Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: pH và môi trường dung dịch (Hóa học Lớp 11)

Đáp án B

• NaCl (X${}_1$): NaCl → Na${}^{+}$ + Cl${}^{-}$ ‖ Na${}^{+}$ và Cl${}^{-}$ đều trung tính.
⇒ NaCl trung tính ⇒ cho dung dịch có pH = 7 ⇒ không thỏa.
• Na${}_2$CO${}_3$ (X${}_2$): Na${}_2$CO${}_3$ → 2Na${}^{+}$ + CO${}_3^{2-}$ ‖ Na${}^{+}$ trung tính.
CO${}_3^{2-}$ + H${}_2$O ⇌ HCO${}_3^{-}$ + OH${}^{-}$ ⇒ CO${}_3^{2-}$ có tính bazơ.
⇒ Na${}_2$CO${}_3$ có tính bazơ ⇒ cho dung dịch có pH > 7 ⇒ thỏa mãn.

● NH${}_4$Cl (X${}_3$): NH${}_4$Cl → NH${}_4^{+}$ + Cl${}^{-}$ || Cl${}^{-}$ trung tính.

NH${}_4^{+}$ + H${}_2$O ⇌ NH${}_3$ + H${}_3$O${}^{+}$ ⇒ NH${}_4^{+}$ có tính axit.

⇒ NH${}_4$Cl có tính axit ⇒ cho dung dịch có pH < 7 ⇒ không thỏa.

● CH${}_3$COONa (X${}_4$): CH${}_3$COONa → CH${}_3$COO${}^{-}$ + Na${}^{+}$ || Na${}^{+}$ trung tính.

CH${}_3$COO${}^{-}$ + H${}_2$O ⇌ CH${}_3$COOH + OH${}^{-}$ ⇒ CH${}_3$COO${}^{-}$ có tính bazơ.

⇒ CH${}_3$COONa có tính bazơ ⇒ cho dung dịch có pH > 7 ⇒ thỏa mãn.

● AlCl${}_3$ (X${}_5$): AlCl${}_3$ → Al${}^{3+}$ + 3Cl${}^{-}$ || Cl${}^{-}$ trung tính.

Al${}^{3+}$ + H${}_2$O ⇌ Al(OH)${}^{2+}$ + H${}^{+}$ ⇒ Al${}^{3+}$ có tính axit.

⇒ AlCl${}_3$ có tính axit ⇒ cho dung dịch có pH < 7 ⇒ không thỏa.

⇒ X${}_2$ và X${}_4$ thỏa mãn

Đáp án A

GIẢ SỬ các dung dịch có cùng nồng độ mol là 1M.

Dung dịch có pH lớn nhất khi có [OH${}^{-}$] lớn nhất.

(1) NH${}_3$ + H${}_2$O ⇌ NH${}_4^{+}$ + OH${}^{-}$ ⇒ [OH${}^{-}$] < [NH${}_3$] = 1M.

(2) NaOH → Na${}^{+}$ + OH${}^{-}$ ⇒ [OH${}^{-}$] = [NaOH] = 1M.

(3) Ba(OH)${}_2$ → Ba${}^{2+}$ + 2OH${}^{-}$ ⇒ [OH${}^{-}$] = 2.[Ba(OH)${}_2$] = 2M.

(4) KNO${}_3$ → K${}^{+}$ + NO${}_3^{-}$ ⇒ không có OH${}^{-}$.

∥⇒ Ba(OH)${}_2$ có pH lớn nhất

Đáp án C
Số mol $n_{HCl}$ = 0,04 mol $\Rightarrow$ $n_{O{H}^{-}}$ = 0,04 mo.
$\Rightarrow$ Bảo toàn điện tích ta có: $n_{N{a}^{+}}$ = 0,03 mol.
$\Rightarrow$ Chất rắn thu được khi cô cạn dd X = 0,01×137 + 0,01×62 + 0,04×17 + 0,03×23 = 3,36 gam.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 5: Thuốc muối dạ dày 'Nabica' có thành phần chính là NaHCO3 (natri bicarbonat), muối của acid yếu nên có tính bazơ yếu, dùng để trung hòa acid dư trong dịch vị.
- A đúng: Công thức hóa học của Nabica là NaHCO3.
- B sai: Khi uống thuốc, NaHCO3 phản ứng trung hòa HCl trong dịch vị: NaHCO3 + HCl → NaCl + H2O + CO2↑, phản ứng xảy ra ngay khi thuốc tiếp xúc với acid nên pH của dịch vị dạ dày sẽ tăng lên ngay, không phải 'tăng từ từ'.
- C đúng: Phản ứng trung hòa sinh ra khí carbon dioxide.
- D đúng: Với 10 mL dịch vị, pH = 1 thì n(H+) = 0,01 L × 0,1 M = 10^-3 mol; pH = 2 thì n(H+) = 0,01 L × 0,01 M = 10^-4 mol. Số mol H+ cần trung hòa: 10^-3 − 10^-4 = 9×10^-4 mol. Khối lượng NaHCO3 cần: m = 9×10^-4 × 84 = 0,0756 gam. Phát biểu D đúng.
Vậy phát biểu sai là B.

(AI giải đề cho tôi)
Gọi $h=[O{H}^{-}]$, bỏ qua điện li nước: $K_b=\frac{h^2}{C-h}$ với $C$ là nồng độ methylamine.

Từ số liệu pH:
- Dung dịch nồng độ $x$: $pOH=14-11,3=2,7\Rightarrow h_1=10^{-2,7}=1,995\cdot 10^{-3}$ M
- Dung dịch nồng độ $1000x$: $pOH=14-12,82=1,18\Rightarrow h_2=10^{-1,18}=6,61\cdot 10^{-2}$ M

Vì $K_b$ như nhau:
$$\frac{h_1^2}{x-h_1}=\frac{h_2^2}{1000x-h_2}$$

Thay số:
$$3,981\cdot 10^{-6}(1000x-1,995\cdot 10^{-3})=4,366\cdot 10^{-3}(x-1,995\cdot 10^{-3})$$
$$3,981\cdot 10^{-3}x-2,63\cdot 10^{-7}=4,366\cdot 10^{-3}x-8,71\cdot 10^{-6}$$
$$8,45\cdot 10^{-6}=3,85\cdot 10^{-4}x\Rightarrow x\approx 0,0219$$

Kiểm tra: với $x\approx 0,0219$, $K_b=\frac{(1,995\cdot 10^{-3}{)}^2}{0,0219-0,002}\approx 2,0\cdot 10^{-4}$ và $K_b=\frac{(6,61\cdot 10^{-2}{)}^2}{21,9-0,066}\approx 2,0\cdot 10^{-4}$ — hai giá trị khớp nhau, hệ số nhất quán.

Vậy $x\approx 0,02$ (mol/L).

Chọn D. pH = 8,3. $\left[H^{+}\right]=10^{-8,3}$ M

$\left[H^{+}\right].\left[O{H}^{-}\right]=10^{-14}\to \left[O{H}^{-}\right]=10^{-5,7}$

(AI giải đề cho tôi)
Ở 25°C, tích số ion của nước là $K_w=[H^{+}].[O{H}^{-}]=10^{-14}$ (M²). Trong nước thuần $[H^{+}]=[O{H}^{-}]=10^{-7}$ M, nên tích của chúng bằng $10^{-7}\times 10^{-7}=10^{-14}$. Phương án A nhầm giá trị $10^{-7}$ (đây là nồng độ mỗi ion, không phải tích số ion); C và D sai về biểu thức (tích số ion là tích, không phải thương). Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn: câu 5 là B.

Chọn đáp án B

(AI giải đề cho tôi)
Dung dịch NH${}_3$ là bazơ yếu, làm phenolphtalein chuyển sang màu hồng (đáp án A, trùng với đáp án nguồn trang 5).

(AI giải đề cho tôi)
Nồng độ OH⁻ trong dung dịch X: NaOH cho 0,06 M OH⁻; Ba(OH)₂ cho 2 × 0,02 = 0,04 M OH⁻. Tổng [OH⁻] = 0,06 + 0,04 = 0,1 M. pOH = −log(0,1) = 1, nên pH = 14 − 1 = 13. Kết quả trùng với đáp án nguồn (Câu 17 → C).

(AI giải đề cho tôi)
Quỳ tím hoá xanh trong môi trường bazơ. KCl và NaSO4 là muối trung tính, HNO3 là axit (quỳ hoá đỏ), còn NaOH là bazơ mạnh phân li hoàn toàn tạo OH-, làm quỳ tím hoá xanh. Đáp án B, khớp với đáp án nguồn (phương án B. NaOH được tô đỏ trong đề).

(AI giải đề cho tôi)
Trộn ba axit thể tích bằng nhau nên nồng độ mỗi axit giảm 3 lần: HCl 0,1M; H2SO4 0,2/3 M; HNO3 0,1M. Nồng độ H+ trong X: [H+] = 0,1 + 2·(0,2/3) + 0,1 = 1/3 M. Trong 300 ml X: n(H+) = 0,1 mol. Dung dịch bazơ: mỗi lít chứa 0,1 mol NaOH và 0,2 mol Ba(OH)2 → n(OH-) = 0,1 + 2·0,2 = 0,5V mol (V lít). pH = 13 → [OH-] dư = 0,1 M trong tổng thể tích (0,3 + V) lít: 0,5V − 0,1 = 0,1(0,3 + V) → 0,4V = 0,13 → V = 0,325 lít = 325 ml. Đáp án A, khớp đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Dung dịch HCl là axit mạnh, phân li hoàn toàn tạo ion H+, làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ. Ba(OH)2 và NaOH là bazơ làm quỳ tím hóa xanh; NaCl là muối trung hòa, không làm đổi màu quỳ. Đáp án khớp với đáp án tham khảo 43.A.

(AI giải đề cho tôi)
Quỳ tím hóa đỏ trong môi trường axit. Xét các dung dịch: NaOH là bazơ mạnh làm quỳ hóa xanh; NaCl và K${}_2$SO${}_4$ là muối của axit mạnh với bazơ mạnh, dung dịch trung tính, không làm đổi màu quỳ; HCl là axit mạnh phân li hoàn toàn tạo ion H${}^{+}$ nên làm quỳ tím hóa đỏ. Đáp án D, trùng với đáp án nguồn (41D).

(AI giải đề cho tôi)
Quỳ tím hóa đỏ trong môi trường axit. NaOH là bazơ (quỳ hóa xanh), NaCl và $K_{2}S{O}_4$ là muối của axit mạnh với bazơ mạnh nên dung dịch trung tính. HCl là axit mạnh, phân li hoàn toàn tạo ion $H^{+}$, làm quỳ tím hóa đỏ. Đáp án D, trùng với đáp án nguồn.

NaCl được tạo bởi:
- NaOH là base mạnh;
- HCl là acid mạnh.
Do đó $N{a}^{+}$ và $C{l}^{-}$ hầu như không thủy phân.
Dung dịch NaCl gần như không làm thay đổi pH của nước.
Vì vậy ý kiến (2) đúng.
Đáp án: C.

(AI giải đề cho tôi)
KOH là bazơ mạnh, phân li hoàn toàn trong nước sinh ra OH⁻ nên dung dịch có môi trường bazo. HCl và HNO₃ là axit mạnh (môi trường axit), NaCl là muối của axit mạnh và bazơ mạnh nên dung dịch trung tính. Đáp án khớp với đáp án nguồn (41-A).

Câu 73: C
Ban đầu pH = 4 nên [H${}^{+}$] = 10${}^{-4}$ M
Xét 1 m${}^3$ nước (hay 1000 lít) thì n${}_{H^{+}}$ = [H${}^{+}$].V = 10${}^{-4}$.1000 = 0,1 mol
Để pH = 7 thì toàn bộ lượng H${}^{+}$ phải phản ứng hết nên OH${}^{-}$ + H${}^{+}$ → H${}_2$O
→ n${}_{O{H}^{-}}$ = n${}_{H^{+}}$ = 0,1 mol → n${}_{Ca(OH)2}$ = 0,05
CaO + H${}_2$O → Ca(OH)${}_2$
→ m${}_{CaO}$ = 0,05.56 = 2,8 gam

(AI giải đề cho tôi)
NaOH và Ca(OH)_2 là bazơ mạnh nên pH > 7; NaCl là muối trung hòa nên pH = 7; CH_3COOH là axit yếu phân li một phần trong nước sinh ra H^+ nên dung dịch có pH < 7.

(AI giải đề cho tôi)
HCl là axit mạnh, phân li hoàn toàn sinh ra H+ nên dung dịch có pH < 7. Ba(OH)2 và NaOH là bazơ mạnh (pH > 7); NaCl là muối của axit mạnh và bazơ mạnh, dung dịch trung tính (pH = 7). Đáp án khớp với đáp án chính thức 47A.