Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hợp chất của kim loại kiềm (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng phương trình phân hủy nhiệt: A đúng: $2KN{O}_3\stackrel{t^o}{\to }2KN{O}_2+O_2$ (cân bằng, đúng thực tế). B đúng: $N{H}_{4}N{O}_2\stackrel{t^o}{\to }{N}_2+2H_{2}O$ (cân bằng). C đúng: $N{H}_{4}Cl$ thăng hoa/phân li thành $N{H}_3+HCl$ khi nhiệt. D sai: $NaHC{O}_3$ khi nhiệt phân hủy theo $2NaHC{O}_3\stackrel{t^o}{\to }N{a}_{2}C{O}_3+C{O}_2+H_{2}O$, không tạo $NaOH$. Vậy phương trình viết sai là D, khớp đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng thí nghiệm:
(I) NaCl + KOH: không phản ứng (không có kết tủa, chất yếu điện ly hay khí) → không tạo NaOH.
(II) Na${}_2$CO${}_3$ + Ca(OH)${}_2$ → CaCO${}_3$↓ + 2NaOH → có NaOH.
(III) Điện phân dung dịch NaCl (điện cực trơ, màng ngăn): cathode sinh H${}_2$, anode sinh Cl${}_2$, dung dịch còn lại chứa NaOH → có NaOH.
(IV) Cu(OH)${}_2$ (bazơ không tan) không tác dụng với NaNO${}_3$ → không tạo NaOH.
(V) NH${}_3$ không phản ứng với Na${}_2$CO${}_3$ → không tạo NaOH.
(VI) Na${}_2$SO${}_4$ + Ba(OH)${}_2$ → BaSO${}_4$↓ + 2NaOH → có NaOH.
Vậy các thí nghiệm tạo ra NaOH là II, III và VI → đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Ngọn lửa màu vàng cho thấy kim loại kiềm là Na. X và Y là hợp chất vô cơ của Na. X + NaOH → Y + H2O và X bị nhiệt phân thành Y: X là NaHCO3, Y là Na2CO3. Kiểm tra: NaHCO3 + NaOH → Na2CO3 + H2O (cân bằng, đúng bảo toàn nguyên tố); 2NaHCO3 →(t°) Na2CO3 + H2O + CO2 (Y = Na2CO3). Na2CO3 là hợp chất vô cơ của Na, có nhiều ứng dụng thực tế (khoáng soda, thủy tinh, xà phòng...). Đáp án C, trùng với đáp án nguồn (17-C).

(AI giải đề cho tôi)
FeCl2 + 2NaOH → Fe(OH)2↓ + 2NaCl; CuSO4 + 2NaOH → Cu(OH)2↓ + Na2SO4; MgCl2 + 2NaOH → Mg(OH)2↓ + 2NaCl. Còn KNO3 là muối của acid mạnh (HNO3) và kiềm mạnh (KOH), không phản ứng với NaOH. Vậy chất không tác dụng với dung dịch NaOH là KNO3, khớp đáp án nguồn D.

(AI giải đề cho tôi)
Tính chất 1: tác dụng với HCl tạo khí Y làm đục nước vôi trong → Y là CO₂, vậy chất phải chứa ion CO₃²⁻ hoặc HCO₃⁻: Na₂CO₃, NaHCO₃, K₂CO₃, KHCO₃. Tính chất 2: ngọn lửa màu tím → chứa K⁺ (K₂CO₃, KHCO₃; KOH và K₂SO₄ không thỏa tính chất 1). Phương trình minh họa: K₂CO₃ + 2HCl → 2KCl + H₂O + CO₂↑; KHCO₃ + HCl → KCl + H₂O + CO₂↑; CO₂ + Ca(OH)₂ → CaCO₃↓ + H₂O. Vậy có 2 chất thỏa mãn cả hai tính chất: K₂CO₃ và KHCO₃, khớp đáp án nguồn.

Đáp số : 2 => K${}_2$CO${}_3$ và KHCO${}_3$

(AI giải đề cho tôi)
a) Đúng: Các ion kim loại kiềm cho màu ngọn lửa đặc trưng: Li màu đỏ carmine, Na màu vàng, K màu tím nhạt (quan sát qua kính coban), nên có thể nhận biết hợp chất của chúng bằng phép thử màu ngọn lửa.
b) Sai: Điện phân dung dịch NaCl bão hòa có màng ngăn dùng để sản xuất NaOH (dung dịch kiềm), Cl2 và H2 (công nghiệp chlorine – kiềm). Nước Javel được sản xuất bằng điện phân dung dịch NaCl bão hòa KHÔNG có màng ngăn, để Cl2 sinh ra ở anode tan trong dung dịch NaOH tạo NaClO.
c) Đúng: Muối (hoặc oxide) của các kim loại nhóm IA cho màu ngọn lửa đặc trưng (Li đỏ, Na vàng, K tím, Rb đỏ tím, Cs xanh tím), nên được trộn vào pháo hoa để tạo màu sắc.
d) Đúng: Na2CO3 phản ứng với muối sắt(III) trong nước nhiễm phèn: $2F{e}^{3+}+3C{O}_3^{2-}+3H_{2}O\to 2Fe(OH{)}_3\downarrow +3C{O}_2\uparrow$ (do Fe(OH)3 ít tan hơn, CO3^2- thủy phân tạo môi trường kiềm nhẹ), kết tủa Fe(OH)3 đỏ nâu được tách loại khỏi nước.
a) (AI giải đề cho tôi)
Các ion Li+, Na+, K+ cho màu ngọn lửa đặc trưng (đỏ carmine, vàng, tím nhạt) nên nhận biết được bằng màu ngọn lửa.
b) (AI giải đề cho tôi)
Điện phân NaCl có màng ngăn sản xuất NaOH, Cl2, H2; nước Javel sản xuất bằng điện phân NaCl không màng ngăn.
c) (AI giải đề cho tôi)
Muối/oxide kim loại nhóm IA cho màu lửa đặc trưng nên dùng tạo màu pháo hoa.
d) (AI giải đề cho tôi)
Na2CO3 tạo kết tủa Fe(OH)3: 2Fe3+ + 3CO3^2- + 3H2O → 2Fe(OH)3↓ + 3CO2↑, tách loại Fe3+ khỏi nước nhiễm phèn.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 4 (Phần II) – Kim loại kiềm nhóm IA:
a) ĐÚNG. Các hợp chất của kim loại nhóm IA cho ngọn lửa màu đặc trưng: Li – đỏ, Na – vàng, K – tím nhạt, Rb – tím đỏ, Cs – xanh tím, nên có thể dùng phép thử màu ngọn lửa để nhận biết.
b) SAI. Điện phân dung dịch NaCl bão hòa có màng ngăn được dùng để sản xuất NaOH, Cl₂ và H₂ (công nghiệp clo – kiềm). Nước Javel được sản xuất bằng cách điện phân dung dịch NaCl KHÔNG có màng ngăn, cho Cl₂ tác dụng với NaOH tạo ngay NaOCl trong cùng bình: $C{l}_2+2NaOH\to NaCl+NaOCl+H_{2}O$.
c) ĐÚNG. Muối hoặc oxide của kim loại kiềm (ví dụ muối Na, K, Li) tạo màu sắc đặc trưng khi cháy, được dùng để tạo màu cho pháo hoa.
d) ĐÚNG. Na₂CO₃ làm môi trường kiềm, ion $C{O}_3^{2-}$ thủy phân tạo $O{H}^{-}$ kết tủa Fe³⁺: $2F{e}^{3+}+3C{O}_3^{2-}+3H_{2}O\to 2Fe(OH{)}_3\downarrow +3C{O}_2$, giúp tách ion Fe³⁺ khỏi nước nhiễm phèn.
Kết quả khớp với đáp án nguồn: a) Đ; b) S; c) Đ; d) Đ.
a) (AI giải đề cho tôi)
Hợp chất kim loại nhóm IA cho ngọn lửa màu đặc trưng (Na vàng, K tím, Li đỏ...), nên nhận biết được bằng màu ngọn lửa.
b) (AI giải đề cho tôi)
Điện phân NaCl bão hòa có màng ngăn dùng để sản xuất NaOH, Cl₂, H₂; nước Javel được sản xuất bằng điện phân NaCl không màng ngăn (Cl₂ phản ứng với NaOH tạo NaOCl).
c) (AI giải đề cho tôi)
Muối/oxide của kim loại kiềm tạo màu sắc đặc trưng khi cháy, dùng tạo màu pháo hoa.
d) (AI giải đề cho tôi)
Na₂CO₃ tạo môi trường kiềm kết tủa Fe³⁺: $2F{e}^{3+}+3C{O}_3^{2-}+3H_{2}O\to 2Fe(OH{)}_3\downarrow +3C{O}_2$.

(AI giải đề cho tôi)
Khi đun nóng, NaHCO${}_3$ phân hủy: $2NaHC{O}_3\stackrel{t^o}{\to }N{a}_{2}C{O}_3+C{O}_2\uparrow +H_{2}O\uparrow$. Khí CO${}_2$ và hơi nước lan tỏa tạo các lỗ trống làm bánh xốp. Phương án A sai vì NaHCO${}_3$ không thủy phân tạo bột khí; C sai vì NaHCO${}_3$ không phản ứng với tinh bột; D sai vì Na${}_2$CO${}_3$ là chất rắn không tạo lỗ trống, và lý do enthalpy tạo thành thấp không phải cơ chế đúng. Đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Màu vàng lửa của pháo hoa do ion Na+ (kim loại nhóm IA) tạo ra qua phổ vạch phát xạ đặc trưng màu vàng (vạch D của sodium, ~589 nm). Trong các đáp án, lithium cacbonate cho màu đỏ (A), potassium hydroxide cho màu tím nhạt (D), sodium hydroxide (C) tuy chứa Na+ nhưng là bazơ ăn mòn, không phù hợp dùng làm muối tạo màu pháo hoa; sodium nitrate (NaNO3) là muối chứa Na+ thường được dùng để tạo màu vàng. Đáp án: B. Khớp với đáp án nguồn (7 - B).

(AI giải đề cho tôi)
nCO2 = 1,568/22,4 = 0,07 mol; nNaOH = 0,1 × 1,2 = 0,12 mol. Tỉ lệ nNaOH/nCO2 = 12/7 nằm giữa 1 và 2 nên thu được hỗn hợp Na2CO3 và NaHCO3. Bảo toàn C: x + y = 0,07; bảo toàn Na: 2x + y = 0,12. Giải ra x = 0,05 mol (Na2CO3), y = 0,02 mol (NaHCO3). V = 0,1 lít nên [Na2CO3] = 0,5M và [NaHCO3] = 0,2M.

(AI giải đề cho tôi)
$n_{N{a}_{2}C{O}_3}=0,3$ mol; $n_{H^{+}}=0,2\cdot 1+0,2\cdot 0,5\cdot 2=0,4$ mol. Cho từ từ $N{a}_{2}C{O}_3$ vào axit: $C{O}_3^{2-}+2H^{+}\to C{O}_2+H_{2}O$. Axit hết trước nên $n_{C{O}_2}=0,4/2=0,2$ mol (còn dư $0,1$ mol $C{O}_3^{2-}$). $V=0,2\cdot 22,4=4,48$ lít.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng phương án nhiệt phân: A đúng: 2KNO₃ → 2KNO₂ + O₂ (nitrat kiềm trừ Li phân hủy thành nitrit + O₂). B đúng: NH₄NO₂ → N₂ + 2H₂O (phản ứng đặc trưng điều chế N₂). C đúng: NH₄Cl thăng hoa/nhiệt phân thành NH₃ + HCl. D sai: NaHCO₃ nhiệt phân tạo Na₂CO₃, không tạo NaOH: 2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O. Vậy phản ứng không đúng là D.

(AI giải đề cho tôi)
Na vừa cắt tiếp xúc với không khí: phản ứng với O2 tạo lớp Na2O mỏng ($4Na+O_2\to 2N{a}_{2}O$); hơi ẩm trong không khí tạo NaOH ($N{a}_{2}O+H_{2}O\to 2NaOH$ hoặc $2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2$); NaOH tiếp tục hấp thụ CO2 tạo Na2CO3 ($2NaOH+C{O}_2\to N{a}_{2}C{O}_3+H_{2}O$). Các chất rắn này phủ bề mặt làm ánh kim mờ đi. Ở nhiệt độ thường Na2CO3 không chuyển tiếp thành NaHCO3 (cần dư CO2 trong dung dịch), nên loại các đáp án có NaHCO3.

(AI giải đề cho tôi)
Cả 4 phát biểu đều đúng: (a) CO2 gây hiệu ứng nhà kính; (b) CaCO3 làm chất độn; (c) Na2CO3 khan dùng trong công nghiệp thủy tinh, đồ gốm; (d) NaHCO3 dùng trong công nghiệp thực phẩm (baking soda). Vậy số phát biểu đúng là 4.

(AI giải đề cho tôi)
$KHC{O}_3$ là muối axit của axit yếu, tác dụng được với axit mạnh hơn: $KHC{O}_3+HCl\to KCl+C{O}_2+H_{2}O$. Các muối $K_{2}S{O}_4$, $KN{O}_3$, $KCl$ đều không phản ứng (không tạo kết tủa, khí hay chất yếu). Vậy chọn C.

(AI giải đề cho tôi)
X = NaOH: (1) NaOH + CO2 → NaHCO3 (Y); (2) 2NaOH + CO2 → Na2CO3 (Z) + H2O. T = Ca(OH)2: (3) NaHCO3 + Ca(OH)2 → CaCO3 (Q) + NaOH + H2O; (4) 2NaHCO3 + Ca(OH)2 → CaCO3 + Na2CO3 + 2H2O. Cả 4 phản ứng đều cân bằng, nên X = NaOH, Q = CaCO3.

(AI giải đề cho tôi)
Trong công nghiệp, NaOH được điều chế bằng điện phân dung dịch NaCl bão hòa (nước muối) có màng ngăn: ở catot $2H_{2}O+2e\to H_2+2O{H}^{-}$, tạo NaOH cùng H₂; ở anot $2C{l}^{-}\to C{l}_2+2e$. Màng ngăn tránh Cl₂ tác dụng với NaOH. Các phương án B, C, D chỉ là phản ứng trong phòng thí nghiệm, không dùng trong công nghiệp (tốn kém, không kinh tế). Đáp án khớp với bảng đáp án MD 201 (Câu 8 = A).

(AI giải đề cho tôi)
$n_{K_{2}O}=9,4/94=0,1$ mol. $K_{2}O+H_{2}O\to 2KOH$ nên $n_{KOH}=0,2$ mol, $m_{KOH}=0,2\cdot 56=11,2$ gam. Khối lượng dung dịch $=9,4+70,6=80$ gam. $C\%=\frac{11,2}{80}\cdot 100=14\%$. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn.