Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hợp chất của calcium và ứng dụng (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Xét phản ứng với NaOH dư:
- A. H2SO4 + 2NaOH → Na2SO4 + 2H2O: không tạo kết tủa.
- B. AlCl3 + 4NaOH (dư) → NaAlO2 + 3NaCl + 2H2O: Al(OH)3 tan trong NaOH dư nên không có kết tủa.
- C. Ca(HCO3)2 + 2NaOH → CaCO3↓ + Na2CO3 + 2H2O: thu được kết tủa CaCO3 màu trắng.
- D. FeCl3 + 3NaOH → Fe(OH)3↓ + 3NaCl: kết tủa Fe(OH)3 màu nâu đỏ, không phải màu trắng.
Vậy dung dịch cho kết tủa màu trắng là Ca(HCO3)2.

(AI giải đề cho tôi)
Hiện tượng xâm thực núi đá vôi do nước mưa hòa tan CO₂ tạo thành axit yếu, tác dụng với CaCO₃ (không tan) biến thành Ca(HCO₃)₂ (tan trong nước), làm đá vôi bị hòa tan và cuốn trôi: $CaC{O}_3+C{O}_2+H_{2}O\to Ca(HC{O}_3{)}_2$. Các phương trình A, B, C là phản ứng nhiệt phân muối hiđrocacbonat (liên quan đến sự tạo hang động nhũ đá khi đun/nóng dần, không phải quá trình xâm thực). Vậy đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Hiện tượng xâm thực núi đá vôi là do nước mưa hòa tan CO₂ tạo thành nước có tính axit nhẹ, phản ứng với CaCO₃ (thành phần chính của đá vôi) tạo thành Ca(HCO₃)₂ tan trong nước, làm đá vôi bị hòa tan dần: $CaC{O}_3+C{O}_2+H_{2}O\to Ca(HC{O}_3{)}_2$. Các phương trình A, B, C là phản ứng nhiệt phân muối hiđrocacbonat khi đun nóng, không liên quan đến xâm thực đá vôi. Vậy đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Nhiệt phân CaCO${}_3$: $CaC{O}_3\stackrel{t^o}{\to }CaO+C{O}_2\uparrow$. Số mol CaCO${}_3$: $n=\frac{20}{100}=0,2$ mol. Theo phương trình, $n_{C{O}_2}=n_{CaC{O}_3}=0,2$ mol. Thể tích khí ở đktc: $V=0,2\times 22,4=4,48$ lít. Vậy đáp án C, trùng với đáp án nguồn (56-C).

(AI giải đề cho tôi)
Câu 69: Xét từng phát biểu. (A) Nước vôi trong là dung dịch bão hòa (hoặc dung dịch) của Ca(OH)2 — đúng. (B) Trong công nghiệp, Al được điều chế bằng điện phân nóng chảy Al2O3 (hoà tan trong cryolit Na3AlF6), không phải nhiệt phân — sai. (C) Điện phân dung dịch NaCl: ở anot xảy ra quá trình oxi hoá ion Cl- tạo khí Cl2, không thu được kim loại Na (Na chỉ thu được khi điện phân nóng chảy NaCl, và Na thoát ra ở catot) — sai. (D) Kim loại kiềm thổ: Be và Mg hầu như không tan trong nước ở nhiệt độ thường (Ca, Sr, Ba mới phản ứng với nước) — sai. Vậy phát biểu đúng là A, khớp với đáp án tham khảo 69.A.

(AI giải đề cho tôi)
Muối axit của axit yếu như Ca(HCO3)2 dễ bị phân hủy khi đun nóng: Ca(HCO3)2 → CaCO3↓ + CO2↑ + H2O. NaCl, Na2SO4, CaCl2 bền với nhiệt.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng phát biểu: (A) Các kim loại nhóm IA (Li, Na, K, Rb, Cs) đều phản ứng mạnh với nước ở nhiệt độ thường tạo kiềm và H₂, nên phát biểu này đúng. (B) Nước chứa ion Ca²⁺, Mg²⁺ cùng HCO₃⁻ (gây độ cứng tạm thời) và Cl⁻, SO₄²⁻ (gây độ cứng vĩnh cửu) thì có cả hai loại độ cứng, tức nước có tính cứng toàn phần — đúng. (C) Các kim loại nhóm IA đều có mạng tinh thể lập phương tâm khối (BCC) — đúng. (D) Sai: thạch nhũ trong hang động được tạo thành do nước chứa Ca(HCO₃)₂ bay hơi, CO₂ thoát ra làm CaCO₃ kết tủa: Ca(HCO₃)₂ → CaCO₃↓ + CO₂↑ + H₂O, không phải do CaCO₃ bị phân hủy thành CaO (phân hủy CaCO₃ thành CaO chỉ xảy ra ở nhiệt độ cao ~900°C). Vậy phát biểu sai là D.

(AI giải đề cho tôi) A đúng: các kim loại nhóm IA đều tan tốt trong nước ở nhiệt độ thường. B đúng: nước chứa nhiều ion Ca${}^{2+}$, Mg${}^{2+}$ cùng HCO${}_3^{-}$ (cứng tạm thời) và Cl${}^{-}$, SO${}_4^{2-}$ (cứng vĩnh cửu) là nước cứng toàn phần. C đúng: kim loại nhóm IA đều có mạng tinh thể lập phương tâm khối. D sai: thạch nhũ tạo thành do Ca(HCO${}_3$)${}_2$ bị phân huỷ thành CaCO${}_3$ kết tủa, không phải do CaCO${}_3$ bị phân huỷ thành CaO.

(AI giải đề cho tôi)
Nhiệt phân CaCO3: CaCO3 → CaO + CO2. n(CaCO3) = 20/100 = 0,2 mol, nên n(CaO) = 0,2 mol. Khối lượng CaO = 0,2 × 56 = 11,2 gam. Đáp án A, trùng với đáp án nguồn (67-A).

(AI giải đề cho tôi)
Lớp cặn CaCO_3 tan trong axit: CaCO_3 + 2CH_3COOH → (CH_3COO)_2Ca + CO_2↑ + H_2O. Giấm ăn chứa axit axetic (CH_3COOH) nên có thể hòa tan lớp cặn. Đường mía, rượu, muối ăn không phản ứng với CaCO_3. Vậy đáp án là D (Giấm ăn).

(AI giải đề cho tôi)
Nhiệt phân MgCO3 và CaCO3 đều sinh CO2: MgCO3 → MgO + CO2, CaCO3 → CaO + CO2. Vậy khí X là CO2. Cho CO2 hấp thụ bởi dung dịch Ca(OH)2: nếu CO2 dư thì tạo Ca(HCO3)2 tan (dung dịch Z) và một phần tạo kết tủa CaCO3 (Y) khi CO2 đi qua lần đầu; đun nóng Ca(HCO3)2 bị phân hủy: Ca(HCO3)2 → CaCO3↓ + CO2 + H2O, thu lại kết tủa Y là CaCO3. Vậy X = CO2, Y = CaCO3, Z = Ca(HCO3)2 → đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Nhiệt phân: $MgC{O}_3\stackrel{t^o}{\to }MgO+C{O}_2\uparrow$, $CaC{O}_3\stackrel{t^o}{\to }CaO+C{O}_2\uparrow$ nên khí X là $C{O}_2$. Hấp thụ $C{O}_2$ vào dung dịch $Ca(OH{)}_2$ dư thì tạo kết tủa $CaC{O}_3$ (Y); khi $C{O}_2$ dư, kết tủa tan tiếp: $CaC{O}_3+C{O}_2+H_{2}O\to Ca(HC{O}_3{)}_2$, thu được dung dịch Z là $Ca(HC{O}_3{)}_2$. Đun nóng: $Ca(HC{O}_3{)}_2\stackrel{t^o}{\to }CaC{O}_3\downarrow +C{O}_2\uparrow +H_{2}O$, lại thu kết tủa Y là $CaC{O}_3$, phù hợp đề bài. Vậy X, Y, Z lần lượt là $C{O}_2$, $CaC{O}_3$, $Ca(HC{O}_3{)}_2$.

(AI giải đề cho tôi)
Nhiệt phân CaCO${}_3$: $\mathrm{CaC}{\mathrm{O}}_3\stackrel{{\mathrm{t}}^{\mathrm{o}}}{\to }\mathrm{CaO}+\mathrm{C}{\mathrm{O}}_2\uparrow$. Số mol CaCO${}_3$: $n=\frac{50,0}{100}=0,5$ mol. Theo phương trình, $n_{C{O}_2}=n_{CaC{O}_3}=0,5$ mol. Thể tích CO${}_2$ ở đktc: $V=0,5\times 22,4=11,2$ lít. Kết quả trùng với đáp án A đã cho.

(AI giải đề cho tôi)
Vôi sống CaO phản ứng với CO_2 (khí acid): CaO + CO_2 → CaCO_3, nên không thể dùng CaO để làm khô khí CO_2. Các khí O_2, H_2, N_2 không phản ứng với CaO nên có thể được làm khô bằng vôi sống. Đáp án: C.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phương án:
- A. $N{a}_{2}S{O}_4$: với HCl không có khí (sai dấu hiệu 1).
- B. $KN{O}_3$: không phản ứng với HCl, không kết tủa với $Ba(OH{)}_2$ (sai cả hai dấu hiệu).
- C. $Ca(HC{O}_3{)}_2$: với HCl giải phóng $C{O}_2$ làm đục nước vôi trong: $Ca(HC{O}_3{)}_2+2HCl\to CaC{l}_2+2C{O}_2\uparrow +2H_{2}O$; với $Ba(OH{)}_2$ xuất hiện kết tủa $BaC{O}_3$: $Ca(HC{O}_3{)}_2+2Ba(OH{)}_2\to CaC{O}_3\downarrow +BaC{O}_3\downarrow +2H_{2}O$ (hoặc $HC{O}_3^{-}+O{H}^{-}\to C{O}_3^{2-}+H_{2}O$, sau đó $C{O}_3^{2-}+B{a}^{2+}\to BaC{O}_3\downarrow$). Thỏa mãn cả hai dấu hiệu.
- D. $BaC{l}_2$: với HCl không có khí (sai dấu hiệu 1).
Vậy dung dịch X là $Ca(HC{O}_3{)}_2$, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Để xử lí sơ bộ nước thải chứa các ion kim loại nặng $P{b}^{2+},F{e}^{3+},C{u}^{2+},H{g}^{2+}$, người ta dùng $Ca(OH{)}_2$ để kết tủa các ion này dưới dạng hiđroxit không tan: $Pb(OH{)}_2,Fe(OH{)}_3,Cu(OH{)}_2,Hg(OH{)}_2$. Ví dụ: $C{u}^{2+}+2O{H}^{-}\to Cu(OH{)}_2\downarrow$; $F{e}^{3+}+3O{H}^{-}\to Fe(OH{)}_3\downarrow$. Các chất còn lại không phù hợp: $H_{2}S{O}_4$ là axit không tạo kết tủa với các ion này; etanol và đimetyl ete là các hợp chất hữu cơ không phản ứng kết tủa được các ion kim loại nặng. Đáp án khớp với đáp án nguồn (47-C).

(AI giải đề cho tôi)
Xét phản ứng với NaOH dư:
- A. H${}_2$SO${}_4$ + 2NaOH → Na${}_2$SO${}_4$ + 2H${}_2$O: phản ứng trung hòa, không có kết tủa.
- B. AlCl${}_3$ + 4NaOH (dư) → NaAlO${}_2$ + 3NaCl + 2H${}_2$O: do NaOH dư nên Al(OH)${}_3$ ban đầu tạo thành bị tan hết thành muối aluminate, không còn kết tủa.
- C. Ca(HCO${}_3$)${}_2$ + 2NaOH → CaCO${}_3$↓ + Na${}_2$CO${}_3$ + 2H${}_2$O: tạo kết tủa CaCO${}_3$ màu trắng, không tan trong NaOH dư. Đáp án đúng.
- D. FeCl${}_3$ + 3NaOH → Fe(OH)${}_3$↓ + 3NaCl: kết tủa Fe(OH)${}_3$ màu nâu đỏ, không phải màu trắng.
Vậy dung dịch cho kết tủa màu trắng với NaOH dư là Ca(HCO${}_3$)${}_2$.

- Để xử lí nước thải có chứa các ion kim loại nặng như Hg${}^{2+}$, Pb${}^{2+}$, Fe${}^{3+}$,... người ta sử dụng dung dịch kiềm, khi đó phản ứng sẽ xảy ra và hình thành các kết tủa hiđroxit của kim loại nặng, từ đó ta lọc bỏ kết tủa đi.
- Lý do sử dụng Ca(OH)${}_2$ mà không sử dụng KOH hoặc NaOH vì Ca(OH)${}_2$ giá thành rẻ (mua CaO ngoài thị trường sau đó cho tác dụng với H${}_2$O thu được Ca(OH)${}_2$), dễ sử dụng và phổ biến hơn so với KOH (NaOH)

Đáp án A.
Kết tủa tạo thành là CaCO${}_3$; khi nung đến khối lượng không đổi, CaCO${}_3$ phân hủy thành CaO (chất rắn còn lại):
$$CaC{O}_3\stackrel{t^0}{\to }CaO+C{O}_2\uparrow$$
$$n_{CaC{O}_3}=n_{CaO}=\frac{0,28}{56}=0,005mol$$
CaCO${}_3$ sinh ra từ phản ứng: $C{a}^{2+}+C{O}_3^{2-}\to CaC{O}_3\downarrow$ nên $n_{C{a}^{2+}}=n_{CaC{O}_3}=0,005mol$
$$C_{M(C{a}^{2+})}=\frac{0,005}{0,01}=0,5M$$

(AI giải đề cho tôi)
$n_{C{O}_2}=\frac{8,96}{22,4}=0,4$ mol. Ca(OH)${}_2$ dư nên phản ứng: $C{O}_2+Ca(OH{)}_2\to CaC{O}_3\downarrow +H_{2}O$. Suy ra $n_{CaC{O}_3}=n_{C{O}_2}=0,4$ mol, $m=0,4\times 100=40$ gam. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn (63-A).