Câu 38THPTChuyên đề: Phân tích phả hệ • Lớp 12Cân bằng Hardy WeinbergXác suất kiểu gene kiểu hình trong phép laiVận dụng cao#secondary:BIO12.POPULATION_GENETICS.L3.HARDY_WEINBERG#secondary:BIO12.MENDEL.L3.PROBABILITY
Xét một bệnh di truyền đơn gen ở người do alen lặn gây nên. Một người phụ nữ bình thường có cậu (em trai mẹ) mắc bệnh lấy người chồng bình thường nhưng có mẹ chồng và chị chồng mắc bệnh. Những người khác trong gia đình không ai bị bệnh này, nhưng bố đẻ của cô ta đến từ một quần thể khác đang ở trạng thái cân bằng di truyền có tần số alen gây bệnh là 10\%. Cặp vợ chồng trên sinh được con gái đầu lòng không mắc bệnh này. Biết rằng không xảy ra đột biến mới ở tất cả những người trong các gia đình. Dựa vào các thông tin trên, hãy cho biết trong số các dự đoán dưới đây, dự đoán nào không đúng ?
Xét một bệnh di truyền đơn gen ở người do alen lặn gây nên. Một người phụ nữ bình thường có cậu (em trai mẹ) mắc bệnh lấy người chồng bình thường nhưng có mẹ chồng và chị chồng mắc bệnh. Những người khác trong gia đình không ai bị bệnh này, nhưng bố đẻ của cô ta đến từ một quần thể khác đang ở trạng thái cân bằng di truyền có tần số alen gây bệnh là 10\%. Cặp vợ chồng trên sinh được con gái đầu lòng không mắc bệnh này. Biết rằng không xảy ra đột biến mới ở tất cả những người trong các gia đình. Dựa vào các thông tin trên, hãy cho biết trong số các dự đoán dưới đây, dự đoán nào không đúng ?
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: C
Hướng dẫn giải chi tiết
A bình thường >> a bị bệnh
Người phụ nữ bình thường A- có :
- Mẹ bình thường A- , ông bà ngoại bình thường và có em trai bị bệnh aa
→ mẹ người phụ nữ có dạng (1/3AA : 2/3Aa)
- Bố bình thường A- , đến từ quần thể có tần số alen a = 10%
Cấu trúc quần thể này là : 0,81AA : 0,18Aa : 0,01aa
→ người bố có dạng (9/11AA : 2/11Aa)
- Bố mẹ người phụ nữ : (1/3AA : 2/3Aa) x (9/11AA : 2/11Aa)
Đời con theo lý thuyết : 20/33AA : 12/33Aa : 1/33aa
Vậy người phụ nữ có dạng là : (5AA : 3Aa)
Người nam giới bình thường A- có mẹ bị bệnh aa
→ người nam giới có kiểu gen là Aa
Cặp vợ chồng là : (5AA : 3Aa) x Aa
- Xác suất cặp vợ chồng này sinh con gái, không bị bệnh là:
1/2 x (1 – 3/16x1/2) = 29/64
Xác suất cặp vợ chồng này sinh con gái có kiểu gen Aa là :
1/2 x (13/16x1/2 + 3/16x1/2) = 1/4
Vậy xác suất con gái cặp vợ chồng mang alen gây bệnh là :
1/4 : 29/64 = 16/29 → A đúng
- Xác suất sinh đứa thứ hai không bị bệnh của cặp vợ chồng trên là 29/64
→ B đúng
- Xác suất để bố để người vojwmang alen gây bệnh là 2/11
→ C sai
Có thể biết chính xác kiểu gen của :
Bên phía người vợ : cậu (aa), ông bà ngoại người vợ : Aa x Aa
Bên phía người chồng : mẹ chồng (aa), chị chồng (aa), chồng (Aa), bố chồng (Aa), ông bà ngoại người chồng : Aa x Aa
[Ghi chú của AI solution agent: lời giải nguồn in tại trang 197-198 có bước trung gian không nhất quán: phép lai (1/3AA : 2/3Aa) x (9/11AA : 2/11Aa) cho đời con đúng là 20/33AA : 13/33Aa : 1/33aa (nguồn in 12/33Aa), do đó tỉ lệ người phụ nữ đúng phải là (20AA : 13Aa) chứ không phải (5AA : 3Aa). Tuy nhiên điều này chỉ ảnh hưởng đến việc kiểm chứng các phương án A, B; đáp án của câu (C sai) không phụ thuộc bước này: xác suất bố đẻ (bình thường, từ quần thể cân bằng với q(a) = 10%) mang alen gây bệnh là 2/11 ≠ 4/11, nên C là dự đoán không đúng. Lỗi chính tả in trong nguồn 'bố để người vojwmang' được giữ nguyên theo bản in, nghĩa là 'bố đẻ của người vợ mang'.]
Người phụ nữ bình thường A- có :
- Mẹ bình thường A- , ông bà ngoại bình thường và có em trai bị bệnh aa
→ mẹ người phụ nữ có dạng (1/3AA : 2/3Aa)
- Bố bình thường A- , đến từ quần thể có tần số alen a = 10%
Cấu trúc quần thể này là : 0,81AA : 0,18Aa : 0,01aa
→ người bố có dạng (9/11AA : 2/11Aa)
- Bố mẹ người phụ nữ : (1/3AA : 2/3Aa) x (9/11AA : 2/11Aa)
Đời con theo lý thuyết : 20/33AA : 12/33Aa : 1/33aa
Vậy người phụ nữ có dạng là : (5AA : 3Aa)
Người nam giới bình thường A- có mẹ bị bệnh aa
→ người nam giới có kiểu gen là Aa
Cặp vợ chồng là : (5AA : 3Aa) x Aa
- Xác suất cặp vợ chồng này sinh con gái, không bị bệnh là:
1/2 x (1 – 3/16x1/2) = 29/64
Xác suất cặp vợ chồng này sinh con gái có kiểu gen Aa là :
1/2 x (13/16x1/2 + 3/16x1/2) = 1/4
Vậy xác suất con gái cặp vợ chồng mang alen gây bệnh là :
1/4 : 29/64 = 16/29 → A đúng
- Xác suất sinh đứa thứ hai không bị bệnh của cặp vợ chồng trên là 29/64
→ B đúng
- Xác suất để bố để người vojwmang alen gây bệnh là 2/11
→ C sai
Có thể biết chính xác kiểu gen của :
Bên phía người vợ : cậu (aa), ông bà ngoại người vợ : Aa x Aa
Bên phía người chồng : mẹ chồng (aa), chị chồng (aa), chồng (Aa), bố chồng (Aa), ông bà ngoại người chồng : Aa x Aa
[Ghi chú của AI solution agent: lời giải nguồn in tại trang 197-198 có bước trung gian không nhất quán: phép lai (1/3AA : 2/3Aa) x (9/11AA : 2/11Aa) cho đời con đúng là 20/33AA : 13/33Aa : 1/33aa (nguồn in 12/33Aa), do đó tỉ lệ người phụ nữ đúng phải là (20AA : 13Aa) chứ không phải (5AA : 3Aa). Tuy nhiên điều này chỉ ảnh hưởng đến việc kiểm chứng các phương án A, B; đáp án của câu (C sai) không phụ thuộc bước này: xác suất bố đẻ (bình thường, từ quần thể cân bằng với q(a) = 10%) mang alen gây bệnh là 2/11 ≠ 4/11, nên C là dự đoán không đúng. Lỗi chính tả in trong nguồn 'bố để người vojwmang' được giữ nguyên theo bản in, nghĩa là 'bố đẻ của người vợ mang'.]
