Câu 7 (7 điểm). Trong một trò chơi, nhân vật Mario cần di chuyển về phía trước bằng các lần nhảy xa với độ dài mỗi lần là 1 mét hoặc mét hoặc mét, trong đó và là các số nguyên dương thỏa mãn . Cho trước một chặng đường cần di chuyển có độ dài là mét, với là một số nguyên dương, Mario luôn sử dụng chiến thuật nhảy về phía trước như sau: trước tiên Mario sẽ thực hiện các lần nhảy với độ dài mỗi lần mét (với số lần tối đa có thể sao cho chưa vượt quá đích); nếu vẫn chưa tới đích, Mario sẽ thực hiện tiếp các lần nhảy với độ dài mỗi lần mét (với số lần nhảy tối đa sao cho chưa vượt quá đích), rồi cuối cùng là chuyển sang các lần nhảy với mỗi bước nhảy là 1 mét. Mario sẽ thắng nếu không tồn tại cách di chuyển nào đến đích có số lần nhảy ít hơn so với chiến thuật trên. Trong trường hợp ngược lại, Mario sẽ thua.
a) Hãy chỉ ra rằng với , tồn tại một số để Mario thua trong trò chơi này.
b) Tìm số lượng tất cả các cặp , với , để Mario luôn thắng theo chiến thuật trên với mọi số nguyên dương .

Đáp án chính thức: Tự luận
Hướng dẫn giải chi tiết
a) Chọn . Khi đó Mario sẽ nhảy xa được đúng một lần với độ dài (mét). Cần phải di chuyển thêm (mét), không đủ cho một lần nhảy với độ dài (mét), nên Mario cần phải nhảy thêm 4 lần, mỗi lần với độ dài 1 mét. Vì vậy Mario phải nhảy đúng 5 lần.
Trong khi đó, có cách khác chỉ sau 3 lần nhảy, mỗi lần với độ dài 6 mét để đến đích với khoảng cách 18 mét, và do đó Mario sẽ thua.

b) Ta gọi một cặp là Tốt, nếu Mario luôn thắng với mọi số nguyên dương . Trong trường hợp ngược lại, tức là nếu tồn tại một số nguyên dương sao cho Mario thua, thì ta nói là Không tốt.
Bổ đề. Cặp là không tốt khi và chỉ khi tồn tại số nguyên sao cho

Chứng minh bổ đề.
Điều kiện đủ. Giả sử . Rõ ràng khi đó . Cho , khi đó Mario sẽ nhảy một lần với độ dài mét. Khoảng cách còn lại cần phải di chuyển là , nên Mario sẽ phải nhảy thêm ít nhất lần, mỗi lần 1 mét. Tổng cộng Mario phải nhảy ít nhất lần. Tuy nhiên có cách khác đến đích với lần nhảy, mỗi lần mét, do đó Mario sẽ thua.
Điều kiện cần. Giả sử là một cặp không tốt, do đó có cách nhảy đến đích với số lần nhảy ít hơn cách của Mario. Gọi số lần nhảy tương ứng mét của Mario là , , , . Suy ra tồn tại một bộ khác gồm các số nguyên không âm thỏa mãn

Từ các hệ thức trên suy ra .
Do đó . Vì suy ra .
Ngoài ra không thể xảy ra trường hợp , vì khi đó ta phải có đánh giá , dẫn tới : mâu thuẫn với cách chơi của Mario.
Vì vậy ta có hệ thức .
Đặt , , . Suy ra
Theo cách nhảy xa của Mario, ta có . Do đó

dẫn tới . Chia cả hai vế cho ta nhận được

Đặt , suy ra và . Do là số nguyên dương, ta suy ra . Do nên . Bổ đề được chứng minh.
Bây giờ, với mỗi cố định, ta đếm số cặp tốt. Từ Bổ đề trên ta thấy rằng là không tốt khi và chỉ khi tồn tại số nguyên sao cho .
Vì suy ra . Từ đó với là không tốt, phải có .
Gọi là số nguyên dương sao cho . Khi đó . Vậy cặp là không tốt khi và chỉ khi và , ở đó tập là hợp của khoảng đôi một không giao nhau sau đây:

Do đó cặp là tốt khi và chỉ khi và . Dễ thấy với mọi , , có duy nhất một số nguyên dương nằm giữa hai khoảng liên tiếp , và không thuộc hai khoảng này.
Tổng cộng có số như vậy. Ngoài ra, có số thỏa mãn . Với một số cố định, có cặp tốt.
Nhận thấy . Suy ra .
Do đó số cặp tốt với là .
Nhận xét rằng với , . Do đó

Đặt , suy ra . Với mỗi số cố định, ta có tương đương với . (*)
Bằng cách xét tính chẵn lẻ của , ta thấy có tất cả số thỏa mãn (*) với mỗi số cố định. Vì vậy, nếu đặt , ta có



Đáp số: 1086 cặp.
Câu hỏi này trích từ đề thi chính thức:

Đề Thi Học Sinh Giỏi Quốc Gia Toán 2025-2026 - Ngày Thi Thứ Hai 26/12/2025 - Đề Số 2

3 câu hỏi•Thời gian 180 phút•Chấm điểm & giải thích chi tiết

Các câu hỏi khác trong đề (3 câu)

Xem toàn bộ đề →
Chuyên đề Toán • Lớp 10, 11, 12

Bài tập trắc nghiệm cùng chuyên đề: Bất biến, đơn biến và chiến thuật trò chơi (3 câu)

Câu luyện thêm 1Trích từ: Kỳ Thi Chọn Đội Tuyển Dự Thi Học Sinh Giỏi Quốc Gia THPT Toán 2025-2026 - Ngày Thi Thứ Nhất - Đề Số 2
Bài 2 (7,0 điểm). Trên bàn cờ kích thước được chia thành các ô vuông, có một quân mã. Cho biết rằng quân mã này có thể nhảy giữa hai ô nằm ở hai góc đối diện nhau trên các hình chữ nhật con kích thước hoặc của bàn cờ.
a) Giả sử quân mã xuất phát từ một ô nào đó, nhảy 2025 bước qua 2025 ô phân biệt của bàn cờ. Chứng minh rằng quân mã không thể dừng lại ở ô có đúng một đỉnh chung với ô mà nó xuất phát.
b) Tính số cách mà quân mã có thể nhảy từ ô góc dưới bên trái lên ô góc trên bên phải, mỗi bước chỉ đi theo hướng sang phải và lên trên.
Xem trang câu hỏi →
Câu luyện thêm 2Trích từ: Đề Thi TST Đồng Tháp 2026 THPT Chuyên Tiền Giang
Trên bảng có viết dãy các số với là một số nguyên dương lẻ. An và Bình cùng chơi một trò chơi bằng cách thay phiên nhau xoá các số có trên bảng. An là người đi trước. Gọi và lần lượt là tổng của các số mà An và Bình đã xoá.

a) Giả sử . Hỏi An có bao nhiêu cách xoá để ?

b) Chứng minh rằng tồn tại vô hạn số nguyên dương lẻ sao cho An luôn có thể chọn các số để xoá thỏa mãn chẵn bất kể cách xoá số của Bình.

c) Với , An thực hiện thao tác xoá các số sao cho giá trị của lớn nhất còn Bình thực hiện thao tác xoá sao cho giá trị của nhỏ nhất. Hỏi giá trị cuối cùng của là bao nhiêu nếu An và Bình đều thực hiện các thao tác xoá tối ưu?
Xem trang câu hỏi →

Muốn biết hiện tại bạn đạt khoảng bao nhiêu điểm ở môn này? Làm thử đề nhanh 15 phút để hệ thống chấm điểm ngay.

Làm đề nhanh 15 phút ngay