Bệnh Alkan niệu là bệnh di truyền hiếm gặp do 1 gen có 2 alen quy định, alen D quy định không bị bệnh trội hoàn toàn so với alen d quy định bị bệnh. Gen gây bệnh Alkan niệu liên kết hoàn toàn với gen I mã hóa cho hệ nhóm máu ABO (nhóm máu A có kiểu gen $I^A{I}^A$, $I^A{I}^O$; nhóm máu B có kiểu gen $I^B{I}^B$, $I^B{I}^O$; nhóm máu O có kiểu gen $I^O{I}^O$; nhóm máu AB có kiểu gen $I^A{I}^B$). Theo dõi sự di truyền của các tính trạng này trong một gia đình người ta lập được sơ đồ phả hệ sau:

Biết rằng không phát sinh đột biến mới ở tất cả các cá thể trong phả hệ và cặp vợ chồng số 3 - 4 có cùng nhóm máu. Có thể xác định được chính xác kiểu gen của bao nhiêu người trong phả hệ?

Hướng dẫn giải: A
* Xét nhóm máu:
- Mẹ số 1a có nhóm máu AB ($I^A{I}^B$) và bố số 2a có nhóm máu O ($I^O{I}^O$) → Con số 3 có thể có nhóm máu A hoặc B.
- Mẹ số 1b có nhóm máu A ($I^A{I}^O$) và bố số 2b có nhóm máu O ($I^O{I}^O$) → Con số 4 có thể có nhóm máu A hoặc O.
Và theo bài ra người số 3, 4 có cùng nhóm máu → Nhóm máu của người 3, 4 chỉ có thể là nhóm máu A và có kiểu gen $I^A{I}^O$.
- Xét bệnh Alkan niệu:
Người số 3 bình thường nhưng có bố bị bệnh → Người số 3 có kiểu gen Dd.
Người số 4 bị bệnh có kiểu gen dd.
Và gen gây bệnh và nhóm máu liên kết với nhau
→ Kiểu gen của người số 3 vì có bố số 2a nhóm máu O và bị bệnh ($I^{Od}{I}^{Od}$) chắc chắn cho con giao tử $I^{Od}$.
→ Người số 4 có kiểu gen: $I^{Ad}{I}^{Od}$.
Bảng kiểu gen các cá thể: 1a chưa xác định được; 2a $I^{Od}{I}^{Od}$; 1b chưa xác định được; 2b $I^{OD}{I}^{Od}$; 3 $I^{AD}{I}^{Od}$; 4 $I^{Ad}{I}^{Od}$; 5 chưa xd được; 6 chưa xd được; 7 $I^{Ad}{I}^{Od}$; 8 $I^{Ad}{I}^{Bd}$; 9 chưa xd được; 10 chưa xd được; 11 $I^{Ad}{I}^{Od}$; 12 $I^{Od}{I}^{Od}$.