Câu 26THPTChuyên đề: Tạo phức và thay thế phối tử • Lớp 12Cấu tạo cơ bản của phức chấtVận dụng#secondary:CHEM12.L3.TRANSITION_COMPLEX.COMPLEX_STRUCTURE#curriculum:undetermined
Trong phòng thí nghiệm, một học sinh thực hiện thí nghiệm sau:
Bước 1: Cho từ từ dung dịch NH₃ vào ống nghiệm đựng dung dịch NiCl₂, lúc đầu xuất hiện phức chất trung hòa X màu xanh lá cây, có dạng hình học bất diện, chỉ chứa phối tử OH⁻ và H₂O.
Bước 2: Thêm tiếp dung dịch NH₃ đến dư, thu được phức chất bất diện Y có màu xanh dương, chỉ chứa phối tử NH₃.
Trong phòng thí nghiệm, một học sinh thực hiện thí nghiệm sau:
Bước 1: Cho từ từ dung dịch NH₃ vào ống nghiệm đựng dung dịch NiCl₂, lúc đầu xuất hiện phức chất trung hòa X màu xanh lá cây, có dạng hình học bất diện, chỉ chứa phối tử OH⁻ và H₂O.
Bước 2: Thêm tiếp dung dịch NH₃ đến dư, thu được phức chất bất diện Y có màu xanh dương, chỉ chứa phối tử NH₃.
Bước 1: Cho từ từ dung dịch NH₃ vào ống nghiệm đựng dung dịch NiCl₂, lúc đầu xuất hiện phức chất trung hòa X màu xanh lá cây, có dạng hình học bất diện, chỉ chứa phối tử OH⁻ và H₂O.
Bước 2: Thêm tiếp dung dịch NH₃ đến dư, thu được phức chất bất diện Y có màu xanh dương, chỉ chứa phối tử NH₃.
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Công thức cấu tạo của X là [Ni(OH)₂(H₂O)₂].
b)
Liên kết giữa phối tử và nguyên tử trung tâm trong X và Y là liên kết cho – nhận.
c)
Công thức cấu tạo của Y là .
d)
Ở bước (1) và bước (2) đều xảy ra phản ứng thế phối tử trong phức chất.
Đáp án chính thức: a:Đ,b:Đ,c:Đ,d:Đ
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
X là phức trung hòa chỉ chứa phối tử OH⁻ và H₂O: Ni²⁺ (+2) cần 2 OH⁻ (−2) để trung hòa, nên X = [Ni(OH)₂(H₂O)₂], hình học bất diện (cis), màu xanh lá cây — câu a đúng. Trong phức chất, phối tử (OH⁻, H₂O, NH₃) đều đóng cặp electron cho vào orbital trống của Ni²⁺ tạo liên kết cho – nhận (liên kết phối trí) — câu b đúng. Khi NH₃ dư, tất cả phối tử được thay bằng NH₃, thu phức cation [Ni(NH₃)₆]²⁺ màu xanh dương — câu c đúng. Cả bước 1 (OH⁻ thế H₂O trong [Ni(H₂O)₆]²⁺) và bước 2 (NH₃ thế các phối tử OH⁻/H₂O) đều là phản ứng thế phối tử trong phức chất — câu d đúng.
a) (AI giải đề cho tôi)
Phức trung hòa, chỉ có OH⁻ và H₂O: điện tích Ni²⁺ (+2) cân bằng với 2 OH⁻ (−2) nên X = [Ni(OH)₂(H₂O)₂], dạng hình học bất diện (cis).
b) (AI giải đề cho tôi)
Phối tử OH⁻, H₂O, NH₃ cho cặp electron vào orbital trống của Ni²⁺ → liên kết cho – nhận (phối trí).
c) (AI giải đề cho tôi)
NH₃ dư thế toàn bộ phối tử, thu [Ni(NH₃)₆]²⁺ màu xanh dương, chỉ chứa phối tử NH₃.
d) (AI giải đề cho tôi)
Bước 1: OH⁻ thế H₂O trong [Ni(H₂O)₆]²⁺; bước 2: NH₃ thế các phối tử OH⁻/H₂O. Cả hai đều là phản ứng thế phối tử.
X là phức trung hòa chỉ chứa phối tử OH⁻ và H₂O: Ni²⁺ (+2) cần 2 OH⁻ (−2) để trung hòa, nên X = [Ni(OH)₂(H₂O)₂], hình học bất diện (cis), màu xanh lá cây — câu a đúng. Trong phức chất, phối tử (OH⁻, H₂O, NH₃) đều đóng cặp electron cho vào orbital trống của Ni²⁺ tạo liên kết cho – nhận (liên kết phối trí) — câu b đúng. Khi NH₃ dư, tất cả phối tử được thay bằng NH₃, thu phức cation [Ni(NH₃)₆]²⁺ màu xanh dương — câu c đúng. Cả bước 1 (OH⁻ thế H₂O trong [Ni(H₂O)₆]²⁺) và bước 2 (NH₃ thế các phối tử OH⁻/H₂O) đều là phản ứng thế phối tử trong phức chất — câu d đúng.
a) (AI giải đề cho tôi)
Phức trung hòa, chỉ có OH⁻ và H₂O: điện tích Ni²⁺ (+2) cân bằng với 2 OH⁻ (−2) nên X = [Ni(OH)₂(H₂O)₂], dạng hình học bất diện (cis).
b) (AI giải đề cho tôi)
Phối tử OH⁻, H₂O, NH₃ cho cặp electron vào orbital trống của Ni²⁺ → liên kết cho – nhận (phối trí).
c) (AI giải đề cho tôi)
NH₃ dư thế toàn bộ phối tử, thu [Ni(NH₃)₆]²⁺ màu xanh dương, chỉ chứa phối tử NH₃.
d) (AI giải đề cho tôi)
Bước 1: OH⁻ thế H₂O trong [Ni(H₂O)₆]²⁺; bước 2: NH₃ thế các phối tử OH⁻/H₂O. Cả hai đều là phản ứng thế phối tử.