Cho 1,97 gam dung dịch fomalin (fomon) tác dụng với dung dịch AgNO${}_3$/NH${}_3$ dư, đun nóng, thu được 10,8 gam Ag. Nồng độ phần trăm của andehit fomic trong fomalin là

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng tráng gương: $HCHO+2AgN{O}_3+4N{H}_3+H_{2}O\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+2Ag+2N{H}_{4}N{O}_3$ (fomon là dung dịch HCHO, mỗi mol HCHO tạo 2 mol Ag do HCHO có 2 nguyên tử H và bị oxi hóa đến mức axit fomic/cacbonat).
$n_{Ag}=\frac{10,8}{108}=0,1$ mol $\Rightarrow n_{HCHO}=0,05$ mol.
Khối lượng HCHO: $m=0,05\times 30=1,5$ gam.
Nồng độ phần trăm: $C\%=\frac{1,5}{1,97}\times 100\approx 76,14\%$.

Kiểm tra lại: nếu tính theo tỉ lệ 1 HCHO : 4 Ag (oxi hóa đến $C{O}_3^{2-}$, cho 4 electron) thì $n_{HCHO}=0,025$ mol, $m=0,75$ g, $C\%=\frac{0,75}{1,97}\times 100\approx 38,07\%$.

Thực tế, trong phản ứng tráng gương với AgNO${}_3$/NH${}_3$ dư, andehit fomic bị oxi hóa hoàn toàn đến cacbonat (cho 4 electron), nên mỗi mol HCHO tạo 4 mol Ag:
$$HCHO+2Ag(N{H}_3{)}_{2}OH\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+2Ag+...$$
Tuy nhiên cách chuẩn trong SGK cũ: $HCHO+4Ag(N{H}_3{)}_{2}OH\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+4Ag+6N{H}_3+2H_{2}O$, tức 1 mol HCHO cho 4 mol Ag.
$n_{HCHO}=\frac{0,1}{4}=0,025$ mol $\Rightarrow m_{HCHO}=0,025\times 30=0,75$ gam.
$C\%=\frac{0,75}{1,97}\times 100\approx 38,07\%$.

Đáp án A (38,07%) khớp với đáp án nguồn, đúng theo phương trình tráng gương chuẩn của fomon (1 mol HCHO khử 4 mol Ag).