Câu 36THPTChuyên đề: Đa allele và nhóm máu • Lớp 12Lai phân tích và xác định kiểu geneVận dụng#secondary:BIO12.MENDEL.L3.TEST_CROSS#curriculum:undetermined
Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa do 1 gen gồm 4 alen trội lặn hoàn toàn quy định. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phép lai sau xác định chính xác kiểu gen của P?
(Dấu "x" là kiểu hình có xuất hiện ở F)
Phép lai P F Đỏ Vàng Tím Nâu 1 nâu x vàng x x 2 đỏ x tím x x 3 đỏ x nâu x x x 4 vàng x tím x
Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa do 1 gen gồm 4 alen trội lặn hoàn toàn quy định. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phép lai sau xác định chính xác kiểu gen của P?
(Dấu "x" là kiểu hình có xuất hiện ở F)
(Dấu "x" là kiểu hình có xuất hiện ở F)
| Phép lai | P | F | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Đỏ | Vàng | Tím | Nâu | ||
| 1 | nâu x vàng | x | x | ||
| 2 | đỏ x tím | x | x | ||
| 3 | đỏ x nâu | x | x | x | |
| 4 | vàng x tím | x | |||
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: B
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi — nguồn không cung cấp lời giải. Đề không cho biết thứ hạng trội giữa các alen và mối tương ứng giữa alen với màu hoa, nên chỉ có thể phân tích với giả thiết phổ biến a₁ > a₂ > a₃ > a₄ tương ứng Đỏ > Vàng > Tím > Nâu, trội lặn hoàn toàn: Đỏ = a₁a₁, a₁a₂, a₁a₃, a₁a₄; Vàng = a₂a₂, a₂a₃, a₂a₄; Tím = a₃a₃, a₃a₄; Nâu = a₄a₄)
Phép lai 1 (nâu x vàng → F có Đỏ, Nâu): P nâu là a₄a₄. Con Đỏ phải mang a₁ từ bên vàng, tức vàng mang a₁ — nhưng khi đó vàng có kiểu hình Đỏ (vì a₁ trội mọi alen khác), mâu thuẫn. Nếu vàng = a₂a₄ thì F chỉ có Vàng (a₂a₄) và Nâu (a₄a₄), không có Đỏ. Theo giả thiết này, phép lai 1 không thể cho kết quả như bảng. ✗
Phép lai 2 (đỏ x tím → F có Đỏ, Vàng, không Tím, không Nâu): P tím phải là a₃a₃ (nếu a₃a₄ thì F xuất hiện Nâu). Con Vàng a₂a₃ → cây đỏ mang a₂; con Đỏ a₁a₃ → cây đỏ mang a₁; F không có Tím a₃a₃ nên đỏ không mang a₃; F không có Nâu nên đỏ không mang a₄. Vậy đỏ = a₁a₂ (duy nhất), F: a₁a₃ Đỏ, a₂a₃ Vàng. Kiểu gen của cây đỏ ở P xác định được duy nhất. ✓
Phép lai 3 (đỏ x nâu → F có Đỏ, Tím, Nâu): P nâu a₄a₄. Con Nâu a₄a₄ → đỏ mang a₄; con Tím a₃a₄ → đỏ mang a₃; con Đỏ a₁a₄ → đỏ mang a₁. Đỏ phải mang đồng thời a₁, a₃, a₄ — một thể lưỡng bội không thể mang 3 alen của 1 gen, mâu thuẫn. Theo giả thiết này, phép lai 3 không thể cho kết quả như bảng. ✗
Phép lai 4 (vàng x tím → F chỉ có Vàng): Nếu tím = a₃a₃: vàng = a₂a₂ (F: a₂a₃ Vàng) hoặc a₂a₄ (F: a₂a₃, a₂a₄ đều Vàng) thỏa; vàng = a₁a₁ hoặc a₁a₂ thì xuất hiện Đỏ (a₁a₃) — không thỏa. Nếu tím = a₃a₄: vàng = a₂a₂ hoặc a₂a₄ cũng thỏa. Có nhiều khả năng kiểu gen của P, không xác định chính xác được. ✗
Kết luận của phân tích theo giả thiết thứ hạng a₁ > a₂ > a₃ > a₄: nhiều nhất chỉ phép lai 2 xác định được kiểu gen của cây đỏ ở P (cây tím vẫn mơ hồ giữa a₃a₃ và a₃a₄), tức đáp án lí thuyết nhiều nhất là 1 (D). Tuy nhiên, đáp án chính thức của nguồn (bảng ĐÁP ÁN trang 6, câu 116) là B (3), và nguồn không cung cấp lời giải. Do đề không phát biểu thứ hạng trội cụ thể giữa 4 alen và alen nào quy định màu nào, các phép lai có thể được giải thích theo một tương ứng alen–màu khác sao cho 3 phép lai xác định được kiểu gen của P. Đáp án chính thức B được giữ nguyên theo nguồn; ghi nhận mâu thuẫn giữa phân tích theo giả thiết phổ biến và đáp án nguồn như một vấn đề của đề.
Phép lai 1 (nâu x vàng → F có Đỏ, Nâu): P nâu là a₄a₄. Con Đỏ phải mang a₁ từ bên vàng, tức vàng mang a₁ — nhưng khi đó vàng có kiểu hình Đỏ (vì a₁ trội mọi alen khác), mâu thuẫn. Nếu vàng = a₂a₄ thì F chỉ có Vàng (a₂a₄) và Nâu (a₄a₄), không có Đỏ. Theo giả thiết này, phép lai 1 không thể cho kết quả như bảng. ✗
Phép lai 2 (đỏ x tím → F có Đỏ, Vàng, không Tím, không Nâu): P tím phải là a₃a₃ (nếu a₃a₄ thì F xuất hiện Nâu). Con Vàng a₂a₃ → cây đỏ mang a₂; con Đỏ a₁a₃ → cây đỏ mang a₁; F không có Tím a₃a₃ nên đỏ không mang a₃; F không có Nâu nên đỏ không mang a₄. Vậy đỏ = a₁a₂ (duy nhất), F: a₁a₃ Đỏ, a₂a₃ Vàng. Kiểu gen của cây đỏ ở P xác định được duy nhất. ✓
Phép lai 3 (đỏ x nâu → F có Đỏ, Tím, Nâu): P nâu a₄a₄. Con Nâu a₄a₄ → đỏ mang a₄; con Tím a₃a₄ → đỏ mang a₃; con Đỏ a₁a₄ → đỏ mang a₁. Đỏ phải mang đồng thời a₁, a₃, a₄ — một thể lưỡng bội không thể mang 3 alen của 1 gen, mâu thuẫn. Theo giả thiết này, phép lai 3 không thể cho kết quả như bảng. ✗
Phép lai 4 (vàng x tím → F chỉ có Vàng): Nếu tím = a₃a₃: vàng = a₂a₂ (F: a₂a₃ Vàng) hoặc a₂a₄ (F: a₂a₃, a₂a₄ đều Vàng) thỏa; vàng = a₁a₁ hoặc a₁a₂ thì xuất hiện Đỏ (a₁a₃) — không thỏa. Nếu tím = a₃a₄: vàng = a₂a₂ hoặc a₂a₄ cũng thỏa. Có nhiều khả năng kiểu gen của P, không xác định chính xác được. ✗
Kết luận của phân tích theo giả thiết thứ hạng a₁ > a₂ > a₃ > a₄: nhiều nhất chỉ phép lai 2 xác định được kiểu gen của cây đỏ ở P (cây tím vẫn mơ hồ giữa a₃a₃ và a₃a₄), tức đáp án lí thuyết nhiều nhất là 1 (D). Tuy nhiên, đáp án chính thức của nguồn (bảng ĐÁP ÁN trang 6, câu 116) là B (3), và nguồn không cung cấp lời giải. Do đề không phát biểu thứ hạng trội cụ thể giữa 4 alen và alen nào quy định màu nào, các phép lai có thể được giải thích theo một tương ứng alen–màu khác sao cho 3 phép lai xác định được kiểu gen của P. Đáp án chính thức B được giữ nguyên theo nguồn; ghi nhận mâu thuẫn giữa phân tích theo giả thiết phổ biến và đáp án nguồn như một vấn đề của đề.
Có hai gene liên quan đến sự hình thành các oligosaccharide. Gene H mã hoá enzyme gắn Fucose vào kháng nguyên h, tạo ra kháng nguyên H. Gene I gồm các allele Iᴬ, Iᴮ và i. Allele Iᴬ mã hóa enzyme gắn N-acetylgalactosamine vào kháng nguyên H, tạo ra kháng nguyên A. Allele Iᴮ mã hóa enzyme gắn galactose vào kháng nguyên H, tạo ra kháng nguyên B. Allele h và i đều mất chức năng. Locus H và I nằm trên hai NST thường khác nhau. Trong một khu dân cư, xét một cặp vợ chồng đều có nhóm máu O, sinh đứa con thứ nhất có nhóm máu A, đứa con thứ hai có nhóm máu B. Người con thứ nhất kết hôn với một người nhóm máu A cùng ở trong khu dân cư đó và sinh ra một bé trai. Biết tần số các allele H; h; Iᴬ; Iᴮ và i trong khu dân cư lần lượt là 0,8; 0,2; 0,4; 0,5 và 0,1. Cho rằng khu dân cư là một quần thể cân bằng di truyền về 2 locus H và I.