Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Kim loại nhóm IA (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại nhóm IA có hóa trị I (cấu hình electron lớp ngoài cùng $n{s}^1$), nên oxit tạo thành có công thức chung $R_{2}O$ (ví dụ: $N{a}_{2}O$, $K_{2}O$). Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 21: D).

(AI giải đề cho tôi)
Natri có Z = 11, cấu hình electron là $1s^{2}2s^{2}2p^{6}3s^1$ hay $[Ne]3s^1$, không phải $[Ne]3s^2$ (đó là của Mg). Do đó phát biểu D không phù hợp với Natri. Các phát biểu còn lại đúng: Na là kim loại nhẹ, mềm (A); ở ô thứ 11, chu kì 3, nhóm IA (B); số oxi hóa trong hợp chất là +1 do chỉ mất 1 electron 3s (C). Khớp với đáp án nguồn 49D.

(AI giải đề cho tôi)
Ngọn lửa màu tím là màu đặc trưng của ion K⁺ khi thử phản ứng tạo màu ngọn lửa (flame test). Các màu khác: Li - đỏ, Na - vàng, Ca - cam đỏ. Vậy hợp chất kim loại kiềm đem đốt là hợp chất của kali (K), khớp với đáp án A của đề.

a) Sai. Mặc dù cả hai đều phản ứng với nước tạo khí hydrogen và làm sủi bọt khí, nhưng mức độ mạnh liệt rất khác nhau. Li phản ứng tương đối chậm, không nóng chảy. Trong khi đó, K phản ứng cực kỳ mạnh liệt, tỏa nhiều nhiệt đến mức kim loại nóng chảy thành viên tròn chạy trên mặt nước và thường tự bùng cháy với ngọn lửa màu tím đặc trưng.
b) Đúng. Sản phẩm là dung dịch base nên làm đổi màu phenolphthalein sang màu hồng.
c) Sai. Các cặp oxi hóa - khử M⁺/M (M: Li, Na, K) đều có giá trị thế điện cực chuẩn thấp hơn giá trị thế điện cực chuẩn của cặp oxi hóa - khử 2H₂O/H₂, 2OH⁻.
d) Sai. Tính khử tăng dần từ Li, Na, K.
a) Sai. Mặc dù cả hai đều phản ứng với nước tạo khí hydrogen và làm sủi bọt khí, nhưng mức độ mạnh liệt rất khác nhau. Li phản ứng tương đối chậm, không nóng chảy. Trong khi đó, K phản ứng cực kỳ mạnh liệt, tỏa nhiều nhiệt đến mức kim loại nóng chảy thành viên tròn chạy trên mặt nước và thường tự bùng cháy với ngọn lửa màu tím đặc trưng.
b) Đúng. Sản phẩm là dung dịch base nên làm đổi màu phenolphthalein sang màu hồng.
c) Sai. Các cặp oxi hóa - khử M⁺/M (M: Li, Na, K) đều có giá trị thế điện cực chuẩn thấp hơn giá trị thế điện cực chuẩn của cặp oxi hóa - khử 2H₂O/H₂, 2OH⁻.
d) Sai. Tính khử tăng dần từ Li, Na, K.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm (nhóm IA: Li, Na, K, ...) có 1 electron hóa trị ở lớp ngoài cùng, khi tạo hợp chất chúng dễ mất 1 electron để tạo ion dương $M^{+}$. Do đó trong hợp chất, kim loại kiềm luôn có số oxi hóa $+1$ (ví dụ: NaCl có Na là $+1$, KOH có K là $+1$). Đáp án khớp với đáp án nguồn (43-B).

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại tác dụng với nước tạo dung dịch kiềm phải là kim loại kiềm hoặc kiềm thổ hoạt động mạnh. Trong các lựa chọn: Fe, Ag, Cu đều không tác dụng với nước ở điều kiện thường. Natri (Na) là kim loại kiềm, tác dụng mạnh với nước theo phản ứng: $2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2\uparrow$, tạo thành dung dịch NaOH (dung dịch kiềm). Đáp án trùng với đáp án nguồn (50.C).

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm có tính kim loại mạnh, từ Li đến Cs tính khử tăng dần nên khả năng phản ứng với nước tăng dần, không giảm dần. Do đó phát biểu C sai. Các phát biểu A, B, D đều đúng: kim loại kiềm màu trắng bạc có ánh kim, chỉ tồn tại dạng hợp chất trong tự nhiên do dễ bị oxi hóa, và có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm gồm Li, Na, K, Rb, Cs, Fr (nhóm IA, cấu hình hoá trị $n{s}^1$, mức oxi hoá +1 trong hợp chất). Đáp án A viết 'Ra' (radi, nhóm IIA) thay vì 'Rb' (rubidi), nên phát biểu A sai. Các phát biểu B, C, D đều đúng.

(AI giải đề cho tôi)
n_Na = 4,6/23 = 0,2 mol; n_HCl = 0,1 × 0,5 = 0,05 mol. Na tác dụng trước với HCl: Na + HCl → NaCl + H2↑, tạo 0,05 mol NaCl, còn dư 0,15 mol Na. Na dư phản ứng với nước: 2Na + 2H2O → 2NaOH + H2↑, tạo 0,15 mol NaOH. Cô cạn dung dịch X thu được chất rắn gồm NaCl và NaOH: m = 0,05 × 58,5 + 0,15 × 40 = 2,925 + 6 = 8,925 g ≈ 9,0 g. Chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại nhóm IA có hóa trị I (R⁺), nên oxit của chúng có công thức chung R₂O (ví dụ: Na₂O, K₂O, Li₂O). Kiểm tra: O có hóa trị −II, hai nguyên tử R⁺ cân bằng với một O²⁻. Vậy đáp án là C.

(AI giải đề cho tôi)
K phản ứng với nước: $2K+2H_{2}O\to 2KOH+H_2$. Chất tan trong dung dịch là KOH. Gọi m (g) là khối lượng K, thì $n_K=m/39$ mol, sinh ra $n_{KOH}=m/39$ mol, khối lượng KOH = $\frac{56m}{39}$ g. Nồng độ phần trăm: $\frac{56m/39}{200+m}=0,02748$. Suy ra $56m=1,07172(200+m)$, nên $54,928m=214,344$, $m\approx 3,9$ g. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Natri là kim loại kiềm rất hoạt động, tác dụng mạnh với nước ($2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2\uparrow$), với ancol etylic ($2Na+2C_2{H}_{5}OH\to 2C_2{H}_{5}ONa+H_2\uparrow$) và với phenol ($2Na+2C_6{H}_{5}OH\to 2C_6{H}_{5}ONa+H_2\uparrow$). Do đó không thể ngâm natri trong nước, ancol etylic hay phenol lỏng. Natri được bảo quản trong dầu hỏa (kerosen) vì natri không phản ứng với dầu hỏa và dầu hỏa cách ly natri khỏi không khí và hơi ẩm. Đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại Na phản ứng mạnh với nước sinh ra khí H2: $2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2\uparrow$. Các oxide $K_{2}O$, $MgO$, $CaO$ phản ứng với nước chỉ tạo bazơ tương ứng ($KOH$, $Mg(OH{)}_2$, $Ca(OH{)}_2$), không sinh ra khí H2.

(a) H${}_2$ không phải kim loại kiềm. → Sai
(b) Chromium (Cr) là kim loại có độ cứng cao nhất, có thể cắt được thủy tinh. → đúng
(c) Trong mỗi chu kỳ, kim loại kiềm có diện tích nhỏ nhất → nguyên tố có bán kính nguyên tử lớn nhất. → đúng
(d) Trong quá trình điện phân dung dịch NaCl có màng ngăn: ion âm di chuyển về cực dương, ion dương di chuyển về cực âm (cathode) → đúng
(e) Nối kim loại cần bảo vệ với cực âm của nguồn điện một chiều là một nguyên lý cơ bản của phương pháp điện hóa (cụ thể là phương pháp bảo vệ bằng dòng điện ngoài). → Đúng
(f) Đun sôi nước là phương pháp làm mềm được nước cứng tạm thời (do các muối Ca(HCO${}_3$)${}_2$ và Mg(HCO${}_3$)${}_2$ bị nhiệt phân tạo thành muối kết tủa CaCO${}_3$ và MgCO${}_3$). Đối với nước cứng vĩnh cửu (chứa các ion Cl${}^{-}$ và SO${}_4^{2-}$), phương pháp đun sôi hoàn toàn không có tác dụng → Sai

Nguồn mâu thuẫn: bảng đáp án chính thức (trang 5) ghi 47-A, nhưng lời giải chi tiết cùng trang ghi 'Câu 47: Chọn đáp án B' với giải thích: Các kim loại tác dụng với nước ở nhiệt độ thường gồm kim loại kiềm (Li, Na, K, Rb, Cs) và kim loại kiềm thổ (Ca, Sr, Ba). Về mặt hóa học, Na (đáp án B) phản ứng mạnh với nước ở nhiệt độ thường còn Fe không phản ứng, nên lời giải nguồn hợp lý hơn bảng đáp án; tuy nhiên do nguồn tự mâu thuẫn, đáp án chính thức được đánh dấu unknown.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại tan trong nước dư ở nhiệt độ thường phải phản ứng mạnh với nước tạo dung dịch tan hoàn toàn. Na phản ứng: $2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2\uparrow$, NaOH tan tốt nên Na tan hết trong nước dư. Al, Fe, Mg không phản ứng với nước ở nhiệt độ thường (Mg chỉ phản ứng rất chậm khi đun nóng). Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 7: C).

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm (nhóm IA: Li, Na, K, ...) có cấu hình electron lớp ngoài cùng là $n{s}^1$, nên ở trạng thái cơ bản số electron lớp ngoài cùng là 1. Ví dụ: Na có cấu hình $1s^{2}2s^{2}2p^{6}3s^1$. Đáp án trùng với đáp án nguồn (50.A).

Kim loại K tác dụng với H₂O (dư) tạo thành dung dịch kiềm: 2K + 2H₂O → 2KOH + H₂

Chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Các ion Li${}^{+}$, Na${}^{+}$, K${}^{+}$ đều là cation kim loại kiềm, muối của chúng tan tốt trong nước nên không thể phân biệt bằng thuốc thử kết tủa như Ba(OH)${}_2$, CuSO${}_4$ hay khí CO${}_2$. Cách phân biệt đặc trưng là thử phản ứng màu ngọn lửa: Li${}^{+}$ cho lửa đỏ carmine, Na${}^{+}$ cho lửa vàng, K${}^{+}$ cho lửa tím (qua thủy tinh tím coban). Vậy đáp án A, trùng với đáp án nguồn ở trang 5.