Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chromium và hợp chất (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Chromium(III) oxide: Cr mang số oxi hóa +III, O mang -II. Gọi công thức Cr_xO_y, để trung hòa điện: 2(+3) + 3(-2) = 0, nên công thức là Cr_2O_3. Kiểm tra các phương án: CrO_3 là chromium(VI) oxide; CrO_5 và Cr(OH)_3 không phải oxide của Cr(III) (Cr(OH)_3 là hydroxide). Vậy đáp án là B.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng phương trình: A, B, C đều cân bằng và đúng về hóa học (Mg, Al(OH)₃, Fe₂O₃ tác dụng với axit). D sai vì Cr tác dụng với HCl (axit không có tính oxi hóa) chỉ tạo muối Cr(II): Cr + 2HCl → CrCl₂ + H₂↑, không tạo CrCl₃. Phương trình D sai.

(AI giải đề cho tôi) Cr tác dụng với Cl₂ tạo CrCl₃ (A đúng); với S tạo Cr₂S₃ (B đúng); Cr đứng trước H trong dãy hoạt động nên tác dụng với HCl tạo CrCl₃ và H₂ (C đúng). Nitơ hóa trị III nên hợp chất của Cr(III) với N phải là CrN (Cr³⁺, N³⁻), không tồn tại Cr₃N₂ (sai hóa trị N là II). Vậy phản ứng D không đúng.

(AI giải đề cho tôi)
Xét kết tủa tạo thành khi mỗi muối tác dụng với NaOH: MgSO₄ cho Mg(OH)₂ kết tủa màu trắng; FeCl₃ cho Fe(OH)₃ kết tủa màu nâu đỏ; FeSO₄ cho Fe(OH)₂ kết tủa màu trắng xanh (dần hóa nâu đỏ trong không khí); CrCl₃ cho Cr(OH)₃ kết tủa màu xám xanh. Vậy muối X cho kết tủa màu xám là CrCl₃: CrCl₃ + 3NaOH → Cr(OH)₃↓ + 3NaCl. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
A đúng: Fe${}^{2+}$ khử MnO${}_4^{-}$ trong môi trường H${}_2$SO${}_4$ (MnO${}_4^{-}$ + 5Fe${}^{2+}$ + 8H${}^{+}$ → Mn${}^{2+}$ + 5Fe${}^{3+}$ + 4H${}_2$O) nên màu tím KMnO${}_4$ nhạt đi. B đúng: H${}_2$S khử Fe${}^{3+}$: 2FeCl${}_3$ + H${}_2$S → 2FeCl${}_2$ + 2HCl + S↓ (kết tủa vàng). C đúng: phản ứng nhiệt nhôm Cr${}_2$O${}_3$ + 2Al → Al${}_2$O${}_3$ + 2Cr điều chế Cr ở nhiệt độ cao. D sai: Cr tan trong dung dịch HCl (không phải chất oxi hóa mạnh) chỉ tạo muối Cr(II): Cr + 2HCl → CrCl${}_2$ + H${}_2$, không tạo CrCl${}_3$. Vậy phát biểu sai là D.

(AI giải đề cho tôi)
Dung dịch $K_{2}C{r}_2{O}_7$ có màu da cam. $Cr{O}_3$ là chất rắn (dung dịch cũng da cam nhưng đây là chất rắn), $KCr{O}_2$ không màu, $K_{2}Cr{O}_4$ màu vàng. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
NaOH dư tác dụng với K${}_2$Cr${}_2$O${}_7$: ${\mathrm{K}}_2\mathrm{C}{\mathrm{r}}_2{\mathrm{O}}_7+2NaOH\to {\mathrm{K}}_2\mathrm{Cr}{\mathrm{O}}_4+\mathrm{N}{\mathrm{a}}_2\mathrm{Cr}{\mathrm{O}}_4+{\mathrm{H}}_2\mathrm{O}$. Ion $\mathrm{C}{\mathrm{r}}_2{\mathrm{O}}_7^{2-}$ (màu da cam) chuyển thành ion $\mathrm{Cr}{\mathrm{O}}_4^{2-}$ (màu vàng) trong môi trường kiềm. Vậy dung dịch thu được có màu vàng, khớp đáp án C (đáp án nguồn: C).

(AI giải đề cho tôi)
Oxit axit là oxit của phi kim hoặc kim loại ở số oxi hóa cao tương ứng với axit. CrO${}_3$ (Cr +6) là anhiđrit của axit H${}_2$CrO${}_4$ (hoặc H${}_2$Cr${}_2$O${}_7$), phản ứng: CrO${}_3$ + H${}_2$O → H${}_2$CrO${}_4$. FeO (Fe +2) và Fe${}_2$O${}_3$ (Fe +3) là oxit bazơ; Cr${}_2$O${}_3$ (Cr +3) là oxit lưỡng tính. Vậy đáp án là C, trùng với đáp án tham khảo (Câu 9: C).

Chọn đáp án A.
A sai. Trong môi trường kiềm, ion $C{r}_2{O}_7^{2-}$ (màu da cam) phản ứng với $H_{2}O$ sinh ra ion $Cr{O}_4^{2-}$ (màu vàng).
B đúng. $3H_{2}S+8H^{+}+C{r}_2{O}_7^{2-}\to 3S+2C{r}^{3+}+7H_{2}O$
C đúng. $4Cr(OH{)}_2+O_2+4NaOH\to 4NaCr{O}_2+6H_{2}O$
D đúng. $K_{2}C{r}_2{O}_7+2Ba(N{O}_3{)}_2+H_{2}O\to 2BaCr{O}_4+2KN{O}_3+2HN{O}_3$

Đáp án D

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (A) Đúng — Cr là kim loại hoạt động trung bình, tác dụng với HCl loãng nóng tạo muối Cr(II): $Cr+2HCl\to CrC{l}_2+H_2\uparrow$, thu được $C{r}^{2+}$ (dung dịch màu xanh). (B) Đúng — $Cr{O}_3$ là oxit axit, tác dụng với NaOH dư tạo muối cromat $N{a}_{2}Cr{O}_4$ màu vàng: $Cr{O}_3+2NaOH\to N{a}_{2}Cr{O}_4+H_{2}O$. (C) Đúng — Cr bị thụ động hóa bởi $HN{O}_3$ đặc nguội nên không phản ứng. (D) Sai — $C{r}_2{O}_3$ và $Cr(OH{)}_3$ tuy có tính lưỡng tính nhưng chỉ tan trong dung dịch NaOH đặc, nóng (tạo $NaCr{O}_2$ hoặc $N{a}_3[Cr(OH{)}_6]$), không tan tốt trong dung dịch NaOH loãng. Vậy phát biểu sai là D.

(AI giải đề cho tôi)
Oxit lưỡng tính là oxit vừa tác dụng với axit vừa tác dụng với bazơ. $C{r}_2{O}_3$ (crom(III) oxit) là oxit lưỡng tính: tác dụng với axit $C{r}_2{O}_3+6HCl\to 2CrC{l}_3+3H_{2}O$ và với bazơ $C{r}_2{O}_3+2NaOH\to 2NaCr{O}_2+H_{2}O$. Các oxit còn lại: $F{e}_2{O}_3$ và $FeO$ là oxit bazơ, còn $Cr{O}_3$ (crom(VI) oxit) là oxit axit. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (11-A).

Đáp án B

+ Cr thụ động trong $HN{O}_3$ (đặc, nguội) và $H_{2}S{O}_4$ (đặc, nguội) → Loại A, C

+ Cr không tác dụng với dung dịch NaOH → Loại D

+ $Cr+2HCl\to CrC{l}_2+H_2\uparrow$

Note: Tính chất hóa học quan trọng của crom và hợp chất

1) Crom

- Crom là kim loại có tính khử mạnh hơn sắt.

- Tác dụng với phi kim tạo ra Cr (III)

$4Cr+3O_2\stackrel{t^0}{\to }2C{r}_2{O}_3$; $2Cr+3C{l}_2\stackrel{t^0}{\to }2CrC{l}_3$.

- Tác dụng với HCl, $H_{2}S{O}_4$ khi đun nóng tạo ra Cr (II)

$Cr+HCl\to CrC{l}_2+H_2\uparrow$; $Cr+H_{2}S{O}_4\to CrS{O}_4+H_2\uparrow$

- Crom không tác dụng với NaOH, $H_{2}S{O}_4$ đặc nguội và $HN{O}_3$ đặc nguội.

2) Hợp chất của crom

a) $C{r}_2{O}_3$: Là oxit lưỡng tính, tan trong dung dịch axit và dung dịch kiềm đặc, không tác dụng với kiềm loãng.

$C{r}_2{O}_3+6HCl\to 2CrC{l}_3+3H_{2}O$;

$C{r}_2{O}_3+2NaO{H}_{(n\acute{o}ngđặc)}\stackrel{t^0}{\to }2NaCr{O}_2+H_{2}O$

b) $Cr(OH{)}_3$: Là hidroxit lưỡng tính

$Cr(OH{)}_3+3H^{+}\to C{r}^{3+}+3H_{2}O$;

$Cr(OH{)}_3+O{H}^{-}\to Cr{O}_2^{-}+2H_{2}O$

c) $Cr{O}_3$ là oxit axit và có tính oxi hóa rất mạnh

- Là oxit axit ứng với 2 axit:

$Cr{O}_3+H_{2}O\to H_{2}Cr{O}_4$ (axit cromic);

$2Cr{O}_3+H_{2}O\to H_{2}C{r}_2{O}_7$ (axit đicromic)

- Là chất oxi hóa rất mạnh, một số chất vô cơ và hữu cơ như S, P, C, $C_2{H}_{5}OH$ bốc cháy khi tiếp xúc với $Cr{O}_3$.

d) Muối crom (VI)

- Các muối cromat và đicromat có tính oxi hóa mạnh:

$6F{e}^{2+}+14H^{+}+C{r}_2^{+6}{O}_7^{2-}\to 6F{e}^{3+}+2C{r}^{3+}+7H_{2}O$

$C{r}_2{O}_7^{2-}+H_{2}O\rightleftarrows 2Cr{O}_4^{2-}+2H^{+}$

(màu da cam) (màu vàng)

- Trong dung dịch:

Giải
Đáp án: Cr${}_2$O${}_3$ không tan trong dung dịch NaOH loãng, chỉ tan trong kiềm đặc.

$n_{Cr}=\frac{7,8}{52}=0,15mol\to n_{CrC{l}_3}=0,15mol$ → $n_{C{l}_2}=\frac{3}{2}\cdot n_{CrC{l}_3}=0,225mol$. Vậy V = 0,225 × 22,4 = 5,04 lít. (Lưu ý: tài liệu gốc in nhầm $n_{C{l}_2}=0,255mol$ nhưng kết quả V = 5,04 l và đáp án C vẫn đúng.)

(AI giải đề cho tôi)
Crom bị thụ động hóa trong HNO₃ đặc nguội và H₂SO₄ đặc nguội nên không tan. Crom không tan trong NaOH loãng. Crom tan trong HCl (nóng) tạo muối Cr(II) hoặc Cr(III) và khí H₂: Cr + 2HCl → CrCl₂ + H₂↑ (hoặc 2Cr + 6HCl → 2CrCl₃ + 3H₂↑). Vậy đáp án C, khớp với đáp án nguồn (58.C).

(AI giải đề cho tôi)
Cr(OH)${}_3$ có tính lưỡng tính vì Cr ở trạng thái oxi hóa +3 (trung gian): Cr(OH)${}_3$ tan trong axit tạo muối Cr${}^{3+}$ và tan trong kiềm tạo muối crômit (NaCrO${}_2$ hoặc Na[Cr(OH)${}_4$]). CrO và Cr(OH)${}_2$ có tính bazơ (Cr +2), còn CrO${}_3$ là oxit axit (Cr +6). Đáp án khớp với đáp án nguồn 45-C.

Nguồn chỉ nhắc lại đề bài trong phần Hướng dẫn chi tiết, không có lời giải cụ thể.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng nhận xét: (A) Đúng — nhôm và crom đều bền trong không khí và nước do có lớp màng oxit mỏng (Al2O3, Cr2O3) bảo vệ bề mặt. (B) Đúng — crom là kim loại cứng nhất trong các kim loại, đủ cứng để rạch thủy tinh. (C) Đúng — cả nhôm và crom đều bị thụ động hóa (không phản ứng) trong HNO3 đặc, nguội. (D) Sai — theo dãy hoạt động hóa học, nhôm đứng trước crom (Al > Zn > Fe > ... > Cr), nên nhôm có tính khử mạnh hơn crom, không phải yếu hơn. Vậy nhận xét sai là D.