Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Alkyne (Hóa học Lớp 11)

(AI giải đề cho tôi)
Axetilen có công thức phân tử $C_2{H}_2$. Khối lượng phân tử: $M=2\times 12+2\times 1=26$ (g/mol). Vậy đáp án D, trùng với đáp án nguồn (Câu 60: D).

Đáp án B

Chỉ có 2 chất là axetilen và anđehit oxalic trong dãy tạo kết tủa khi tác dụng với dung dịch AgNO${}_3$/NH${}_3$:
• $HC\equiv CH+2AgN{O}_3+2N{H}_3\to AgC\equiv CAg\downarrow +2N{H}_{4}N{O}_3$.
• $(CHO{)}_2+4AgN{O}_3+6N{H}_3\to (COON{H}_4{)}_2+4Ag\downarrow +4N{H}_{4}N{O}_3$.

Dùng lần lượt dung dịch $AgN{O}_3/N{H}_3$ và dung dịch $B{r}_2$:

1. Dẫn từng khí qua dung dịch $AgN{O}_3/N{H}_3$: acetylene ($HC\equiv CH$) là alkyne đầu mạch nên tạo kết tủa bạc acetylide; propane và ethylene không có hiện tượng tương tự.

2. Cho hai khí còn lại đi qua nước bromine: ethylene ($C{H}_2=C{H}_2$) làm mất màu dung dịch do phản ứng cộng; propane không làm mất màu trong điều kiện thường.

Phản ứng minh họa:

$$HC\equiv CH+2AgN{O}_3+2N{H}_3\to AgC\equiv CAg\downarrow +2N{H}_{4}N{O}_3.$$

$$C{H}_2=C{H}_2+B{r}_2\to BrC{H}_{2}C{H}_{2}Br.$$

Chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Xúc tác Pd/PbCO${}_3$ (Lindlar) là chất xúc tác hydro hóa chọn lọc, chỉ khử liên kết ba của axetilen (C${}_2$H${}_2$) thành liên kết đôi, dừng lại ở mức anken: $C_2{H}_2+H_2\stackrel{Pd/PbC{O}_3}{\to }{C}_2{H}_4$ (eten). Vậy sản phẩm là eten, đáp án D. Điều này khớp với đáp án in đậm D trong tài liệu gốc (trang 10).

(AI giải đề cho tôi)
X là hiđrocacbon mạch hở tác dụng với AgNO3/NH3 nên phải chứa liên kết ba đầu mạch (hydro acid). Gọi số nhóm ≡CH trong phân tử là t, thì số mol AgNO3 phản ứng = t.x = 0,4 và số mol H2O = (H/2).x = 0,4.

Thử các trường hợp:
- Nếu t = 1: x = 0,4, suy ra số H mỗi phân tử = 0,8/0,4 = 2 → C2H2 (M = 26), loại vì 40 < M < 70.
- Nếu t = 2: x = 0,2, số H mỗi phân tử = 0,8/0,2 = 4 → công thức CnH4 với 2 liên kết ba đầu mạch. Hợp lệ duy nhất là C5H4 (M = 64 ∈ (40;70)): HC≡C–C(=CH2)–C≡CH (2 nhóm ≡CH và 1 nhóm =CH2).

Kiểm tra: x = 0,2 mol C5H4 cho 0,2 × 2 = 0,4 mol H2O ✓; phản ứng với 0,2 × 2 = 0,4 mol AgNO3 ✓.

Kết tủa là dẫn xuất bạc: AgC≡C–C(=CH2)–C≡CAg, có khối lượng mol = 64 − 2×1 + 2×108 = 278 g/mol.

m = 0,2 × 278 = 55,6 gam.

Vậy chọn A, khớp với đáp án nguồn.

Đáp án : B
Hướng dẫn :
Các ankin ứng với công thức phân tử $C_5{H}_8$:
CH ≡ C – CH_2– CH_2– CH_3, CH ≡ C – CH(CH_3) – CH_3, CH_3– C ≡ C – CH_2– CH_3

(AI giải đề cho tôi)
Chỉ ankine có liên kết ba ở đầu mạch (hiđrocacbon chứa nhóm ≡C–H) tạo kết tủa vàng với dung dịch AgNO${}_3$ trong NH${}_3$. Propin (CH${}_3$–C≡CH) có nguyên tử H gắn với cacbon liên kết ba, phản ứng: CH${}_3$–C≡CH + 2AgNO${}_3$ + 2NH${}_3$ → CH${}_3$–C≡C–Ag↓ + NH${}_4$NO${}_3$. Etilen, propilen (ankene) và propan (ankan) không có phản ứng này. Đáp án D, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi) CaC${}_2$ + 2H${}_2$O → C${}_2$H${}_2$↑ + Ca(OH)${}_2$; Al${}_4$C${}_3$ + 12H${}_2$O → 4Al(OH)${}_3$ + 3CH${}_4$↑. Hỗn hợp khí (C${}_2$H${}_2$ + CH${}_4$) đi qua bình A chứa nước brom (khô): C${}_2$H${}_2$ phản ứng với brom và bị giữ lại, khí thoát ra thu ở ống nghiệm là CH${}_4$ (đáp án D về mặt hóa học). Lưu ý: bảng đáp án nguồn (trang 5) ghi Câu 58 = A (C${}_2$H${}_4$), mâu thuẫn với hóa học thí nghiệm; theo quy tắc, đáp án nguồn (A) được giữ nguyên và xung đột được ghi nhận.

(AI giải đề cho tôi)
Axetilen (acetylen) là tên gọi của etin, ankin đơn giản nhất với công thức phân tử $C_2{H}_2$ (HC≡CH). Các phương án khác: $C_2{H}_4$ là etilen, $C_3{H}_4$ là propin, $C_2{H}_6$ là etan. Đáp án trùng với bảng đáp án đề thi (41A).

Chọn B. Ethyne. Ethyne $HC\equiv CH$ có liên kết ba đầu mạch, có H linh động nên tác dụng với $AgN{O}_3/N{H}_3$ tạo kết tủa bạc acetylide. Ethane, ethene, toluene không có tính chất này.

CTCT của C${}_2$H${}_2$ là CH≡CH có 2 liên kết pi (π).

Theo lời giải chính thức (trang 93):
Bình cầu chứa CaC₂ tác dụng với nước nhỏ giọt sinh ra acetylene:
$Ca{C}_2+2H_{2}O\to Ca(OH{)}_2+C_2{H}_2$
Khí $C_2{H}_2$ dẫn vào bình tam giác chứa dung dịch $AgN{O}_3/N{H}_3$, xảy ra phản ứng tạo kết tủa:
$C_2{H}_2+2AgN{O}_3+2N{H}_3\to C_{2}A{g}_2\downarrow +2N{H}_{4}N{O}_3$
Khối lượng phân tử của kết tủa $C_{2}A{g}_2$: $M=2\times 12+2\times 108=240$ amu.
Vậy đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Propin CH≡C–CH₃ có nguyên tử H ở carbon liên kết ba (terminal alkyne) nên tác dụng với dung dịch AgNO₃/NH₃ tạo kết tủa vàng nhạt là muối bạc acetylide: CH≡C–CH₃ + Ag⁺ + NH₃ → CH₃–C≡C–Ag + NH₄⁺. Kết tủa vàng nhạt là CH₃–C≡C–Ag (viết theo chiều ngược là CAg≡C–CH₃), tương ứng với phương án C. Phương án B (CAg≡CAg–CH₃) sai vì chỉ có một H axit trên phân tử propin nên chỉ thay được một Ag; A và D sai về bản chất hóa học.

(AI giải đề cho tôi)
Axetilen (C2H2) có liên kết ba ở đầu mạch, tác dụng với dung dịch AgNO3/NH3 tạo kết tủa vàng Ag2C2 (axetilua bạc): C2H2 + 2AgNO3 + 2NH3 → Ag2C2↓ + 2NH4NO3. Etilen, propan, metan không có phản ứng này.

Chọn A.

Chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Axetilen (acetylen) là tên gọi thông thường của etin, ankin đơn giản nhất, có công thức phân tử $C_2{H}_2$ (HC≡CH). Các phương án khác: $C_2{H}_6$ là etan, $C{H}_4$ là metan, $C_2{H}_4$ là etilen. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 9: C).

Chọn A.