Nung nóng a mol hỗn hợp X gồm propen, axetilen và hidro với xúc tác Ni trong bình kín (chỉ xảy ra phản ứng cộng H${}_2$), thu được hỗn hợp khí Y có tỉ khối so với H${}_2$ là 17. Đốt cháy hết Y, thu được 0,84 mol CO${}_2$ và 1,08 mol H${}_2$O. Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn. Giá trị của a là

(AI giải đề cho tôi)
Sau phản ứng cộng $H_2$ (xúc tác Ni), hỗn hợp khí Y gồm propan ($C_3{H}_8$), etan ($C_2{H}_6$) và etilen ($C_2{H}_4$) — tức propen được cộng hết $H_2$ thành propan, còn axetilen được cộng một phần thành etilen và một phần thành etan, $H_2$ phản ứng vừa hết.

Gọi số mol trong Y: $C_3{H}_8=x$, $C_2{H}_6=y$, $C_2{H}_4=z$.

Từ dữ liệu đốt cháy:
- Bảo toàn C: $3x+2y+2z=0,84$
- Bảo toàn H: $8x+6y+4z=2,16$
- Tỉ khối: ${\overline{M}}_Y=34\Rightarrow 44x+30y+28z=34(x+y+z)$, tức $5x=2y+3z$

Giải hệ: từ hai phương trình đầu, lấy (phương trình H) $-2\times$(phương trình C): $2x+2y=0,48\Rightarrow x+y=0,24$; và $y+z=0,42-1,5x$. Thay vào phương trình tỉ khối:
$$5x=2(0,24-x)+3(0,18-0,5x)\Rightarrow 8,5x=1,02\Rightarrow x=0,12$$
Suy ra $y=0,12$, $z=0,12$, tổng $n_Y=0,36$ mol (kiểm tra: $\overline{M}=\frac{44\cdot 0,12+30\cdot 0,12+28\cdot 0,12}{0,36}=34$ ✓; C: $0,36+0,24+0,24=0,84$ ✓; H: $0,96+0,72+0,48=2,16$ ✓).

Ban đầu:
- Propen: $=n_{C_3{H}_8}=0,12$ mol (cộng 0,12 mol $H_2$)
- Axetilen: $=n_{C_2{H}_6}+n_{C_2{H}_4}=0,24$ mol
- $H_2$ đã phản ứng: $0,12$ (propen) $+2\times 0,12$ (etan) $+0,12$ (etilen) $=0,48$ mol; vì $H_2$ phản ứng vừa hết nên $n_{H_2}=0,48$ mol

Vậy $a=0,12+0,24+0,48=0,84$ mol.

Kiểm tra bảo toàn nguyên tố giữa X và Y: C trong X $=3(0,12)+2(0,24)=0,84$ ✓; H trong X $=6(0,12)+2(0,24)+2(0,48)=2,16$ ✓, trùng với dữ liệu đốt cháy Y.