Hỗn hợp $X$ chứa ba este đều mạch hở gồm hai este đơn chức và một este đa chức, không no chứa một liên kết đôi $C=C$; trong mỗi phân tử este chỉ chứa một loại nhóm chức. Đốt cháy hoàn toàn $m$ gam $X$ cần vừa đủ $0,775mol{O}_2$ thu được $C{O}_2$ và 0,63 mol $H_{2}O$. Nếu thủy phân $m$ gam $X$ trên trong dung dịch $NaOH$ dư, thu được hỗn hợp $Y$ chứa 2 ancol no có cùng số nguyên tử cacbon và hỗn hợp $Z$ chứa 0,22 mol hai muối. Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn $Y$ thu được $0,4molC{O}_2$ và $0,6mol{H}_{2}O$. Phần trăm khối lượng của este có phân tử khối lớn nhất trong $X$ là

(AI giải đề cho tôi)
Gọi hai ancol trong Y: vì đốt Y được 0,4 mol CO2 và 0,6 mol H2O nên H/C = 1,2/0,4 = 3, hai ancol no cùng số C phải là C2H5OH và C2H4(OH)2 (đều có H/C = 3). Gọi số mol C2H5OH = a, C2H4(OH)2 = b: 2a + 2b = 0,4 và 6(a+b) = 1,2 → a + b = 0,2.
Hai muối trong Z (tổng 0,22 mol) là muối của hai axit, mỗi axit tạo một este đơn chức với etanol và một gốc acyl trong este đa chức (este đa chức là dieste của etylen glycol với hai axit khác nhau nên cho 2 muối). Suy ra: a + 2b = 0,22 → b = 0,02; a = x1 + x2 = 0,18 (x1, x2 là số mol hai este đơn chức).
Đốt X: H = 2·0,63 = 1,26 mol; từ O2: nC − nO/2 = 0,775 − 0,315 = 0,46, với nO = 2(x1+x2) + 4·0,02 = 0,44 → nC = 0,68 (khớp bảo toàn C: 0,4 + C trong muối).
C trong muối: x1c1 + x2c2 + 0,02(c1+c2) = 0,68 − 0,36 − 0,04 = 0,28 (1). H trong muối: x1h1 + x2h2 + 0,02(h1+h2) = 1,26 − 1,2 = 0,06... xét qua H của X: x1(h1+4) + x2(h2+4) + 0,02(h1+h2+2) = 1,26 → x1h1 + x2h2 + 0,02(h1+h2) = 0,50 (2).
Từ (1),(2): chỉ thỏa khi đúng một axit không no (h = 2c − 2), khi đó 0,56 − 2x1 − 0,04 = 0,50 → x1 = 0,01 (este không no), x2 = 0,17. Thay vào (1): 0,03c1 + 0,19c2 = 0,28 → 3c1 + 19c2 = 28 → c2 = 1 (HCOOH), c1 = 3 (axit acrylic CH2=CHCOOH, thoả mãn một C=C).
Ba este: CH2=CHCOOC2H5 (M = 100, 0,01 mol); HCOOC2H5 (M = 74, 0,17 mol); este đa chức của glycol với axit acrylic và axit fomic C6H8O4 (M = 144, 0,02 mol).
Kiểm tra: C = 0,05 + 0,51 + 0,12 = 0,68; H = 0,08 + 1,02 + 0,16 = 1,26; O2 = 0,68 + 0,315 − 0,22 = 0,775 mol; muối: 0,03 mol CH2=CHCOONa + 0,19 mol HCOONa = 0,22 mol. Tất cả khớp.
m(X) = 0,01·100 + 0,17·74 + 0,02·144 = 1,00 + 12,58 + 2,88 = 16,46 g. Este có M lớn nhất là C6H8O4 (144): %m = 2,88/16,46 · 100 ≈ 17,5%.