Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Pháp xâm lược và kháng chiến Việt Nam 1858–1884 (Lịch sử Lớp 11)

Sau khi hoàn thành cơ bản xâm lược Việt Nam, thực dân Pháp bắt tay vào xúc tiến thiết lập bộ máy chính quyền thực dân và chế độ bảo hộ ở phần lãnh thổ Bắc Kì và Trung Kì.

SGK 11, trang 109 – Cuộc kháng chiến của quân dân ta ở Đà Nẵng bước đầu làm thất bại âm mưu “đánh nhanh thắng nhanh” của thực dân Pháp.

SGK 11, trang 111 – thành Vĩnh Long sẽ được trả lại cho triều đình Huế khi nào triều đình chấm dứt được các hoạt động chống Pháp ở ba tỉnh miền Đông.

Gia Định là một vị trí chiến lược quan trọng nên triều đình không thể không đóng quân.

Thực dân Pháp lợi dụng việc truyền đạo Thiên Chúa giáo để chuẩn bị tiến hành xâm chiếm Việt Nam. Đặc biệt với những chính sách “cấm đạo” xua đuổi giáo sĩ phương Tây sai lầm của triều Nguyễn đã là cái cớ để thực dân Pháp tiến hành chiến tranh xâm lược.

(AI giải đề cho tôi)
Hiệp ước Giáp Tuất (15/3/1874) về bản chất là một hiệp ước không bình đẳng: Pháp công nhận chủ quyền của Việt Nam (nhằm hợp thức hóa việc chiếm Nam Kì), đổi lại triều đình Huế mở cửa ba thương cảng, nhượng nhiều quyền lợi cho Pháp. Việc triều đình kí hiệp ước này làm dấy lên phong trào phản đối Hiệp ước Giáp Tuất trên cả nước (như phong trào của sĩ phu yêu nước, nhân dân các nơi phản đối chính sách nhượng bộ của triều đình). Đáp án B khớp với đáp án nguồn (10-B). A sai vì mở rộng xâm lược là hệ quả về phía Pháp chứ không phải ảnh hưởng trực tiếp được nêu; C, D không phản ánh đúng tác động đến cục diện kháng chiến theo nội dung SGK.

(AI giải đề cho tôi)
Phong trào kháng chiến của nhân dân ba tỉnh miền Tây Nam Kì (Trần Thiện Thành, Nguyễn Trung Trực, Bùi Công Trừng) có đặc điểm nổi bật nhất là vừa chống Pháp vừa chống triều đình nhà Nguyễn đầu hàng, cắt đất cầu hòa — tức kết hợp chống Pháp với chống phong kiến tay sai. Các phương án B, C, D không phải đặc điểm nổi bật nhất. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (10-A).

(AI giải đề cho tôi)
Chính sách “cấm đạo” (cấm truyền bá Thiên Chúa giáo) của triều Nguyễn giữa thế kỉ XIX khiến Pháp lấy cớ xâm lược, đồng thời gây mâu thuẫn, chia rẽ trong nội bộ, làm rạn nứt khối đoàn kết dân tộc. Đáp án khớp với bảng đáp án trang 88 (Câu 9: D).

Theo chính sách “chia để trị” thực dân Pháp chia Việt Nam thành: Bắc Kì, Trung Kì và Nam Kì với 3 chế độ chính trị khác nhau. Bắc Kì và Trung Kì là hai xứ bảo hộ vẫn còn giữ lại chính quyền phong kiến về hình thức, Nam Kì là đất thuộc địa hoàn toàn do Pháp nắm giữ.

Trong quá trình Pháp xâm lược, trái với tinh thần kháng chiến của nhân dân thì triều đình lại tỏ ra nhu nhược, có tư tưởng chủ hòa rồi đi đến đầu hàng từng bước với Pháp (Nhâm Tuất, Giáp Tuất, Hácmăng, Patônốt). Triều đình còn sợ dân hơn Pháp nên không dám cùng nhân dân đoàn kết chống Pháp.

Vì nhà Nguyễn đã có những chính sách sai lầm, bảo thủ: thực hiện chính sách cấm đạo, giết đạo, "bế quan tỏa cảng",... làm cho sức mạnh đất nước suy giảm (tiềm lực kinh tế, khối đại đoàn kết dân tộc).

Trong nội dung Hiệp ước Nhâm Tuất 1862 triều Nguyễn đã nhượng hẳn 3 tỉnh miền Đông Nam Kì và đảo Côn Lôn cho Pháp. Không một sự mất mát nào của đất nước lại đau đớn như mất đất, mất chủ quyền dân tộc. Có thể nói đây là thiệt hại nghiêm trọng nhất của Việt Nam.

Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ nhất (1873) và lần thứ hai (1883) đều là chiến công của quân Cờ đen của Lưu Vpnh Phúc kết hợp với quân của Hoàng Tá Viêm.

(AI giải đề cho tôi)
Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862) gồm: triều đình nhượng hẳn cho Pháp 3 tỉnh miền Đông Nam Kì (Biên Hòa, Gia Định, Định Tường); bồi thường cho Pháp 20 triệu quan (trả dần trong 10 năm); mở 3 cửa biển Ba Lạt, Quảng Yên, Đà Nẵng. Việc triều đình chính thức thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì là vùng đất thuộc Pháp không nằm trong Hiệp ước Nhâm Tuất 1862 (3 tỉnh miền Tây bị chiếm năm 1867, và đến Hiệp ước Giáp Tuất 1874 triều đình mới chính thức thừa nhận). Do đó đáp án là D, trùng với đáp án nguồn (9-D).

(AI giải đề cho tôi)
Sau khi Pháp đánh chiếm Hà Nội (11-1873), quân dân ta do Nguyễn Tri Phương chỉ huy đã kháng chiến; tại trận Cầu Giấy lần thứ nhất (21-12-1873), Pháp bị thất bại nặng, Francis Garnier bị giết. Trước tình thế đó, thực dân Pháp buộc phải tìm cách thương lượng với triều đình Huế, dẫn đến việc ký bản Hiệp ước Giáp Tuất 1874. Trận Cầu Giấy lần thứ hai (1883, Rivière bị giết) xảy ra sau Hiệp ước 1874 nên không phải nguyên nhân. Đáp án khớp với đáp án nguồn: 10-C.

(AI giải đề cho tôi)
Năm 1859, sau khi chiếm Đà Nẵng không đạt mục tiêu, thực dân Pháp đưa quân vào đánh Gia Định. Mục đích là chiếm vùng lúa gạo phì nhiêu ở Nam Kì, cắt đứt nguồn cung cấp lương thực cho triều đình Huế, làm suy yếu triều Nguyễn. Đáp án trùng với bảng đáp án nguồn (Câu 9 - C).

(AI giải đề cho tôi)
Ngày 1-9-1858, liên quân Pháp - Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng, hy vọng đây là bàn đạp để 'đánh nhanh thắng nhanh' tiến thẳng ra Huế. Quân dân ta (do Nguyễn Tri Phương chỉ huy) phòng ngự chặt chẽ, khiến quân Pháp sa lầy gần 18 tháng, tổn thất nặng và phải rút lui (3-1859). Do đó cuộc kháng chiến ở Đà Nẵng 1858-1859 đã làm thất bại âm mưu 'đánh nhanh thắng nhanh' của Pháp. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (8-A).

Phương pháp: SGK Lịch sử 11, trang 110. Cách giải: Từ tháng 3/1860, Pháp rút quân đưa sang chiến trường Trung Quốc -> Pháp phải cho rút toàn bộ số quân ở Đà Nẵng và Gia Định -> Số quân còn lại ở Gia Định chỉ còn khoảng 1000 tên, lại phải rải trên một chiến tuyến dài tới 10km -> Quan quân triều đình đã bỏ lỡ mất cơ hội đánh Pháp khi không tấn công quân Pháp mà lại đóng trong phòng tuyến Chí Hòa mới xây dựng trong tư thế “thủ hiểm”. Chọn đáp án A.

Phương pháp: Sgk Lịch sử lớp 11, trang 114. Cách giải: Hiệp ước Patônốt (1884) được kí kết giữa triều đình nhà Nguyễn với thực dân Pháp là mốc đánh dấu thực dân Pháp căn bản hoàn thành cuộc xâm lược Việt Nam. Chọn đáp án: D

Phương pháp: nhận định, đánh giá.

Cách giải: Triều đình nhà Nguyễn thái độ tỏ ra bạc nhược trước những tình hình trong và ngoài nước, đường lối đối ngoại không phù hợp và hội nhập, gây mâu thuẫn trong lòng dân

=> chọn đáp án A