử phải là cặp hai dạng của cùng một nguyên tố có số oxi hoá khác nhau. A: Na⁺(+1)/Na(0) đúng. B: Fe₂O₃(Fe +3)/FeO(Fe +2) đúng. C: H⁺(+1)/H₂(0) đúng. D: Fe³⁺ và Fe(OH)₃ đều có Fe ở số oxi hoá +3, không có sự thay đổi số oxi hoá nên không phải cặp oxi hoá - khử.

(AI giải đề cho tôi)
Xét số oxi hóa của nitơ và oxy trong từng phản ứng:
(a) $4N{H}_3+5O_2\to 4NO+6H_{2}O$: N đi từ $-3$ (NH${}_3$) lên $+2$ (NO) → bị oxi hóa; O đi từ $0$ (O${}_2$) xuống $-2$ → bị khử. Phản ứng này có đồng thời quá trình oxi hóa và khử.
(b) $2NO+O_2\to 2N{O}_2$: N đi từ $+2$ lên $+4$ → bị oxi hóa; O đi từ $0$ xuống $-2$ → bị khử. Có đồng thời quá trình oxi hóa và khử.
(c) $4N{O}_2+O_2+2H_{2}O\to 4HN{O}_3$: N đi từ $+4$ lên $+5$ → bị oxi hóa; O của O${}_2$ đi từ $0$ xuống $-2$ → bị khử. Có đồng thời quá trình oxi hóa và khử.
Vậy cả 3 phản ứng đều xảy ra đồng thời quá trình oxi hóa và quá trình khử.

(AI giải đề cho tôi)
(1) Cu + 2Fe³⁺ → Cu²⁺ + 2Fe²⁺: có thay đổi số oxi hoá → phản ứng oxi hoá - khử. (2) CO₂ + Ca(OH)₂ → CaCO₃↓ + H₂O: chỉ là trao đổi, không redox. (3) 4NO₂ + O₂ + 2H₂O → 4HNO₃: N giảm +4→+5, O giảm 0→−2 → redox. (4) MnO₂ + 4HCl đặc nóng → MnCl₂ + Cl₂ + 2H₂O: Mn +4→+2, Cl −1→0 → redox. (5) FeO + H₂SO₄ đặc nóng: 2FeO + 4H₂SO₄ → Fe₂(SO₄)₃ + SO₂ + 4H₂O, Fe +2→+3, S +6→+4 → redox. (6) Fe₃O₄ + 8HCl → FeCl₂ + 2FeCl₃ + 4H₂O: số oxi hoá Fe (+2, +3) và Cl không đổi → không redox. Vậy có 4 thí nghiệm xảy ra phản ứng oxi hoá - khử.

(AI giải đề cho tôi)
Cân bằng: 3Cl₂ + 6KOH → 5KCl + KClO₃ + 3H₂O. Clo trong KClO₃ bị oxi hóa (0 → +5), mất 5e, đóng vai trò chất khử: 1 nguyên tử. Clo trong KCl bị khử (0 → −1), nhận 1e, đóng vai trò chất oxi hóa: 5 nguyên tử. Tỉ lệ clo chất oxi hóa : clo chất khử = 5 : 1 (đúng định luật bảo toàn electron 5×1 = 1×5).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng thế (ví dụ Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu) luôn có sự thay đổi số oxi hóa vì một nguyên tố thay thế vị trí của nguyên tố khác, luôn là phản ứng oxi hóa - khử. Các loại khác không luôn kèm thay đổi số oxi hóa: phân hủy (CaCO₃ → CaO + CO₂), hóa hợp (CaO + H₂O → Ca(OH)₂), trao đổi (HCl + NaOH) đều không đổi số oxi hóa. Khớp đáp án nguồn: B.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng thí nghiệm: (a) Thủy phân metyl axetat trong NaOH là phản ứng phân tử, không đổi số oxi hóa → không phải oxi hóa – khử. (b) CH₃COOH + NaHCO₃ → CH₃COONa + CO₂ + H₂O là trao đổi ion, không phải oxi hóa – khử. (c) Glixerol + Na: 2C₃H₅(OH)₃ + 6Na → 2C₃H₅(ONa)₃ + 3H₂↑, Na bị oxi hóa, H (+1 → 0) bị khử → phản ứng oxi hóa – khử. (d) Glucozơ + Cu(OH)₂ ở nhiệt độ thường tạo phức dung dịch xanh (phản ứng của nhóm –OH, không phải oxi hóa – khử; phản ứng oxi hóa tạo Cu₂O chỉ xảy ra khi đun nóng). (e) Phản ứng tráng gương: glucozơ bị oxi hóa bởi [Ag(NH₃)₂]OH, Ag⁺ (+1 → 0) bị khử → phản ứng oxi hóa – khử. (f) Hiđro hóa triolein: C=C + H₂ (Ni, t°), H và C đổi số oxi hóa → phản ứng oxi hóa – khử. Vậy có 3 thí nghiệm (c), (e), (f) xảy ra phản ứng oxi hóa – khử.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phản ứng Fe(NO3)2 + AgNO3 → Fe(NO3)3 + Ag, Fe^{2+} bị oxi hóa thành Fe^{3+} (chất khử), Ag^+ bị khử thành Ag (chất oxi hóa). Theo nguyên tắc, chất khử mạnh hơn sản phẩm khử của nó: Fe^{2+} có tính khử mạnh hơn Ag. Các phát biểu B, C, D sai: Ag^+ mới là chất oxi hóa (mạnh hơn Fe^{3+} trong ngữ cảnh này), Fe^{3+} có tính oxi hóa mạnh hơn Fe^{2+}, và Ag^+ có tính khử yếu hơn Fe^{2+} là đúng về bản chất nhưng D nói 'Ag^+ có tính khử yếu hơn Fe^{2+}' — thực ra D cũng đúng về mặt so sánh tính khử, tuy nhiên phát biểu chuẩn theo phản ứng là A vì Fe^{2+} là chất khử trực tiếp trong phản ứng. Xét kỹ: D phát biểu 'Ag^+ có tính khử yếu hơn Fe^{2+}' — Ag^+ là ion (tính khử rất yếu), Fe^{2+} là chất khử, nên D về nguyên tắc cũng đúng; nhưng đáp án chuẩn của dạng bài này là A vì phản ứng chứng minh trực tiếp Fe^{2+} (chất khử) mạnh hơn Ag (sản phẩm khử). Chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Fe (số oxi hóa 0, thấp nhất) chỉ có tính khử; Fe${}^{3+}$ (số oxi hóa cao nhất) chỉ có tính oxi hóa; Fe${}^{2+}$ (số oxi hóa trung gian) vừa có tính khử vừa có tính oxi hóa. Vậy X = Fe, Y = Fe${}^{3+}$, Z = Fe${}^{2+}$.

Fe là chất khử, N${}^{+5}$ (NaNO${}_3$) là chất oxi hóa, H${}^{+}$ (H${}_2$SO${}_4$) là môi trường.

(AI giải đề cho tôi)
Trong quá trình khử Fe(OH)_3 nhận 1 electron chuyển thành Fe(OH)_2, cả hai chất đều ở dạng hydroxide (Fe ở số oxi hoá +3 và +2 trong môi trường kiềm). Do đó cặp oxi hoá – khử tương ứng là Fe(OH)_3/Fe(OH)_2, không phải cặp ion Fe^{3+}/Fe^{2+} vì các chất trong bán phản ứng không tồn tại dưới dạng ion tự do. Điều này khớp với đáp án nguồn D.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 5: Cặp oxi hoá – khử quy ước viết dạng oxi hoá/dạng khử (số oxi hoá cao hơn ở trước). A. Na⁺/Na đúng; B. Cu²⁺/Cu đúng; C. Fe³⁺/Fe²⁺ đúng; D. Sn²⁺/Sn⁴⁺ viết sai vì Sn⁴⁺ (+4) là dạng oxi hoá, Sn²⁺ (+2) là dạng khử, phải viết Sn⁴⁺/Sn²⁺. Vậy đáp án D.

Đáp án A

Số thí nghiệm xảy ra phản ứng oxi hóa - khử là các thí nghiệm:

(1) Sục khí $C_2{H}_4$ vào dung dịch $KMn{O}_4$.

(3) Chiếu sáng hỗn hợp khí metan và clo.

(6) Đun nóng hỗn hợp triolein và hiđro (với xúc tác Ni).

(8) Cho anilin tác dụng với dung dịch brom.

(10) Cho glixerol tác dụng với Na.

Chọn C. Tính khử của Cacbon là sự tăng số oxi hóa của Cacbon.
(a) $2C^0+Ca\to Ca{C}_2^{-1}$ → loại
(b) $C^0+2H_2\to C^{-4}{H}_4$ → loại
(c) $C^0+C^{+4}{O}_2\to C^{+2}O$ → Chọn
(d) $3C^0+4Al\to A{l}_4{C}_3^{-4}$ → loại

Đáp án D. Phân tích :
Từ phản ứng a) ta có : $\frac{F{e}^{2+}}{Fe}\frac{C{u}^{2+}}{Cu}$
Từ phản ứng b) ta có : $\frac{C{u}^{2+}}{Cu}\frac{F{e}^{3+}}{F{e}^{2+}}$
Từ phản ứng c) ta có : $\frac{M{g}^{2+}}{Mg}\frac{F{e}^{2+}}{Fe}$
Suy ra có sắp xếp sau : $\frac{M{g}^{2+}}{Mg}\frac{F{e}^{2+}}{Fe}\frac{C{u}^{2+}}{Cu}\frac{F{e}^{3+}}{F{e}^{2+}}$
Tính khử : $Mg>Fe>Cu>F{e}^{2+}$
Tính oxi hóa : $M{g}^{2+}<F{e}^{2+}C{u}^{2+}<F{e}^{3+}$ Vậy nhận xét đúng là D.

Đáp án : C
Hướng dẫn : Các phản ứng thuộc loại phản ứng oxi hóa - khử là a, d, e, f, g.