Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chromium và hợp chất (Hóa học Lớp 12)

Đáp án B

+ Cr thụ động trong $HN{O}_3$ (đặc, nguội) và $H_{2}S{O}_4$ (đặc, nguội) → Loại A, C

+ Cr không tác dụng với dung dịch NaOH → Loại D

+ $Cr+2HCl\to CrC{l}_2+H_2\uparrow$

Note: Tính chất hóa học quan trọng của crom và hợp chất

1) Crom

- Crom là kim loại có tính khử mạnh hơn sắt.

- Tác dụng với phi kim tạo ra Cr (III)

$4Cr+3O_2\stackrel{t^0}{\to }2C{r}_2{O}_3$; $2Cr+3C{l}_2\stackrel{t^0}{\to }2CrC{l}_3$.

- Tác dụng với HCl, $H_{2}S{O}_4$ khi đun nóng tạo ra Cr (II)

$Cr+HCl\to CrC{l}_2+H_2\uparrow$; $Cr+H_{2}S{O}_4\to CrS{O}_4+H_2\uparrow$

- Crom không tác dụng với NaOH, $H_{2}S{O}_4$ đặc nguội và $HN{O}_3$ đặc nguội.

2) Hợp chất của crom

a) $C{r}_2{O}_3$: Là oxit lưỡng tính, tan trong dung dịch axit và dung dịch kiềm đặc, không tác dụng với kiềm loãng.

$C{r}_2{O}_3+6HCl\to 2CrC{l}_3+3H_{2}O$;

$C{r}_2{O}_3+2NaO{H}_{(n\acute{o}ngđặc)}\stackrel{t^0}{\to }2NaCr{O}_2+H_{2}O$

b) $Cr(OH{)}_3$: Là hidroxit lưỡng tính

$Cr(OH{)}_3+3H^{+}\to C{r}^{3+}+3H_{2}O$;

$Cr(OH{)}_3+O{H}^{-}\to Cr{O}_2^{-}+2H_{2}O$

c) $Cr{O}_3$ là oxit axit và có tính oxi hóa rất mạnh

- Là oxit axit ứng với 2 axit:

$Cr{O}_3+H_{2}O\to H_{2}Cr{O}_4$ (axit cromic);

$2Cr{O}_3+H_{2}O\to H_{2}C{r}_2{O}_7$ (axit đicromic)

- Là chất oxi hóa rất mạnh, một số chất vô cơ và hữu cơ như S, P, C, $C_2{H}_{5}OH$ bốc cháy khi tiếp xúc với $Cr{O}_3$.

d) Muối crom (VI)

- Các muối cromat và đicromat có tính oxi hóa mạnh:

$6F{e}^{2+}+14H^{+}+C{r}_2^{+6}{O}_7^{2-}\to 6F{e}^{3+}+2C{r}^{3+}+7H_{2}O$

$C{r}_2{O}_7^{2-}+H_{2}O\rightleftarrows 2Cr{O}_4^{2-}+2H^{+}$

(màu da cam) (màu vàng)

- Trong dung dịch:

Phản ứng: $CrC{l}_3+3NaOH\to Cr(OH{)}_3\downarrow +3NaCl$.
Vì dùng dư $CrC{l}_3$ nên không có phản ứng hòa tan $Cr(OH{)}_3+NaOH\to NaCr{O}_2+2H_{2}O$.

Giải
Đáp án: Cr${}_2$O${}_3$ không tan trong dung dịch NaOH loãng, chỉ tan trong kiềm đặc.

(a) Đúng, cấu hình Cr (Z=24): [Ar] 3d⁵4s¹ ⇒ Cr nằm ở ô 24, chu kì 4, nhóm VIB. (b) Sai, CrO là oxit bazơ; Cr₂O₃ là oxit lưỡng tính; CrO₃ là oxit axit. (c) Đúng, các hợp chất của CrO₄²⁻ và Cr₂O₇²⁻ số oxi hóa cao nhất của Cr là +6. (d) Sai, trong các phản ứng hóa học, hợp chất crom(III) vừa đóng vai trò chất oxi hóa vừa đóng vai trò là chất khử. (e) Đúng, phương trình: 2Cr + 3Cl₂ → 2CrCl₃. Vậy phát biểu đúng là (a), (c), (e).

$n_{Cr}=\frac{7,8}{52}=0,15mol\to n_{CrC{l}_3}=0,15mol$ → $n_{C{l}_2}=\frac{3}{2}\cdot n_{CrC{l}_3}=0,225mol$. Vậy V = 0,225 × 22,4 = 5,04 lít. (Lưu ý: tài liệu gốc in nhầm $n_{C{l}_2}=0,255mol$ nhưng kết quả V = 5,04 l và đáp án C vẫn đúng.)

A. Đúng, đồng sunfat hấp thụ nước tạo thành $CuS{O}_4.5H_{2}O$ màu xanh nên $CuS{O}_4$ khan được sử dụng để phát hiện dấu vết của nước có trong chất lỏng. B. Đúng, các chất như $C_2{H}_{5}OH$, P, C, S tự bốc cháy khi tiếp xúc với $Cr{O}_3$. C. Sai, trong vỏ trái đất, Nhôm chiếm hàm lượng cao nhất trong số các kim loại. D. Đúng, cho bột $Cr{O}_3$ vào dung dịch $Ba(OH{)}_2$ dư thu được kết tủa màu vàng: $Cr{O}_3+Ba(OH{)}_2\to BaCr{O}_4\downarrow$ vàng $+H_{2}O$

(AI giải đề cho tôi)
Cr tác dụng với H${}_2$SO${}_4$ loãng: Cr + H${}_2$SO${}_4$ loãng → CrSO${}_4$ + H${}_2$↑, trong đó Cr(0) → Cr(II), tạo muối CrSO${}_4$ (Cr +2). Các chất khác tạo Cr(III): 2Cr + 3Cl${}_2$ → 2CrCl${}_3$; 4Cr + 3O${}_2$ → 2Cr${}_2$O${}_3$; 2Cr + 3S → Cr${}_2$S${}_3$. Vậy đáp án D, khớp với đáp án nguồn (52-D).

(AI giải đề cho tôi)
Crom bị thụ động hóa trong HNO₃ đặc nguội và H₂SO₄ đặc nguội nên không tan. Crom không tan trong NaOH loãng. Crom tan trong HCl (nóng) tạo muối Cr(II) hoặc Cr(III) và khí H₂: Cr + 2HCl → CrCl₂ + H₂↑ (hoặc 2Cr + 6HCl → 2CrCl₃ + 3H₂↑). Vậy đáp án C, khớp với đáp án nguồn (58.C).

(AI giải đề cho tôi)
Cr(OH)${}_3$ có tính lưỡng tính vì Cr ở trạng thái oxi hóa +3 (trung gian): Cr(OH)${}_3$ tan trong axit tạo muối Cr${}^{3+}$ và tan trong kiềm tạo muối crômit (NaCrO${}_2$ hoặc Na[Cr(OH)${}_4$]). CrO và Cr(OH)${}_2$ có tính bazơ (Cr +2), còn CrO${}_3$ là oxit axit (Cr +6). Đáp án khớp với đáp án nguồn 45-C.

Nguồn chỉ nhắc lại đề bài trong phần Hướng dẫn chi tiết, không có lời giải cụ thể.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 48: Xét tính chất oxit của các kim loại chuyển tiếp. FeO và Fe${}_2$O${}_3$ là oxit bazơ (tương ứng với Fe(OH)${}_2$, Fe(OH)${}_3$). Cr${}_2$O${}_3$ là oxit lưỡng tính (tan trong cả axit và NaOH). CrO${}_3$ với Cr ở số oxi hóa +6 là oxit axit, tương ứng với axit H${}_2$CrO${}_4$ (CrO${}_3$ + H${}_2$O → H${}_2$CrO${}_4$). Vậy oxit axit là CrO${}_3$, đáp án B, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng nhận xét: (A) Đúng — nhôm và crom đều bền trong không khí và nước do có lớp màng oxit mỏng (Al2O3, Cr2O3) bảo vệ bề mặt. (B) Đúng — crom là kim loại cứng nhất trong các kim loại, đủ cứng để rạch thủy tinh. (C) Đúng — cả nhôm và crom đều bị thụ động hóa (không phản ứng) trong HNO3 đặc, nguội. (D) Sai — theo dãy hoạt động hóa học, nhôm đứng trước crom (Al > Zn > Fe > ... > Cr), nên nhôm có tính khử mạnh hơn crom, không phải yếu hơn. Vậy nhận xét sai là D.

(AI giải đề cho tôi)
Trong môi trường trung tính, ion cromat $Cr{O}_4^{2-}$ cho dung dịch màu vàng. Khi nhỏ từ từ dung dịch $H_{2}S{O}_4$ loãng vào, môi trường trở nên axit, cân bằng chuyển hóa xảy ra: $$2Cr{O}_4^{2-}\text{(vaˋng)}+2H^{+}\rightleftharpoons C{r}_2{O}_7^{2-}\text{(da cam)}+H_{2}O$$ Do đó màu dung dịch chuyển từ màu vàng sang màu da cam. Điều này khớp với đáp án nguồn D (mã đề 01, câu 28: D).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng: $K_{2}C{r}_2{O}_7+14HCl(đặc)\to 2KCl+2CrC{l}_3+3C{l}_2+7H_{2}O$. Số mol khí clo: $n_{C{l}_2}=\frac{6,72}{22,4}=0,3$ mol. Theo phương trình, $n_{K_{2}C{r}_2{O}_7}=\frac{1}{3}{n}_{C{l}_2}=0,1$ mol. Khối lượng: $m=0,1\times 294=29,4$ gam. Vậy đáp án A, khớp với đáp án nguồn (34. A).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng oxi hoá Fe²⁺ bởi K₂Cr₂O₇ trong môi trường axit: $$C{r}_2{O}_7^{2-}+14H^{+}+6F{e}^{2+}\to 2C{r}^{3+}+7H_{2}O+6F{e}^{3+}$$ Theo phương trình, 1 mol K₂Cr₂O₇ (nhận 6 electron, Cr từ +6 xuống +3) oxi hoá 6 mol Fe²⁺. Vậy $n_{K_{2}C{r}_2{O}_7}=\frac{0,6}{6}=0,1$ mol. Khối lượng: $m=0,1\times 294=29,4$ gam. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng: Cr2O7^2- + 14H+ + 6Fe^2+ → 2Cr^3+ + 7H2O + 6Fe^3+. Số mol K2Cr2O7 = 0,6/6 = 0,1 mol. Khối lượng = 0,1 × 294 = 29,4 gam. Đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Trong dung dịch, K2CrO4 cho ion CrO4^2- màu vàng. Khi thêm H2SO4 loãng, môi trường axit làm chuyển cân bằng: 2CrO4^2- (vàng) + 2H+ ⇌ Cr2O7^2- (da cam) + H2O. Do đó màu dung dịch chuyển từ màu vàng sang màu da cam.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại tác dụng với HCl (đứng trước H) nhưng bị thụ động hóa với HNO3 đặc, nguội: Fe, Al, Cr. Kiểm tra các phương án: B và D chứa Cu, Ag (không tác dụng với HCl); C chứa Mg (tác dụng được với HNO3 đặc nguội). Đáp án A khớp với đáp án nguồn (Câu 57: A).

(AI giải đề cho tôi)
H2SO4 đặc, nguội làm thụ động Al, Fe, Cr nên các kim loại này không phản ứng. Cu không bị thụ động và phản ứng được với H2SO4 đặc: Cu + 2H2SO4 đặc → CuSO4 + SO2↑ + 2H2O. Vậy đáp án là C, khớp với đáp án nguồn (Câu 79: C).