Câu 40THPTChuyên đề: Đột biến gene • Lớp 12Quan hệ trình tự DNA RNA proteinDịch mã và mã di truyềnVận dụng cao#secondary:BIO12.MOLECULAR_GENETICS.L3.SEQUENCE#secondary:BIO12.MOLECULAR_GENETICS.L3.TRANSLATION
Hai enzim X và Y được mã hóa bởi các alen khác nhau của cùng một gen. Trình tự các axit amin của hai enzyme X, Y khác nhau từ bộ ba thứ 87 đến bộ ba thứ 91. Trình tự axit amin của enzyme X, Y, và trình tự ADN tương ứng của enzym X từ vị trí 86 đến vị trí 93 của chuỗi polypeptit, được trình bày trong bảng dưới đây:
Đầu 3' → Vị trí axit amin Đầu 5' → 86 87 88 89 90 91 92 93 Bộ ba ADN mã hóa cho enzyme X TTT TXA GGG XXX XAG XAG XGA XGA Trình tự axit amin của enzim X Lys Ser Pro Gly Val Val Ala Ala Trình tự axit amin của enzim Y Lys Ser Ser Arg Gly Arg Arg Cys
Các côđôn trên mARN thực sự cho các axit amin ở những vị trí này đối với enzym X và Y, được trình bày trong bảng dưới đây :
Axit amin Lys Ser Pro Cys Arg Ala Val Gly Met Côđôn 5'AAA3' 5'AGU3' 5'AGX3' 5'UXX3' 5'XXX' 5'UGX3' 5'XGG3' 5'XGX3' 5'XGU3' 5'GXU3' 5'GUX3' 5'GGU3' 5'GGG3' 5'AUG3'
Khi nói về nguyên nhân của sự khác biệt trong trình tự axit amin của enzym X và enzim Y, có bao nhiêu nhận định sau đây là đúng?
I. Có thể đã xuất hiện một đột biến thêm một cặp nucleôtit G-X trong bộ ba thứ 87.
II. Enzim Y xuất hiện có thể do mất một cặp nucleôtit ở ba bộ thứ 87 và mất hai cặp nucleôtit bộ ba thứ 90.
III. Đã có sự thay đổi về trình tự nucleôtit thứ 2 và thứ 3 của các bộ ba thứ 87; 89 và 91.
IV. Giả sử gen A: quy định tổng hợp enzim X quy định việc chuyển hóa axit amin phenylalanin thành tyroxin thì khi bị đột biến thành alen a: quy định tổng hợp enzim Y, chức năng có thể thay đổi và gây bệnh phenylketo niệu.
Hai enzim X và Y được mã hóa bởi các alen khác nhau của cùng một gen. Trình tự các axit amin của hai enzyme X, Y khác nhau từ bộ ba thứ 87 đến bộ ba thứ 91. Trình tự axit amin của enzyme X, Y, và trình tự ADN tương ứng của enzym X từ vị trí 86 đến vị trí 93 của chuỗi polypeptit, được trình bày trong bảng dưới đây:
Các côđôn trên mARN thực sự cho các axit amin ở những vị trí này đối với enzym X và Y, được trình bày trong bảng dưới đây :
Khi nói về nguyên nhân của sự khác biệt trong trình tự axit amin của enzym X và enzim Y, có bao nhiêu nhận định sau đây là đúng?
I. Có thể đã xuất hiện một đột biến thêm một cặp nucleôtit G-X trong bộ ba thứ 87.
II. Enzim Y xuất hiện có thể do mất một cặp nucleôtit ở ba bộ thứ 87 và mất hai cặp nucleôtit bộ ba thứ 90.
III. Đã có sự thay đổi về trình tự nucleôtit thứ 2 và thứ 3 của các bộ ba thứ 87; 89 và 91.
IV. Giả sử gen A: quy định tổng hợp enzim X quy định việc chuyển hóa axit amin phenylalanin thành tyroxin thì khi bị đột biến thành alen a: quy định tổng hợp enzim Y, chức năng có thể thay đổi và gây bệnh phenylketo niệu.
| Đầu 3' → Vị trí axit amin Đầu 5' → | ||||||||
| 86 | 87 | 88 | 89 | 90 | 91 | 92 | 93 | |
| Bộ ba ADN mã hóa cho enzyme X | TTT | TXA | GGG | XXX | XAG | XAG | XGA | XGA |
| Trình tự axit amin của enzim X | Lys | Ser | Pro | Gly | Val | Val | Ala | Ala |
| Trình tự axit amin của enzim Y | Lys | Ser | Ser | Arg | Gly | Arg | Arg | Cys |
Các côđôn trên mARN thực sự cho các axit amin ở những vị trí này đối với enzym X và Y, được trình bày trong bảng dưới đây :
| Axit amin | Lys | Ser | Pro | Cys | Arg | Ala | Val | Gly | Met |
| Côđôn | 5'AAA3' | 5'AGU3' 5'AGX3' 5'UXX3' | 5'XXX' | 5'UGX3' | 5'XGG3' 5'XGX3' 5'XGU3' | 5'GXU3' | 5'GUX3' | 5'GGU3' 5'GGG3' | 5'AUG3' |
Khi nói về nguyên nhân của sự khác biệt trong trình tự axit amin của enzym X và enzim Y, có bao nhiêu nhận định sau đây là đúng?
I. Có thể đã xuất hiện một đột biến thêm một cặp nucleôtit G-X trong bộ ba thứ 87.
II. Enzim Y xuất hiện có thể do mất một cặp nucleôtit ở ba bộ thứ 87 và mất hai cặp nucleôtit bộ ba thứ 90.
III. Đã có sự thay đổi về trình tự nucleôtit thứ 2 và thứ 3 của các bộ ba thứ 87; 89 và 91.
IV. Giả sử gen A: quy định tổng hợp enzim X quy định việc chuyển hóa axit amin phenylalanin thành tyroxin thì khi bị đột biến thành alen a: quy định tổng hợp enzim Y, chức năng có thể thay đổi và gây bệnh phenylketo niệu.
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: B
Hướng dẫn giải chi tiết
Bảng đối chiếu bộ ba ADN – côđôn – axit amin của enzim X và enzim Y:
I. Có thể đã xuất hiện một đột biến thêm một cặp nucleôtit G-X trong bộ ba thứ 87.
Đúng vì: Thêm cặp G-X làm dịch chuyển các bộ ba từ vị trí ĐB → thay đổi hàng loạt các aa và khi liệt kê đúng giả thiết.
II. Enzim Y xuất hiện có thể do mất một cặp nucleôtit ở ba bộ thứ 87 và mất hai cặp nucleôtit bộ ba thứ 90.
Sai vì như vậy sẽ làm giảm 1 aa và chỉ xuất hiện thêm 3 aa mới
III. Đã có sự thay đổi về trình tự nucleôtit thứ 2 và thứ 3 của các bộ ba thứ 87; 89 và 91.
Sai vì như vậy có thể chỉ làm xuất hiện thêm 3 aa mới tại ba bộ ba mà gây ra đột biến
IV. Giả sử gen A: quy định tổng hợp enzim X quy định việc chuyển hóa axit amin phenylalanin thành tyroxin thì khi bị đột biến thành alen a: quy định tổng hợp enzim Y, chức năng có thể thay đổi và gây bệnh phenylketo niệu.
Đúng vì: Alen đột biến quy định kiểu hình lặn có thể gây bệnh phenylketo niệu.
| Đầu 3' → | Vị trí axit amin | Đầu 5' → | ||||||
| 86 | 87 | 88 | 89 | 90 | 91 | 92 | 93 | |
| Bộ ba ADN mã hóa cho enzyme X | TTT | TXA | GGG | XXX | XAG | XAG | XGA | XGA |
| AAA | AGU | XXX | GGG | GUX | GUX | GXU | GXU | |
| Trình tự axit amin của enzim X | Lys | Ser | Pro | Gly | Val | Val | Ala | Ala |
| Bộ ba ADN mã hóa cho enzyme Y | AAA | AGX | UXX | XGG | GGU | XGU | XGX | UGX |
| Trình tự axit amin của enzim Y | Lys | Ser | Ser | Arg | Gly | Arg | Arg | Cys |
I. Có thể đã xuất hiện một đột biến thêm một cặp nucleôtit G-X trong bộ ba thứ 87.
Đúng vì: Thêm cặp G-X làm dịch chuyển các bộ ba từ vị trí ĐB → thay đổi hàng loạt các aa và khi liệt kê đúng giả thiết.
| TTT | TXG | AGG | GXX | XXA | GXA | GXG | XGA |
| AAA | AGX | UXX | XGG | GGU | XGU | XGX | UGX |
II. Enzim Y xuất hiện có thể do mất một cặp nucleôtit ở ba bộ thứ 87 và mất hai cặp nucleôtit bộ ba thứ 90.
Sai vì như vậy sẽ làm giảm 1 aa và chỉ xuất hiện thêm 3 aa mới
III. Đã có sự thay đổi về trình tự nucleôtit thứ 2 và thứ 3 của các bộ ba thứ 87; 89 và 91.
Sai vì như vậy có thể chỉ làm xuất hiện thêm 3 aa mới tại ba bộ ba mà gây ra đột biến
IV. Giả sử gen A: quy định tổng hợp enzim X quy định việc chuyển hóa axit amin phenylalanin thành tyroxin thì khi bị đột biến thành alen a: quy định tổng hợp enzim Y, chức năng có thể thay đổi và gây bệnh phenylketo niệu.
Đúng vì: Alen đột biến quy định kiểu hình lặn có thể gây bệnh phenylketo niệu.