Ở người, alen A quy định da bình thường trội hoàn toàn so với alen a quy định da bạch tạng. Bệnh máu khó đông do alen lặn b nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X, alen B quy định máu bình thường. Cho sơ đồ phả hệ

Biết bố người đàn ông ở thế hệ thứ ba không mang alen gây bệnh, không phát sinh đột biến mới ở tất cả các cá theer trong phả hệ. Cặp vợ chồng III₂₃ sinh người con đầu lòng không bị bệnh. Xác suất để người con đầu lòng không mang các alen bệnh là

Đối với dạng bài này chúng ta tách từng tình trạng để tính.
- Tình trạng bệnh bạch tạng
- Bên gia đình chồng
+ Ở thế hệ thứ II có nam bị cả hai bệnh, vậy cặp bố mẹ ở thế hệ I có kiểu gen dị hợp Aa (nguồn in nhầm 'dị hợp AA').
+ Bố của người chồng không mang alen gây bệnh nên kiểu gen AA, mẹ có kiểu gen A-.
Ở người mẹ tần số alen $A=\frac{2}{3},a=\frac{1}{3}$
Ta có: $\left(\frac{2}{3}A:\frac{1}{3}a\right)1A\Rightarrow \frac{2}{3}AA:\frac{1}{3}Aa$.
Người chồng bình thường kiểu gen A-.
Tần số $A=\frac{5}{6},a=\frac{1}{6}$
- Bên vợ:
+ Bố mẹ bình thường có người con gái bạch tạng vậy bố mẹ đều dị hợp Aa (nguồn in nhầm 'AA').
+ Người vợ bình thường A-.
Tần số alen $A=\frac{2}{3},a=\frac{1}{3}$
$$=\frac{2}{3}\times \frac{5}{6}=\frac{5}{9}$$
Vậy người con không mang alen bệnh (bạch tạng)
- Bệnh máu khó đông (nguồn in nhầm 'bệnh mù màu'):
$$X^B=Y=\frac{1}{2}$$
- Người chồng bình thường kiểu gen $X^{B}Y$ cho giao tử
- Người vợ bình thường kiểu gen $X^B{X}^{-}$.
Tính tần số alen của vợ là $X^B=\frac{3}{4},X^b=\frac{1}{4}$
Vậy con không mang alen bệnh là $\frac{3}{4}$
* Xác suất cần tìm là $\frac{5}{9}\times \frac{3}{4}=41,7\%$
Có thể rất nhiều bạn sẽ chỉ dừng ở đây và cho rằng mình đã đúng. Nhưng thật không may, đây không phải đáp án đúng các em ạ. Nếu các em đọc kĩ đề sẽ thấy rằng con sinh ra hoàn toàn bình thường (A- X^B-) và sau đó mới yêu cầu người con không mang alen bệnh. Do vậy, chúng ta phải tính xác suất người con không mang alen bệnh trong số trường hợp người con bình thường mới cho kết quả cuối cùng.
Vậy bây giờ, chúng ta buộc phải tính tỉ lệ người con sinh bình thường là bao nhiêu.
$$A^{-}=1-\frac{1}{18}aa=\frac{17}{18};X^{B-}=\frac{7}{8}$$
Xác suất con sinh ra bình thường: $\frac{17}{18}\times \frac{7}{8}=\frac{119}{144}$
Xác suất cần tìm là: $\frac{5}{9}\times \frac{3}{4}÷\frac{119}{144}=\frac{5}{12}\times \frac{144}{119}=\frac{60}{119}\approx 50,4\%$
(Ghi chú: nguồn in bước trung gian là '5/12 × 144/119'; 5/12 chính là 5/9 × 3/4, kết quả cuối 50,4% khớp đáp án C.)